Yerli telefon “ne kadar yerli?” demişken[1], cep telefonlarının en önemli bileşenine bir göz atalım dedik; yani “İşlemci”ye. Elinizdeki telefonun “esas oğlanı” ARM işlemci mimarisidir[2]. Bunu biliyor musunuz?
İnternet ve arkasında gelen mobil devrimi, kendi neslinin firmalarını yaratırken, daha önceki efsanelerin hayatlarını zorlaştırıyor. Bu efsanelerden birisi, kurucusunun adı olan “Moore Kanunu”[3] ile 1968’den bu yana “bilişim sektörünü” şekillendiren Intel[4]. Kullandığımız PC ve sunucuların büyük çoğunluğunda imzası vardı ama artık o da Microsoft, IBM gibi inişe geçmiş, “ne yapsak da tekrar çıksak” diyen eskinin devleri grubunda.
Intel’in yerini alan “ARM” işlemciler. Bu adı fazla duymamış olabilirsiniz. Google’dan arama yaparsanız, pek çok Türk teknoloji yazarı bile bu ismin pek farkında değil. Sadece basın bültenlerini takla attırmakla ya da ısmarlama ürün incelemeyle meşgul olduklarından değil, ama biraz da ARM kendi adıyla işlemci yaratmadğı için.
ARM bugün iPhone, Qualcomm, MediaTek gibi pek çok işlemcinin altyapısını sağlayan firma olarak biliniyor. ARM firması kendi başına işlemci üretmez, tasarım ve ilgili lisansı satar, Bu haliyle de elimizdeki mobil araçların % 95’Inde mevcut.
Üstelik HP ve Dell’in bu hafta yaptığı duyuruya bakarsanız, Artık azalmış olan masaüstü pazara da sızıyor. Intel orada da mevzi kaybediyor[5].
İşte bu firma yani ARM, 2 hafta evvel bir işlemci duyurdu. ARM Cortex A72. Gelecek yıldan itibaren telefon ve tabletlerde yer alacağı belirtilen olan bu işlemcinin özelliği ise, bugünün işlemcilerinden 3 kat daha hızlı ve pil harcamasının bugüne nazaran % 75 daha az olacağının açıklanması[6].
Intel Çok Meşguldu, ARM’ı Farkedemedi
Dediğimiz gibi, ARM firmasının adını duymamış olabilirsiniz. Çünkü “işlemci” deyince bugüne kadar aklımıza “Inside” damgasıyla gördüğümüz Intel geliyordu. Ama son zamanlarda mobil pazarın “giyilebilir teknolojiler” tarafında tutunma çabalarını izlediğimiz “Intel”, mobil alanda çoktan beridir nal topluyor.
Intel, mobil yaygınlaşmadan önce 40 yıl kadar pazarın lideri ve fiyat belirleyiciydi. AMD gibi diğer işlemcilerin pazara girmesini engellemesiyle ilgili olarak davalara uğrayabiliyordu[7] (AMD kullanan firmaya işlemci vermeyerek vs iddiaları vardı).
Ama ne yazık ki, mobil pazarı koklayamamış gözüküyor. Önce 1990-2000 aralığında, Ericsson-Nokia gibi firmaların –kablo döşemenin zor olduğu— vatanı İskandinav ülkelerinin yarattığı mobil devrimi yakalayamadı. 2000’den sonra ise, bu pazara yandan girmek için Wimax gibi bir teknolojiyi destekledi ama bu da ona zaman ve odak kaybettirdi ki, ARM’ı farkedemedi[8].
Steve Jobs Kafasındaki Telefonu ARM ile Gerçekleştirdi
ARM aslında kendi halinde bir İngiliz firmasıydı. Onu ortaya çıkaran ve zirveye taşıyan ise doğru zamanda, doğru yerde olması oldu. O doğru zaman iPhone’un pazara çıkmasıydı. Steve Jobs, Intel’in “ısınma” ve “kalınlık” özelliklerinden hoşlanmamıştı. Malum; olanı değil, olmayanı istiyordu ve kafasındakileri ARM ile gerçekleştirebildi[9].
Microsoft ve Intel gibi bir zamanların devlerinin 2000-2005 sonrası çağa ayak uyduramamalarının temelinde, eski ürünlerini modifiye ederek yeni çağa ayak uydurabileceklerini sanmaları var. Örneğin Microsoft, internet öncesinin Windows’unu yeniden yazmak yerine modifikasyonlarla devam ettiği için büyük güvenlik açıkları yaşadı ve yaşıyor. Intel ise, mobil işlemci çağına Wimax teknolojisi ile vakit kaybetmekten ötürü yetişemedi. 2 yıl once CEO’su bunu açıklıkla “yolumuzu şaşırdık” cümlesiyle itiraf etti[10].
Zaten o söylemeden önce ARM CEO’su “Intel bizden yıllarca geride” açıklaması yapmıştı bile[11].
Daha İnce Telefonlar Geliyor
Halen kullandığımız mobil telefon ve tabletlerin hemen hemen tamamında kullanılan işlemci olan ARM, yeni işlemcisinin performasını, mevcut işlemcilerin 3 katı olarak veriyor. Ama bizim için çok daha önemli niteliği, kullanacağı enerji miktarı (dolayısıyla pil kullanımı); bu işlemcilerin bugünün işlemcileriyle aynı performans için % 75 daha az enerji harcayacağı belirtiliyor[6].
Yani ARM’a göre, cep telefonları artık fanlar gerektirmeyecek, daha ince ve daha güçlü olabilecekler.
ARM firması kendi başına işlemci üretmiyor, tasarım ve ilgili lisansı satıyor, CISC tabanlı işlemcilere göre özelleştirilebildiğinden, farklı üreticilerin aynı jenerasyon işlemcinde farklı özellikli olarak çıkabiliyor, bağlı olarak da performans farklılıkları görülüyor.
ARM Qualcomm, Samsung, Apple, Nvidia gibi tüm mobil işlemci üreticilerine verdiği lisanslarla, bugün kullanılan hemen hemen tüm mobil cihazların kalbinde yer alıyor. Yeni Cortex A72 için ise, şimdiden 10 lisans sattığını açıkladı.
Cortex A72 işlemcisindeki performans ve enerji artışını yaratan geliştirmelerin, işlemci tasarımında yapılan değişiklikler ve 16 nanometre nesli transistörler kullanılımından ileri geldiği belirtiliyor. İlaveten Mali grafik teknolojisi ve işlemcinin farklı bölümleriyle bağlantı kurduğu çeşitli tabakalar da geliştirilmiş.
Cortex A72 CPU içinde, 64-bit ARMv8 tasarımı (Cortex A57’den 2 kat hızlı), Mali-T880 GPU (T760’dan 1,8 kat hızlı), Corelink CCI-500 ara bağlantı (sistem bantgenişliğini 2 kat arttırıyor) bulunuyor.
Yani artık cep telefonlarımızdan daha çok video ve film izleyebileceğiz.
[1] Yerli Cep Telefon Üretimi mi? Ne Kadarı Yerli, Neresi Yerli?
[2] ARM Company
[5] İntel’in İşi Zorlaşıyor, Dell ve HP ARM Sunucularını Duyurdu
[6] Cep Telefonları Hızlanıyor; Mobil Cihazların Kalbi ARM 3 Kat Daha Hızlı Yeni İşlemcisini Tanıttı
[7] AB Komisyonu Intel’e Rekor Ceza Kesti
[8] Avrupa’nın GSM Üstünlüğü, Mobil Wimax’le ABD’ye mi Geçecek? – 1
[9] How STEVE JOBS saved Apple’s bacon with an outstretched ARM
[10] Intel Yönetim Kurulu Başkanı’ndan İtiraf: Yolumuzu Şaşırdık
[11] Ipad İşlemcisinin Üreticisi ARM, Yeni Telefonunu Duyuran Intel için ‘Bizden Yıllarca Geride’ diyor
Kaynak : 