Türkiye Yatırımcı İlişkileri Derneği (TÜYİD) ve Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından hazırlanan “Borsa Trendleri Raporu”nda 2015 yılının ilk çeyreğinde halka arzların bir önceki dönemlere göre nispeten daha durgun olduğu görülüyor. Üç aylık dönemde Borsa İstanbul Pay ve gelişen işletmeler piyasasında gerçekleşen toplam üç adet halka arzdan 42 milyon TL’lik hasılata ulaşıldı. Gerçekleşen üç halka arzda da yabancı satışı bulunmuyor.
Rapora göre; 2013 yılından bu yana trend incelendiğinde hem halka açıklık hem de fiili dolaşım oranlarında yükseliş yaşanıyor. Borsa İstanbul bünyesindeki şirketlerin halka açıklık oranı 2015 birinci çeyrek itibariyle %40 seviyesinin üzerine çıktı. Bu artış ile Borsa İstanbul’un piyasa derinliğinin günden güne arttığı ve piyasanın etkinliğinin ve işlem hacminin yükselmesine olumlu katkı sağladığı görülüyor. 31 Mart 2015 itibariyle en yüksek halka açıklık oranına sahip endeks Ticaret endeksi iken fiili dolaşım oranları karşılaştırılmasında Banka endeksi %37 ile en yüksek orana sahip endeks oldu.
İşlem hacminde Teknoloji endeksi %340 artış yaşayarak en büyük payı aldı
Raporda, yılın ilk çeyreğinde TL’nin değer kaybı ve artan volatilitenin etkisiyle işlem hacimlerinde ciddi artış yaşandığı görülüyor. Teknoloji endeksi bu yükselişten %340 artış ile en büyük payı alırken Sınai endeks %95 oranında artış ile ikinci sırayı aldı. Borsa İstanbul’da gerçekleşen işlem hacminin yarısına yakınının geçtiği Banka endeksinde ise geçen çeyreğe göre %23 bir önceki yıla %43 artış yaşandı.
İlk çeyrekte 815 milyon dolarlık net yabancı çıkışı yaşandı
Borsa Trendleri Raporu’nun verilerine göre, Türk Lirası’nın özellikle Amerikan Doları karşısındaki değer kaybının ilk çeyrekte hızlanmasının sonuçları endekslerden para çıkışı olarak da kendini gösterdi. BIST TÜM endeksinden ilk çeyrekte toplamda 815 milyon Amerikan doları tutarında bir para çıkışı kayıtlara geçti. En yüksek para çıkışı ise 447 milyon Amerikan doları ile Banka endeksinde görüldü. Sadece Holding ve Yatırım endeksiyle Teknoloji endeksine nette para girişi yaşandı.
2015 yılının ilk çeyreğinde yabancıların BIST TÜM işlem hacmindeki payı %23 olarak gerçekleştiği, hem bir önceki çeyreğe hem de 2014 yılının aynı dönemine göre yükseldiği görülmektedir. Yabancıların en yüksek işlem hacmi %30 ile BIST Ticaret’te, en düşük işlem hacmi ise %5 ile BIST Teknoloji’de gerçekleşti.
Geçen yılın aynı dönemine kıyasla yabancıların payı BIST Sınai ve BIST Teknoloji’de düşerken, en fazla BIST 30, BIST Hizmetler ve BIST Banka olmak üzere diğer tüm endekslerde yükseldi.
Borsa İstanbul’da toplam yatırımcı sayısının %1’inden azı yabancı
Borsa İstanbul’daki 1 milyon 69 bin yatırımcının sadece 9.833 adedi yabancı iken; yabancı yatırımcıların işlem hacmindeki payı %23, piyasa değerindeki payı ise %63’tür. Yabancıların elindeki hisse senetlerinin toplam değeri 152 milyar TL seviyesindedir. Yerli yatırımcılar ise ağırlıklı olarak bireysel. Yerli kurumsal yatırımcı sayısı henüz çok sınırlıdır ve toplam piyasa değerindeki payları %19 seviyesindedir. Piyasa değeri %37 olan yerli yatırımcıların hisse senetlerinin toplam değeri 89 milyar TL’dir.
ABD, İngiltere ve Lüksemburg’lu yatırımcılar yine en büyük paya sahip oldular
2015’in ilk çeyreğinde Borsa İstanbul’da en yüksek portföy değerine sahip ilk üç ülkenin değişmediği ve ABD, İngiltere ve Lüksemburg olduğu görüldü. ABD’de yerleşik 1.411 adet yatırımcı toplam yabancı yatırımların üçte birine sahipken, ilk iki sırada yer alan ABD ve İngiltere adresli yatırımcılar toplam portföyün yarısını elinde tuttu.
Türk Lirası’nda yaşanan değer kaybı piyasa değerlerini olumsuz etkiledi
Geçen yılın son günlerinden itibaren TL’nin USD karşısında değer kaybı başlamış ve 2015’in ilk günlerinden itibaren devam etmiştir. Türk Lirası’nda yaşanan değer kaybının tarihi rekor seviyeleri ulaşmasıyla birlikte Borsa İstanbul’da işlem gören birçok şirketin piyasa değeri olumsuz etkilenmiş ve yılın ilk çeyreğinde tüm endekslerde düşüş görülmüştür.
Yılın ilk çeyreğinde piyasa değeri olarak BIST TÜM endeksi TL bazında %7 oranında düşüş gösterirken dolar bazındaki düşüş %17 seviyesine ulaşmıştır. En büyük düşüş gelişmelerden en hızlı ve fazla etkilenen Banka endeksinde görülmüş TL ve USD bazında sırasıyla %15 ve %25 oranında azalmıştır.
Kaynak : 