BTK ve Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından yapılan duyurularla 4G ihalesinin 3 ay kadar ertelendiğinin açıklanmasının arkasından, bakanlıktan ayrılmadan 2 gün önce 4G ihale lansman toplantısı[1] yapan Lütfi Elvan da konuya dahil oldu ve bazı açıklamalar yaptı.
“4G ihale lansmanı” yaparak “ihale lansmanı diye bir şey oluyormuş anlaşılan” diye düşündürten ve herkesi şaşırtan eski bakan Lütfi Elvan, İhlas Haber Ajansı (İHA) ve TGRT Haber Ankara Temsilcisi Batuhan Yaşar’ın programına konuk oldu ve 4G ihalesinin 26 Ağustos 2015 tarihine ertelenmesini değerlendirdi.
4G konusunda eski teknoloji yani LTE üzerine kurulmuş bir ihalenin, tam da seçim öncesine konulması, Elvan’ın seçim yatırımı olarak değerlendirilmişti. Çünkü Elvan bakan olarak kaldığı 15 aylık sürede, bakanlığın görev tanımı içinde kalan –ki sektörümüz, Ulaştırma ve Denizcilik ile Haberleşmenin ayrılmasını, bir Bilişim Bakanlığı kurulmasını nerdeyse 15 yıldır tartışıyor– bilişim ve telekom konusuyla ilgilenmemişti. Bu da bütün Bakanlığı süresince –özellikle sektörün dernekleri arasında– eleştiri konusu olmuştu[2].
Eski bakan Elvan’ın açıklamaları, bir nevi “hataların itirafı” ya da “düzeltme” anlamını taşıyor. Kendisi ihale şartlarını “yanlış algıya neden oldu” diye açıklasa da, yeni ihalenin 4,5G olacağını (LTE Advance) belirterek, önceki ihale duyurusunda yapılan yanlışlığı ortaya koyuyor.
4G, LTE Advance, 5G Kavram Karmaşası, Aynı Şey Olmadığını Taksi Şöförü de Biliyor
Elvan, programda şunları söylemiş bulunuyor : “3G çıktıktan sonra 3G’nin gelişmişi piyasaya girdi ve biz o gelişmiş 3G ile birlikte devam ettik. 4G şu anda birçok ülkede uygulama aşamasında ama 4G’nin biraz daha ileri düzeyi olan advance dedikleri seviyede olan, bir anlamda belki vatandaşlarımızın anlayacağı dilden söylemem gerekirse bu ihale bir anlamda 4.5G ile 5G ihalesi olacak, önü açık bir ihale, yani teknoloji serbest bir ihale olacak. Dolayısıyla 5G’nin yürürlüğe girmesi ve hazır olması halinde de operatörlerimiz doğrudan 5G’ye geçme imkanı bulacaklar. 3 ay sonra 4.5G ile 5G ihalesi birlikte yapılacak.”
Cumhurbaşkanını ve eski bakanı birileri yanıltıyor mu, kandırıyor mu bilemiyoruz ama biz belirtelim; “5G ihalesi birlikte yapılamaz. Çünkü dünyada –5G’nin ne olacağına– dair belli olan bir şey henüz yok. Daha doğrusu neler olacağını tespit edecek olan 5G-PPP grubunun ilk toplantı tarihi 1 temmuz 2015″[3]. Sadece bazı dilekler sözkonusu.
Yani bu laf kalabalıklığı, 4-4,5-5G’nin birbirine karıştırılmaya çalışılması ile birilerinde algı yaratma çabası kimi ikna ediyor, belirsiz. Geçenlerde bindiğim bir taksi şöförü de “ee o zaman 7G’yi bekleyelim” diye dalga geçiyordu.
Malum Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’da “4G ile zaman kaybetmeye gerek yok. 2 yıl içinde 5G’ye geçelim”. demişti[4]. Hani hep birlikte Cumhurbaşkanının söylediklerini düzeltmeye çalışıyorlarsa da, biz haberleşme çağındayız. Belki okumayı bilmeyenleri kandırıyor olabilirler. Ama onlar da zaten 5G ile ilgilenirler mi bilmiyoruz. Bu konudaki hatalı cümleler kullanmaya devam etmek, kullananları “bilgisiz” göstermekten başka bir işe yaramıyor.
Cumhurbaşkanının açıklamasından sonra, ilgili kişiler hep birlikte kelimeleri birbirine karıştırmaya çalışıyor. Anlayacağınız 4G, 4,5G, 5G birbirine karıştırılmaya çalışılarak, durumu kurtarmaya çalışanlar var. Ama doğrusunu belirtelim. 4G başka bir şey, 4,5G başka bir şey, 5G başka bir şey. Sayı saymasını bilen anlıyor zaten. Hatta taksi şöförü bile olsa.
ADSL ve 3G’ye Gecikme Acaba Ekonomide Neye Mal Oldu? 19culuğa Nasıl Düştük?
Biz ertelenmeden önce, ilan edilen ihaleyi eleştirdiğimiz yazılarımızda; “eski teknolojiyi kullanmayalım, yenisi alalım” derken, “zaten bu kadar zaman geçmiş, bugün yeni teknoloji çıkmış neden onu almıyorsunuz da, eskisini alıyorsunuz” demiştik[5].
Ama “teknoloji ilerliyor, eskiyor, şimdi almayalım yenisini alalım” derseniz, taksi şöförünün esprisindeki gibi “7G’yi bekleyelim en iyisi” de diyebilirsiniz.
Çünkü bakın eski bakanın sözlerine göre, 3G’yi almayıp, 3,5G’yi alarak iyi etmişiz.” gibi bir durum gözüküyor. Biz hatırlatalım; “Neden Whatsup gibi bir firma çıkıp, ülkemizdeki bir sürü eski-köklü firmanın toplam ederinden fazla paraya satılıyor? Çünkü 3G’yi 9 sene, ADSL’i 4 sene, 4G’yi şimdiden 8 sene ıskalamış durumdayız.
Geçtiğimiz 10 yılın içinde ülkemiz 16cı büyük ekonomi olmaktan 3 sıra aşağıya düşüp 19culuğa geriledi[6]. Neden geriledik diye bakarsanız da, ilerlemek yerine aynı yerde durduğumuzu ama birilerinin bizim önümüze geçtiğini göreceksiniz. Onlar kim diye bakarsanız, teknolojiyi doğru takip eden, gecikmeyen ve devlet adamlarında vizyon olan ülkeler olduklarını göreceksiniz.
Aynı düşmeyi diğer sıralamalarda da görebilirsiniz. Yani incelerseniz, internet sahipliğinde, mobil genişbant sıralamasında, hep 10’ar sıra birden gerilediğimizi göreceksiniz[7].
Bunların ekonomiye etkisi yoktur mu sanıyorsunuz?
Birileri, teknolojiyi geriden takip etmeyi, “bekledik ama yeni teknolojiyi aldık –örneğin 3G’de bu söyleniyor–” diyor ama işin aslını anlayabilenler “yeni teknolojiyi bekleyelim” değil, “herhangi bir anda yeni teknoloji neyse onu alalım” diyor.
Çünkü teknolojide gecikme, ülkemize eğitimde, sağlıkta, ticarette, ihracatta vsvs gecikme olarak geri dönüyor. İşte bakın, 10cu ekonomi olalım hedeflerken, neden ülkemiz 16cı büyük ekonomi olmaktan, 19culuğa düştü. Çünkü başkaları öne geçti. O başkaları bu teknolojileri kullanmayı ihmal etmeyen başkaları. Biz ise yerimizde sayıyoruz. Çünkü bizi yukarı taşıyacak teknolojileri ıskalıyoruz. Fena halde..
Operatörler Erteleme mi İstiyor?
Bu arada Elvan, ihalenin ertelenmesi konusunda, operatörlerin talepleri olduğunu da –şu anda bakan olmadığı halde bakanlığımız diyerek– ileri sürmuş; “Finansal açıdan ve ihale hazırlıkları açısından Bakanlığımız bunları değerlendirdi. Operatörlerimizin görüşleri doğrultusunda 3 ay süreyle bir erteleme söz konusu oldu” demiş.
Fiber altyapının hazır olmadığı bir sır değil[8][9]. Operatörlerin de bazı sorunları olduğu biliniyor ama “Madem böyleydi. Neden mart ayındaki ihale ilanı ve sonraki tarih duyurusu sırasında bunlar gözönüne alınmadı” diye soralım.
Ulaştırma Bakanlığında 3 yıl Önce açıklanan ARGE Desteklerine Ne Oldu?
Eski Bakan Lütfi Elvan, bir yandan “ağustos ayında 4,5G ile 5G ihalesini birlikte yapacağız” diyor ama bir yandan da 5G’nin 2020 sonrasında varolacağını açıklıyor. İlginç bir durum tabi.
Ama daha ilginç durum, Eski bakan Elvan’ın, yeni dönemde özellikle 5G teknolojisinin geliştirilmesine yönelik destekler verileceğini vurgulaması olmuş: “Ulaştırma Bakanlığımızın özellikle Ar-Ge’ye yönelik bir destek mekanizması var. Bunları da uygulamaya koyacağız. Biz arzu ediyoruz ki mümkün olduğu ölçüde yerli üretim olsun, yerli üretimi teşvik edelim. Bu sayede de cari açığımıza hiç olmazsa iletişim alanında önemli bir katkı sağlamış olalım diye düşünüyorum” diyor.
Ama eski bakana soralım; 2013’den bu yana bu teşvikler bekleniyor[10]. Başdöndürücü bir hızla gelişen ve 3 ayda eskiyen teknolojilerin bulunduğu günümüzde, 3 yıl önce başvuru yapan projeler bile teşvik alamadı. 5G’ye teşvik vereceğiniz sözlerine nasıl inanalım?
Bu arada 3 yıl içinde biriken 300 milyon x 3 = 900 milyon TL acaba şu anda nerede duruyor. Bunu da merak ediyoruz.
Fatih Projesi Ne Oldu?
Teknoloji demişken, bir başka sorumuz daha var. “Onlar Konuşur, AKP Yapar” ifadesini seçim teması olarak kullanan hükümet acaba 5 yıldır neden Fatih Projesini başaramadı.
Ülkemizi ve gençliğimizi ileriye taşıyacak ve AKP’nin –yapılsaydı– yüzakı olacak bir projeydi. Ancak 5 yılın sonunda geldiği nokta % 10’un altında. Belki de seçim mottosuna “Fatih Projesi Hariç Yapar” diye eklemek lazım[11] (diğer yapamadığı konular varsa incelemedik biz teknoloji konusundaki eksiği ifade ediyoruz).
[1] 4G İhalesi için Lansman Yapıldı, 4cü Mobil Operatör Gelebilir
[2] IGF 2014’den Görüntüler… Mesajlar… ve Bilişimle İlgisi Soru İşareti bir Bakan..
[4] Tayyip Erdoğan’ın ‘4G’ye Gerek Yok 5G Olsun’ Demesi Ne Anlama Geliyor?
[5] 4G İhale Tarihi Yaklaşırken, Gelişmelere ve 4G – 5G Kavramlarına Yeniden Bakış
[6] World Economic League Table 2015
[8] 4G İhalesi Güzel ama Bu Fiber Altyapı ile Nasıl Olacak?
[9] Telkoder: 4G’ye Geçiş İçin Fibere Yatırımın Artması Şart
[10] Binali Yıldırım, Bilişim-Telekom STK’ları ile Diyalog Yemeğinde Buluştu
[11] Milli Eğitim Bakanlığı, Fatih Projesi Sınıfta Kaldı Haberine Karşı Açıklama Yayınladı
Kaynak : 