Petrol kaynaklarının bitmesi konusunda endişeler sürerken, elektrikli araçlara yeni bir yaklaşım, aynı zamanda “e-“li tanımlara da yeni bir ilave getiriyor; e-otoyol (e-highway).
Kamyon üreticisi Scania ile Alman mühendislik firması Siemens’in yeni projesi elektrikli ulaşıma yeni bir boyut getiriyor. İsveç’in başkent Stockholm’ün kuzeyindeki, halka açık 2 km’lik bir yolda yapılan testte, kamyonlar bir yandan yolda giderken, bir yandan da (tramvay gibi) üstlerinden geçen tellere bağlanarak bataryalarını şarj ediyorlar. 2 firmanın ortak projesi henüz çok başında ama yine de yetkililer 2 yıl içinde bu tür kamyonların yollarda görülmeye başlayacağını öngörüyorlar. Zaten testin de 2 yıl sürmesi planlanıyor.
20ci yüzyılın ilk yarısından bu yana tramvay’ları bildiğimiz için “Elektrikli kamyon tamam ama e-Otoyol nereden çıktı?” diyebilirsiniz. Burada kamyonun, yolun üstündeki tellerden elektrik çekmek için kullandığı bağlantı (pantograph) parçası basit bir elektrik almanın ötesinde bazı özel sensörler kullanıyor. Mesela kamyonun hızını kontrol ediyorlar. En fazla 90 km/saat olmasına izin veriyor.
Siemens mühendisleri e-Otoyol’un, günümüz kamyonlarının kullandığı içten yanmalı motorlara nazaran 2 kat daha verimli olduğunu ve bu nedenle de enerji tüketimini yarı yarıya düşüreceğini iddia ediyorlar. Kamyonun bu şekilde tellere bağlı olarak gittiği sürede herhangi bir karbon boşalımı olmuyor (not : elektrik enerjisi üretimi fosil ise elde edildiği noktada karbon emisyonu olacaktır).
Kamyonlar hibrit sistemle üretilmiş durumda. Tellerin bittiği ve klasik yola geçildiği noktada, dizel güce geçilerek, yola öyle devam ediliyor.
Denemenin neden İsveç’te yapıldığını merak ediyorsanız; İsveç, 2020 yılına kadar fosil-yakıt bağımlı ulaşımı sona erdirmeyi hedefliyor[1]. Araştırmalara göre, İsveç’in karbondioksit emisyonunun 3’de birinin ulaştırmadan geldiği görülmüş. Bunun da yarısı kargo taşımadan geliyormuş.
Ayrıca İsveç Ulaştırma Bakanlığının bilgi tabanlı e-Otoyol sistemini yaygınlaştırmayı hedeflediği de bildiriliyor.
e-Otoyol konusunda bir diğer deneme, Volvo-Siemens işbirliği ile 2017 yılında Kaliforniya’da, Los Angeles – Long Beach arasındaki yolda yapılması planlanmış durumda.
Bu arada Güney Kore’nin çoktan yani 2014 yılından bu yana OLEV yani “Online Electric Vehicles” kullandığı biliniyor. OLEV otobüsler için Güney Kore’de şimdilik 12 km’lik bir yol mevcut. Ama buradaki mantık farklı; şarj tepeden değil, yere gömülmüş olan birimlerden alınıyor. Ama belli zorlukları var ve bunlar üzerinde çalışılıyor.
Elektrikli ulaşım araçları fikri yeni değil. Hatta 1800’lere kadar da dayanıyor [2]. Ama depoyu bir hortum kanalıyla 2 dakikada kolayca doldurmak yerine uzunca bir süre alan “şarj” operasyonu, arabaların elektrikli olmasının önündeki en büyük engel oldu. Son yıllarda ise pil teknolojilerindeki gelişmeler, küresel ısınma dahil çevresel problemler ve petrolün tükenen bir kaynak olması, elektrikli araçların yeniden hayatımıza girmesine ve çeşitli geliştirilmeler yapılmasına neden oldu.
Bu haberden de görüleceği üzere, elektrikli arabaların şarj operasyonu için çeşitli yollar düşünülüyor ve araştırılıyor. Bunların içinde en basiti aynen benzin istasyonları gibi, elektrik şarj istasyonlarının kurulması ama dediğimiz gibi özellikle uzun yolda bir süre gittikten sonra, arabanın boşalan şarjının dolması bir vakit alacağından, bu tür yolda giderken, tepedeki tellerden ya da yerdeki gömülü ünitelerden şarj etmenin yöntemleri düşünülüyor.
Ülkemizde ise, hükümetin “bir babayiğit tarafından yerli otomobil üretilmesi” talebi sonrası ortaya çıkan Saab tabanlı arabanın piyasaya 2018’de elektrikli olarak verileceği, zamanın bakanı tarafından açıklanmıştı. Ama onun dışında bu tür ARGE çalışmalar görülmüyor.
Kaynak : 