Inform şirketi DSP UPS ile yakın zamanda TTGV’den ödül kazandı. Davud Bey ile yaptığımız görüşmede ilginç noktalar çıktı. Örneğin baz istasyonlarının % 20-35’lik bölümlerinin yurt içinde yapılmasının mümkün olduğunu öğrendik. Cep operatörlerinin dikkatlerini bu konuya çekmek istiyoruz.
turk-internet.com : Inform şirketi hakkında bilgi alabilir miyiz? Kim ne zaman kurdu?
Davud Yurttaş : Bu şirket aslında ben, kardeşim ve bir alman mühendisin kurduğu 3 kişilik bir atölye. 1980 yılında askerlikten döndükten 5-6 ay sonra, babamın ısrarı ile çalışmaya başladım. Ben Karadeniz Teknik Üniversitesinden mezunum, 1953 doğumluyum. 70-75 arasında Elektronik ve Haberleşme Mühendisliğinde okudum.
Şirketi kurarken amaç, alman arkadaşın bilgisi ile üretim yapmaktı. Küçük DC enerji kaynakları üretiyorduk. 150 m2’lik bir alanda, sipariş üzerine çalışıyorduk. Daha sonra işler büyüdükçe biz de büyüdük. Sıfır sermaye ile başlamıştık.
turk-internet.com: Müşterilerinizi nasıl buluyordunuz?
Yurttaş : O zamanlar Türkiye’de işbilen teknik uzman az olduğundan, bodrumda bile çalışsanız sizi buluyorlardı. Tabi referans’larla çalıştık. Bizimle çalışan başkasına da öneriyordu.
1985’lere kadar öyle gitti. O arada işi üst seviyeye çıkarmaya çalışmaya başladık. Piyasa da sizi zorluyor. Dolayısıyla induction ocağı yapmaya zorlandık. O işte kısmen başarısız olup, oradan UPS’e döndük. Çünkü daha basitti.
85-95 arası kazandığımızı, işe geri yatırdık. UPS’e para yatırıp, özel imalat redressor, induction ısıtma cihazları yaptık. Bunlar büyük ve karlı ama seri üretim olması zor işlerdi. Bu nedenle giderek UPS tarafına kaydık.
turk-internet.com : UPS işi nasıl gelişti?
Yurttaş : Başlangıçta çok kar getirmediği için UPS’e ağırlık vermiyorduk, ama seri üretime geçilebilecek bir konu olunca, ağırlık vermeye başladık. O zamanlar Özdisan isimli 2. firma ile component ithalatı ve satışı yapıyorduk.
turk-internet.com : Ne tür komponentler bunlar?
Yurttaş : İleri teknoloji isteyen komponentler alıyoruz. Yarı iletkenler, micro Proccessorler gibi. İçinde bulunduğumuz binaya 95’te taşındık. İyice güç kaynakçı olduk. Daha sonra ekipman, makina olarak 4000m2’lik 2 katı ile 8000 m2 olan Sarıgazi binasını yaptık. Alman RWE firması ile ortak iş yapacaktık. Krizler, bir takım firmaların kapanması nedeniyle olamadı.
turk-internet.com : Bir takım firmalar kapanırken, siz yatırım yaptınız. Nasıl oldu?
Yurttaş : 1999 sonunda Siemens Türkiye’nin doğrultucu (DC Enerji sistemleri üreten bölüm) bölümünü satın aldık. Hem ekipman, hem personel hem de iş olarak. Siemens, dünya çapındaki politikası çerçevesinde sattı. Satın aldığımız zaman Siemens adı ile devam eden işlerini bitirdik. Bunlar Türk Telekom’a yapılan işlerdi. Çok karmaşık bir prosedürle, 5 M $‘a yakın ekipman satın aldık. Aldıktan sonra da insanlar işlerine aynen devam ettiler. Hızlı ve doğru karar verip, uygulayabilen şirketler ve insanlar kazanıyor.
Bu ciro olarak büyük bir işti. 10 M DM’lık işi de birlikte devraldık. 1 ay sonra fatura kesmeye başladık. Yurt çapında kendi işimizi yürüten firmalar kurduk. Çorlu, Ankara, İzmir, Bursa, Kayseri’de limited şirketler kurup, satış ve satış sonrası hizmetler vermeye başladık.
turk-internet.com : Yurtdışı ilişkileriniz nasıl ? İşbirliği ya da yatırım olanakları var mı?
Yurttaş : Bu arada Özdisan’da Ankara / İzmir/ Bursa büroları ile component ithalat ve ihracatına devam ediyor. Yurtdışı ilişkileri sürekli geliştiriyoruz. Önce ithalat bazında. Alman Piller, dinamik kesintisiz güç kaynakları, dönen parçalar (elektronik dışı). Fransa’dan, Socxomec (statik UPS’ci) firmasından bizim üretemediğimiz UPS’leri, Uzakdoğu’dan akümülatörleri (kuru diye adlandırılan aküleri Türkiye’de kimse yapmıyor) getiriyoruz.
Fransa’dan Steeo firması Türkiye pazarını cazip buldu ve bize ortak olma teklifinde bulundu. Özellikle Orta Asya pazarı ilgisini çekiyordu ama biz firmayı güçlü bulmadık. Vazgeçtik.
turk-internet.com : 2001 krizi sizi nasıl etkiledi?
Yurttaş : Biz krizde eleman çıkarmadık. Elimizde devam eden bir işimiz varken (ARIA) eleman çıkaramazdık. 12.000 m²’yi dolduran ekipmanımız var. Kadromuz sürekli artıyor.
turk-internet.com : ARIA’ya ne tür bir iş yapıyorsunuz?
Yurttaş : ARIA’ya Baz istasyonları için DC enerji sistemleri yapıyoruz.
turk-internet.com : Diğer Cep telefonu operatörlerine neden yapmıyorsunuz? Onlar nereden alıyor?
Yurttaş : Telsim kritik bölümleri Motorola’dan aldı. Bizi ilgilendiren bölümleri ise, biz bu işe girmeden önce Netaş ile anlaşmıştı. Turkcell malum Ericcson’dan alıyor. Bizde şimdi Siemens’ten aldığımız ARGE bölümü var. Oradan gelen insanlar bizim ARGE’mizi güçlendirdiler.
Biz baz istasyonlarının % 10’luk bir bölümünü yapıyoruz. Aslında bu bölüm % 20’ye kadar çıkarılabilir. Böyle olursa ülkemizin yurtdışına giden dövizleri de azalır. 1 baz istasyonu 200-250.000 $’a mal olur. Turkcell’in 8000 civarı baz istasyonu var. Telsim’in ise 5000 civarı. Bizim yaptığımız iş ortalama 10.000 $’lık bir iş. Yani 8000+5000= 13.000 x 10.000 $ = 130 M $ ülkede kalabilirdi. Hatta dediğimi gibi, yerli sanayi tercih edildiğinde bizim % 10 dışında, daha % 10’luk bölümü yurt içinde yapılabilir. Yani ortalama 250.000 M $ tasarruf edilebilirdi.
Ben bu konuda Aycell ‘in görevden alınan Genel Müdürü Mehmet Ekealan’a yazı yazmıştım. Çünkü adama şunu şurdan al diye adres gösterildi. “Ben burada 200 adamı, aileleri ile beslerken, hangi hakla yurtdışından alırsınız” diye sordum. Ben mektupa cevap almayı ummuyordum ama belki duyarlılık gösterir diyordum. o arada adamcağız görevden alındı.
Aycell ne yapacak bilmiyorum. 1800’lük şebekenin baz istasyonları diğerlerinin 2-2,5 katı olacak. Daha fazla yatırım gerekiyor. Yani Turkcell 8000 baz istasyonuna sahipse, o şebekede 20.000 lazım. Eğer roaming yapmazlarsa, bunların hepsini kendi başlarına kuracaklar. Bu baz istasyonları 80-250.000 $’a mal olur. Eğer yöneticileri ilgilenirse % 30’luk kısmı yurtiçinde yapılabiliyor. Türkiye bunu yapmaya başlarsa yarın öbürgün % 50’sini de yapmaya başlar.
ARIA işinin Siemens’le birlikte 1/3 ‘ünü almıştık. 800 baz istasyonunun % 35’lik kısmını yaptık. Baz istasyonlarının DC sistemlerini yapıyoruz.
Türk Telekom’un DC sistemlerinde normal ihtiyacının % 80’e yakın kısmını veriyoruz. Biz bunu yaparken, diğerlerinin bunu görmemesi çok ilginç. Aycell Türk Telekom’un yan kuruluşu ama teklif bile almadılar. Türk Telekomdan yönlendirme yapılmadı.
turk-internet.com Bazı ödüller de alıyorsunuz değil mi?
Yurttaş : Teknoloji ödülleri ve Tesid’in yenilikçilik ve yaratıcılık ödülü aldık. Ürünümüz DSP (mikro işlemcisi) kontrollü kesintisiz güç kaynağı.
turk-internet.com : Bir de yeni satın aldığınız Traco firması var. O nedir?
Yurttaş : Yola devam ederken Tekart Holding’ten Traco elektrik firmasını satın aldık. Bu bir elektronik dizgi firmasıdır. İşimizin gelişmesinde katkıda olabilecek bir firma. Böylece, yurtdışına daha iyi açılabilecek duruma geleceğiz. Aslında küçük bir yatırımla devreye girebilirdik. Ama biz ihracat yapıyoruz. Bu nedenle onu aldık ve rekor kırarak, 2 ayda çalışır hale getirdik.
turk-internet.com : İhracat yapıyor musunuz?
Yurttaş : İhracat yapabilmek ileri teknolojiyi gerektiriyor. Bizim sektörde daha da zor ama yapılması lazım. İç piyasanın verdiği doyum vardı. İkincisi, teknoloji ve insan kalitesi olarak buraya ulaştık. 1999 sonunda ihracat bölümü oluşturduk. Zaten zaman zaman ihracat yapardık. Ama ilk defa bir bölüm oluşturduk. Şimdi dış piyasa ile boğuşuyoruz. Türki Cumhuriyetleri, Arap Ülkeleri, Balkanlar ve Güneydoğu Asya’ya ağırlık veriyoruz. Bu yıl ilk defa Kuzey Afrika’ya, UPS- Regülatör-DC Sistemler satıyoruz. Satışlarımız, bilgisayar ve telekominikasyon sektörüne. Ciromuzun % 20 si kadarını ihracattan yapıyoruz.
Bu sene hedef % 30 ama ben daha iyisini istiyorum. Geçen yılın 2.yarısından beri Mısır/Dubai/ Sudan/Irak’ta fuarlara katıldık. Faaliyet arttı. 30’a yakın ülke ile irtibattayız. Fiili faturalar kesildi ama ilişkiler oturmuş değil. Oturtacağız. Faaliyetlere aynı hızla devam edeceğiz. Sektörel Fuarlara katılacağız. Rusya’dan Balkan’lara ve Afrika’ya ilginç ziyaretler olabilir.
turk-internet.com : Bir de ARGE’den bahsedebilir misiniz?
Yurttaş : Bütün bunların yanısıra alt yapıyı ve ARGE’yi çalışıyoruz. ARGE çalışmalarının önemine inanıyoruz. 10-12 kişilik bir ARGE’miz var. Ciromuz % 4’ünü ARGE’ye ayırıyoruz. DSP UPS’in sadece 1. etap ARGE bütçesi 950.00 $ ‘dı. Bu TTGV – Tübitak’a gönderdiğimiz bütçedir.
Mevcut ürünleri geliştirme yanında, kendi kurumumuzda yeni ürünler çalışıyoruz.
DSP UPS’in 2. etap bütçesi 800.000 $. Üstelik ülkeye kazandırmaya başladı. UPS ‘deki en uç nokta budur. Bunun yarattığı teknoloji ile hem yurt içi, hem yurt dışında büyük beğeni alıyoruz. Bu ürünleri, yurtdışında partnerlerimizle satmaya başlayacağız. Statik UPS aldığımız Fransız firma buraya CEO düzeyinde ziyaret yaptı. Alışverişimiz 2 taraflı şekle dönüşüyor.
turk-internet.com : Sizi tebrik ediyoruz. Bunları nasıl gerçekleştirdiniz?
Yurttaş : Çok çalışıp, işin başında olmak lazım. Yetkin kadrolar olsa bile belli bir düzeye gelene kadar başında durmak gerekiyor.
turk-internet.com : Avrupa Birliği için ne düşünüyorsunuz?
Yurttaş : Bence Gümrük Birliği çok erken atılmış bir adım. Ortak Pazar tartışılır. Herkesin kendisine göre düşüncesi var. Ortaklıkların en yüksek düzeyde ve pazarlık imkanı olduğu sürece yapılır. Zayıf olduğumuz bir noktada evet dendi. Sanayide çöküntü bu nedenle yaşanıyor.
60’lardaki gibi ithal korunması istemiyoruz ama devler gelip bizi yok ediyor. Örnekleri var ülkede. Bence yapılması gereken, Türkiye teknolojik olarak muhtaç. Öyleyse, bu ihtiyacını giderecek şekilde davranabilir. Yani tedarikçi firmaya biraz da yatırım yaptırılabilir. % 30 yerli şartı konsa kimse itiraz etmez. Diğer ülkelerde bu var. Bizim alanda yok.
Kaynak : 