Yazılım Endüstrimizin gelişmesi yolunda tartışmalar yıllardır sürüyor. Hindistan örnekleri veriliyor. Devletten teşvikler bekleniyor. Ama kendi kendine çok büyük işler başaran firmalarımız da var. İşte bunlardan bir tanesi IAS yani Industrial Aplication Services. 1989’da Almanya’da kurulan firma yaptığı işin kalitesinden çok emin.
Moda olduğu için, kulaktan kulağa yayıldığı için ya da sadece yabancı olduğu için bazı yazılımlara birkaç yüzbin hatta duruma göre milyon $’lı paralar ödeyenler burunlarının dibindeki bir Türk firmanın yaptıklarının farkında değiller.
IAS’nin Almanya, Avusturya gibi ülkeler başta olmak üzere yurtdışında 80 müşterisi varken, yurtiçindeki müşteri sayısı 18. Geçen yıl Avustralya’ya da bayilik veren firma, bugünlerde 29 $’dan başlayan fiyatlarla ASP modeli sunuyor. Yani firmanın özel yazılımını düşük bir kira ödeyerek kullanmak mümkün hale gelecek. Genel Müdür Hakan Karabiber ile IAS’yi konuştuk.
turk-internet.com : IAS Firması kime ait? Nasıl kuruldu?
Hakan Karabiber : IAS Şirketi Karabiber Ailesine ait. 1989 sonunda Almanya’da SAP şirketinde geliştirmede çalışıyordum. İstifa edip bu şirketi kurdum. Önce Sap danışmanlığı yaparak başladım. Bosch / 3 M gibi büyük şirketlere SAP Danışmanlığı veriyorduk. Benim bu işe girdiğim yıllarda SAP Danışmanlığı veren yoktu. Zaten SAP şirketine giren 375. kişiydim (şu anda SAP’de 22.000 kişi çalışıyor)
O yıllarda yani 1989’larda SAP, Assembler ile yazılım geliştiriyordu. Bu tür çok eski bir teknolojidense, yeni teknojilerle düşünerek bu işi yapabileceğimi düşündüm. Kendimi serbest hayata attım. İlk etapta SAP danışmanlığı yaptık. Lind & Sprungli (İsviçre) çikolata üreticisi gibi firmalara hizmet verdik.
4 sene kadar bunu yaptık. Paralel olarak kendi yazılımımızı 4 GL ile geliştirdik. İlk 4 sene içinde hiç satamadık. 4 GL için Lisans parası ödedik. Çok yüksek fiyatlardı. Baktık bu fiyatlarla biz satamayacağız. C++’a geçtik. C++ ile geliştirdiğimiz versiyonu ilk 1993 yılında Almanya’da piyasaya sunduk.
turk-internet.com : 4 GL ile yazılan programı ne fiyata satıyordunuz?
Hakan Karabiber : 4GL ile 30 kullanıcılı, muhasebe-üretim-lojistik içeren programı ancak 300.000 DM civarı satabilirsek para kazanabiliyorduk. Ama C++ ile bu fiyatlar 30.000 DM’lara düştü. Böylece firmaların gireceği riziko düştü ve biz ilk programı 1993’te sattık.
turk-internet.com : Hangi türlü yazılımlar geliştiriyorsunuz?
Karabiber : Her türlü yazılımı üretiyoruz. Başlıkları ile söylersek; Lojistik – Üretim – Muhasebe – Maliyet Muhasebesi – Dökumantasyon Merkezi – CRM – İnsan Kaynakları. Üretim programı bunların hepsini destekliyor.
turk-internet.com : Firma nasıl gelişti?
Karabiber : İlk satışları 1993 sonrası yaptık. Avrupa’nın büyük firmalarına satış yaptık. Mesela AluPlast; Bu firma eskiden SAP kullanırdı. Onu bırakıp bizim yazılımı kurdular. Hala bu programı kullanıyorlar. IT bölümleri bizim tool’ları kullanarak kendileri modifikasyon yapıyorlar. Biz programı open source veriyoruz. Belli bir lisans ücreti alıyoruz. Daha sonra da bakımlar geliyor.
turk-internet.com : Türkiye Ofisini nasıl açtınız? Burada program-yazılım geliştirmek için koşullar uygun mu?
Karabiber : Şu anda 90’nın üstünde firmada IAS kullanılıyor. 1993 yılında Demirperde’nin yıkılmasıyla bilikte, Avrupa’da, işgücünü Doğu Avrupa’ya kaydırma başladı. Biz de Türkiye dururken neden Doğu Avrupa’ya gidelim dedik ve 1994’de Türkiye’de eleman geliştirme bazlı ilk ofisi açtık. Şu anda program-uygulama işlerimizi tamamen Türkiye’den yürütüyoruz.
turk-internet.com : Kendi geliştirdiğiniz bir lisan var TROIA. Bu konuda bilgi verir misiniz? Neden bir lisan geliştirdiniz.
Karabiber : Fiyat olarak uygundu ama C++ ile bu büyüklükte program yapma şansı yok. Bu nedenle bir müddet sonra kendi lisanımızı geliştirdik. Tecrübemiz yüksek olduğundan zor olmadı. Ama bütün sattığımız malları tekrar elden geçirmek zorunda kaldık.
TROIA, object oriented, small talk’a benzeyen ve diğer lisanlardaki tüm özelliklere sahip. Veri tabanları uygulamalarında application programcısının işini en alt seviyeye indiren bir lisan. Patenti bizde. Bu nedenle de source kodlarını çok açabiliyoruz. Bu lisan Tübitak tarafından desteklendi. Yazılım geliştirmede geliştirilen ilk projedir (95-96 gibi).
Bütün yazdıklarımızı Troia ile bir kez daha yazdık.
turk-internet.com : Java konusunda bir atılımınız var. Onu anlatır mısınız?
Karabiber : 1997’den sonra yapmamız gerekenlerden birisi yazılımları Java Platform üzerine geçirmekti. Şu anda ERP yazılımlarını Java Platformda tam anlamıyla sunan tek platform biziz. Dikkat ederseniz SAP’nin Yönetim Kurulu Başkanı önümüzdeki 5 yıl içinde Javayı hedeflediğini söylüyor. J.D. Edwards’ta sadece girişler Java.
Java’nın faydası platform, işletim sistemi ve veri tabanından bağımsız oluşu. İnternet alt yapısını en iyi destekleyen platform. B2B ve ASP’nin gelişmesinde en önemli faktörü teşkil ediyor. Biz ASP modelinin 5-10 sene içinde yerleşeceğine inanıyoruz. Yazılım endüstrisi bir çok user’ı handle edecek hale gelecek.
turk-internet.com : IBM sizi Prime Partner seçti. Bunun getirdiği avantajlar neler?
Karabiber : IBM Prime Partner ünvanını çok az veriyor. Toplam 5 yerde veriliyor bu. Biz Stutgart’tan aldık. Kendileri sizin yazılımınızı tüm veri tabanlarında çalıştırarak performansı test ediyorlar. Avantajı dünya çapında satış kanallarına girmiş oluyorsunuz.
turk-internet.com : Bir de ERP yazılımları arasında lider seçilmeniz var. Bunu da anlatır mısınız?
Karabiber : Basel Üniversitesinde 2001 yılında 83 ERP’yi teknolojik fonksiyonellik açısından incelediler. Ve IAS’nin ERP yazılımı 83 arasında lider seçildi. Programımızı yüzlü haneli kullanıcı aynı anda kullanabiliyor. Mesela 300 kullanıcılı olan var.
turk-internet.com : Avrupa’daki şirketlere nasıl satış yapıyorsunuz?
Karabiber : Avrupa Projelerinde genellikle bir çok ERP Şirketinden teklif alınıyor. Sonra ilk sırada değerlendirilen 3-5’i ile detay workshop çalışması yapılıyor. Bu çalışmalar 1 tam gün sürer. Biz bu tür projelerde genellikle kazanıyoruz.
Baktığınızda İrlanda, Fransa, Avusturya, Almanya, İsviçre ve Türkiye’de projelerimiz var. Avustralya ‘da İnternet üzerinden bizi bulan bir partnerimiz var. Almanya (Karslruhe) ve Türkiye’de (İstanbul) ofislerimiz var.
Türkiye’deki müşterilerimiz arasında RotaPak – Loreal – Mutlu Akü gibi firmalar var. Yurtdışında ise Siemens’in telekomünikasyon bölümü, AluPlast, Undasch (İnşaat kalıpları yapar, dünya çapında kiralar ve bizim yazılım üzerinden takibini yapar), Dörrenberg (DIN parçaları) gibi firmalar bizim yazılımımızı kullanıyor.
Tedarik Zincirinin internet üzerinden ERP’ye atmasını sağlıyoruz. Total Integrating Planning yani tümleşik planlama kavramını sektöre biz kazandırdık.
turk-internet.com : Ürünlerinizi anlatır mısınız?
Karabiber : Yukarıda tüm yazılımlarımızı saymıştık. Diğer şirketlerin yazılımlardan farklı olanları anlatalım.
Documentation Management
Firmadan gönderilen dökümanlar otomatik olarak işleniyor. Dışardan gelenler de (scanner ile veya doc file olarak) yine işlenir. Dökümanlara internet üzerinden Dünyanın neresinde olursanız olun ulaşabilirsiniz.
CRM
Doküman Yönetimi – Lojıstik – Satış ve Satınalma ile işbirliği içinde yapılıyor. Farklılık olarak müşteriye hangi dökümanlara gidildiğini görmek mümkün.
Maliyet Muhasebesi
Bu programın benzerlerine üstünlüğü; equity base yani yapılan aktivitelerin ürünler üzerine yansımasının maliyetlendirilmesi. Bu gerçekten çok az yazılımın yapabildiği bir şey.
turk-internet.com : ASP Modeli olarak neler yapıyorsunuz?
Karabiber : Biz ASP modelinin 5-10 sene içinde yerleşeceğine inanıyoruz. Yazılım endüstrisi bir çok user’ı handle edecek hale gelecek. Böyle bir yazılım sunanlar var ama teknik alt yapılarını kıyaslamak lazım. Tek dezavantajımız küçük bir şirket oluşumuz. Ürününüz ne kadar güzel olursa olsun duyuramıyorsunuz.
Bunu geniş bir tabana yaymamız lazım. Avustralya ve İsviçre de geniş bir tanıtım yapmak istiyoruz. Çünkü orada “bilinçli orta ölçekli firmalar” var. Bu yıl içinde ABD – Çin’de de atılım yapmak istiyoruz.
Ayrıca ASP Modelini Türkiye’de uygulamaya çalışıyoruz.
Müşteriye yönelik, çok büyük yararları olan, 29 $ dan başlayan fiyatlarla, internet üzerinden bütün işlerini ; Veri Tabanı ve Hardware yatırımları yapmadan kullanabilecekler. Aslında programı kendi içinde kullanacak firmalar için bile iyi bir model. 6 ay rizikoya girmeden dener ve ondan sonra satın alır.
turk-internet.com : Bunları gerçekleştirirken, bir yandan da yazılımınızı daha çok geliştiriyor musunuz?
Karabiber : En önemli bölümlerimizden birisi Ar-Ge. Öncelikle teknik geliştirme diye adlandırdığımız bölümde 17 kişilik bir ekiple TROIA’yı geliştiriyoruz. Bu geliştiriciler aynı zamanda ERP Danışmanıdır. Analiz aşamalarını yapmak için sektörü de takip ediyorlar.
Öte yandan yazılımların sadece dökümanlarının oluşturulması için 3 değerli kişiyi 1 ay full time çalıştırıp sonunda enflasyondan zaten erimiş parayı alıyorsunuz.
Programı sattıktan ve şirkete uygulanması bittikten sonra geçen sürede para zaten % 80 erimiş oluyor. Bu paranın da tüm giderleri düşünürseniz ancak % 25’ini alabiliyorsunuz. Yani hiç uğraşmayalım daha iyi.
turk-internet.com : Şikayetçisiniz galiba. Ama serbest bölgedesiniz. Avantajı yok mu?
Karabiber : İlla para desteği istemiyoruz. Bizi brokrasiden kurtarsınlar. İhracat olsun diye CD göndermek zorundayız. Halbuki müşteri FTP ile alıyor. Devletin bürokrasiyi ortadan kaldırması lazım.
Serbest Bölgeye gelince; Türkiye’nin dışarıya bakması lazım. Serbest Bölgelere vergi gelecek diye konuşuluyor. Buraya vergi gelecekse serbest bölge ne anlama geliyor. Böyle bir şey olursa hemen gideriz. Şu anda İrlanda bize gelin diyor. Gittiğiniz andan itibaren 4 yıl vergi yok. Sadece işçileri % 12 vergi var.
İsviçre Luzern Kantonundan da teklif alıyoruz. Holding kurarsanız, karınızdan vergi almayacağız diyorlar. Çünkü iş imkanı açacaksınız. Bu parayı toplamaya çalışıyor.
Tüm firmalar İrlanda da. Bizimkiler ise önce bir şeyler verip sonra alıyorlar. Mahkamelik bile oluruz. Biz buraya dünyanın parasını harcadık. Yatırım yaptık. Bunun anayasal bir çözümü olmalı.
Yurt dışından Türkiye’ye her yıl 2.5-3 M $ para getiriyoruz. Bu günden güne büyüyor. Yarattığımız iş hacmi 25 kişilik ve işhacmimiz böyle giderse 50’ye çıkarmayı planlıyoruz. Krizde bile eleman aldık.
Kaynak : 