Yıllardan beri okuyucularımıza e-Ticaret rakamları sunmak isteriz ama incelediğimiz kaynaklarda verilen rakamların mantığını anlayabilmiş değiliz. Örneğin BKM önemli bir fonksiyon yaparak kredi kartlarının internet üzerindeki kullanım rakamlarını 2009’dan bu yana sunuyor. Bu rakamlarda e-Ticaret için bir referans gibi alınıyor ama rakamlara bakıldığında, bu rakamların detaylarını (yani ne almak için kullanılmış) göremiyoruz. Bu nedenle de yerel e-Ticaret pazarının gerçek büyüklüğüne dair bir fikrimiz yok.
Örneğin BKM raporuna bakıldığında, 2013 yılında yerli ve yabancı kartlarla, yurtiçi kullanımın 34 milyar TL olduğu görülüyor. Önceki 2 yıl bu rakam e-Ticaret hacmi olarak duyuruldu ama böyle olmadığını düşünüyorduk. Çünkü kartların kullanıldığı tek yer e-Ticaret siteleri değil. Örneğin çok yakın bir örnek; Maliye Bakanlığı 2013 yılında sanal pos ile 2,9 milyar TL tahsilat yaptıklarını açıkladı[1].
Gerçekten de Tübisad’ın araştırması[2], BKM’nin sunduğu rakamların e-Ticaret hacmi anlamına gelmediğini, çok daha aklı başında bir rakamla gösteriyor.
e-Perakende 14 milyar TL
Tübisad araştırmasının başka önemli bir fonksiyonu ise; ilk defa e-ticaret rakamı e-perakende hacmi olarak sunuldu. Başka bir deyişle B2C ya da C2C denilen şirketlerden son tüketiciye ya da tüketiciden tüketiciye sahibinden.com ya da gittigidiyor.com gibi)
BKM rakamlarında bu açıdan da bir sorun olabilir. Şunu demek istiyoruz; Arena ya da Index gibi bizim sektöre ait 2 distribütör firma (ya da başka sektördeki toptancılar) bayilerine yaptıkları satışlarda kredi kartı kullanabiliyorlar. Gerçi bu bayilerin de fiziksel dükkanlarının yanısıra, online mağazaları olabiliyor.
Tübisad e-Ticaret Sektörüne Önemli bir Referans sağladı
İşte Tübisad bu karmaşaya bir çözüm öneriyor. Yapılan araştırma ise Deloitte Danışmanlık firmasının da desteğiyle, 1,200 kadar e-ticaret sitesi ile yapılan görüşmelerde elde edilen “sepet büyüklüğü”, “ziyaret sıklığı”, “internet penetrasyonu” gibi rakamlar üzerinden yapılmış.
Tübisad Başkanı Kemal Cılız, belki biraz da –öğretim üyesi olmasından gelen bir özellik olsa gerek– başkan olduğundan bu yana sektöre ait bazı rakamların oluşması için raporlar hazırlanması yolunda özen gösteriyor. Bu raporu kendisine sorduk. Aşağıdaki videoda bize neden bu araştırmayı yaptıklarını anlattı :
Kemal Cılız – e-Ticaret Raporu Açıklaması
Cılız, özetle uluslararası standartlara uygun bir methodla yapıldığını söylerken, bu çalışmanın bir referans olduğunu söylerken, dünyada % 10’lar oranındaki e-Ticaret’in toplam ticaret içindeki hacminin, Türkiye’de henüz % 1,3 olduğuna ve dolayısıyla önümüzde ulaşılması mümkün önemli bir potansiyele işaret ettiğini de belirtti.
Ertaş : Araştırma 1.200 Sitenin Ziyaret Rakamlarından Hesaplandı
Tübisad’ın e-Ticaret Çalışma Grubunun Başkanı ve Sahibinden.com’un Genel Müdürü olan Burak Ertaş ise 2013 e-Ticaret raporunun methodu ve detayları konusunda bilgi verdi. Bu bilgileri de aşağıda izleyebilirsiniz.
Burak Ertaş – Tübisad 2013 e-Ticaret Raporu
Ertaş, araştırmanın cirosu belli bir rakamın üzerinde olan 1,200 siteyi kapsadığını, Deloitte ve ComScore firmaları ile işbirliği içinde gerçekleştirildiğini belirtirken, çalışmanın e-Ticaret sektörü için bir referans çalışma olduğunu, yapılan tanımların önümüzdeki yıllarda korunarak, araştırmanın gerçekleştirileceğini ve e-Ticaret’in büyüklüğünün, “sepet büyüklüğü”, “ziyaret sıklığı”, “internet penetrasyonu”, “GSMH” gibi rakamlara bağlı olduğunu, bunların içinde geliştirilebilecek olanlar için çalışılacağını belirtti.
Yücel : e-Ticaret Kanunu TBMM’ye Sunduk, Yasalaşması için Bekliyoruz
Rapor için düzenlenen basın toplantısında konuşan bir diğer kişi ise Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı İsmail Yücel idi. Yücel konuşmasında Elektronik Ticaret Kanununun TBMM’de olduğunu ve beklendiğini söyledi[3]
Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı İsmail Yücel – e-Ticaret Kanunu
Raporun Detayları ve Analizi
Raporun sonuçlarını analiz edeceğimiz diğer makalemizi pazartesi günü bu sayfalarda bulabilirsiniz[4].
[1] Maliye Bakanlığı İnternet’ten Sanal POS ile 2,9 Milyar TL Tahsilat Yapmış
[2] Tübisad: Türkiye e-ticaret pazarı büyüklüğü 14.0 Milyar TL
[3] Elektronik Ticaret Kanunu 21 ekim 2011’den bu yana yani 3,5 yıldır TBMM’de bekliyor. BKZ : Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun Tasarısı
Kaynak : 