Dün gece yaşanan darbe girişimi sırasında havadaki, F16’ların uçuşu sırasında, adeta bomba düşüncesi yaratan çok yüksek gürültüler duyuldu. Sonradan bunların fiziksel patlama olmadığı, “sonik patlama” olduğu anlaşıldı. Bu sabah yollarda rastlanan çok sayıda kuş cesedinin de bu patlamaların bir sonucu olduğu sanılıyor.
Ama rahatsız olanlar sadece kuşlar değildi. Bu patlama sesinin insanlarda da etkileri var. Duyulduğu anda “neresi bombalandı acaba?” korkusu bir yana, uzun vadeli çeşitli etkileri olduğu belirtiliyor. Sonik patlamanın duyulan şiddeti, uçak (ya da uçan cisim) ile kişi arasındaki uzaklığa bağlı olarak değişir.
Uçağı uçuran pilotların ise bu patlamayı duymadığı belirtiliyor. Sadece şok dalgasını izleyebiliyorlar. Yerdeki kişilerin bu ses nedeniyle kalp çarpıntısı ya da kulak sıkıntısı yaşadığına dair raporlar varsa da, bu konuda kesin belirti olmadığı bildiriliyor.
Sonik patlama, havada sesten hızlı hareket eden bir objenin yarattığı şok dalgası olarak tanımlanıyor. Bomba patlamışcasına çok büyük bir gürültüye neden olur [1]. Ses hızı, deniz seviyesinde ve 20ºC sıcaklıkta yaklaşık 1.236 km/saat’tir. Ses hızı; havanın yoğunluğu, nem oranı gibi değerlere bağlıdır.
Bir uçak hareket halinde iken, uçağın önünde ve arkasında bir seri basınç dalgaları oluşur. Bu dalgalar, ses hızında hareket ederler. Uçağın hızı artarken, bu basın dalgaları hep birlikte sıkışır, çünkü birbirlerinin yollarının üstünde kalırlar. Böylece ses hızında hareket eden bir şok dalgası oluştururlar. Duyduğumuz ses bu şok dalgasına ait olan sestir.
Aşağıda sonik patlamayla ilgili bir video izleyebilirsiniz.
[1] Sonic Boom
Kaynak : 