Kamu Kurum ve Kuruluşlarının 2017 Yılı Bütçe Görüşmeleri bu hafta TBMM Genel Kuruluna geldi ve gelecek hafta içinde tamamlanması bekleniyor. Görüşülen bütçelerden birisi de Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına bağlı kurumlardan olan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) bütçesiydi. Bu akşam saatlerinde genel kurulda 2,885 milyar TL olarak onay aldı [1].
BTK Özerk İken Bütçesi Sektörden Planlanmıştı, Özerkliği Gitti Ama Hala Sektörden Alıyor
BTK, Telekomünikasyon Kurumu (TK) adıyla 2000 yılında, telekom sektörünün serbestleşmesini ve telekom piyasasının oluşmasını sağlamak amacıyla “ÖZERK” bir kurum olarak kurulmuştu. Bu nedenle de, gelirleri devletten değil, sektörden gelecek şekilde oluşturuldu. Aynı şekilde atamalarının da sektör ve tüketici dernekleri dahil, farklı yerlerden yapılması planlanmıştı. Bu şekilde “özerk” ve “tarafsız” olması sağlanacaktı.
Ama 10 kasım 2008’de Resmi Gazete’de yayınlanan 5809 sayılı yeni Elektronik Haberleşme Yasası, bunu değiştirdi. BTK’nın hem adı (içine Bilişim Teknolojilerini ilave ederek) değişti, hem de özerk’liği bitirildi. Ama zaten AKP döneminde, özerk olduğu da görülmedi. Genellikle “emir” ile ve siyasetin gölgesinde davrandılar. Bu nedenle de, bugün geldiğimiz durumda, telekom altyapısı çok eksik, telekom firmalarının gelirleri $ bazında bakıldığında yıldan yıla geriliyor.
BTK özerk olsun diye gelir kaynaklarını sektörden alacaktı. Bu gelir kaynaklarına basitçe bakarsak ;
- Lisans almış firmalardan yıllık olarak ve cironun belli bir kısmını, piyasa oluşturma hizmetinin karşılığı olarak alıyor.
- Lisans Ücretleri alıyor
- Serbestleşen ve “kar” amaçlı çalışacak olan firmaların gitmeyeceği küçük yerleşim bölgelerine hizmet götürmek için “Evrensel Hizmet Fonu” adı altında ve yine ciro ile orantılı bir başka gelir daha elde ediyor. Bu gelirin bugüne kadar çok az bir kısmı kullanıldı. Gerisi kullanılmadı. Bu da eleştiri konusu.
- Ayrıca, lisans almış firmalara kurallara (regülasyona) uymama nedeniyle ceza da kesebiliyor. Bu da bir gelir kalemi olarak kaydediliyor.
İşte bütün bu kalemlerin toplamı 2017 için 2,885 Milyar TL olarak bütçelenmiş. Bütçe TBMM’den onaylanarak geçti. Gelirin içindeki kalemler şu şekilde verildi;
- 01Genel Kamu Hizmetleri395.556.000
- 03Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri51.000.000
- 04Ekonomik İşler ve Hizmetler2.438.444.000
Avrupa Birliği, Firmalardan Alınan Yüzde Oranını Yüksek Buluyor
Avrupa Birliği yıllık değerlendirme raporunda BTK’nın firmaların cirosundan aldığı % 0,035’lik gelirin yüksek olduğunu ikaz etmişti. Zaten BTK’nın yıllık raporlarına bakıldığında, bütçenin 1/4 kadarının personel ve diğer idari giderlerde harcandığı, gerisinin hazineye iade edildiği belirtiliyor.
Bu sözlerden de anlayacağınız üzere, BTK’nın regülasyon faaliyetini yani piyasayı oluşturmasını teminen alınması hedeflenen –ki diğer ülkelerdeki regülasyon kurumlarının durumu budur– para yerine çok daha büyük bir paranın alındığı görülüyor. Yani hükümet, telekom hizmetlerinden aldığı, % 18 KDV, % % 15 cironun içine gömülmüş olan Hazine Payı, % 25 Özel İletişim Vergisi (İnternette daha düşük) ve diğer yıllık ve bir kerelik telsiz (nedense) ücretleri ile zaten kullanım ücretinin 2 katı kadar vergi alıyor.
Ama üstüne bir de BTK üzerinden bu gelirleri alıyor. Yani BTK’nın adeta bir dolaylı vergi tahsildarı olarak davrandığını görüyoruz.
“Bu rakamları firmalar ödüyor bize ne” diye düşünenler varsa, kaydedelim.. firmalar eninde sonunda, bu parayı size yansıtıyor. Yani ödediğimiz tüm bu vergilerin üzerinde, aslında farkında olmadığımız vergiler de var..
Bakan Arslan : VPN Kullanıcıları Fişlenmiyor
BTK bütçe görüşmelerinde söz alan CHP milletvekili Cemal Okan Yüksel’in konuşmasını dün yayınlamıştık [2].
UDH Bakanı Ahmet Arslan da bir konuşma yaptı ve eleştiri ya da sorulara cevap verdi. Türksat AŞ’nin kanalları kapatması konusunda Arslan, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından lisans iptali veya iletişimle ilgili sonlandırma kararı olmadan Türksat AŞ’nin işlem yapmadığını, Türksat’ın borcun ödenmemesiyle ilgili ihbarda bulunduğunu, bunun gereğinin yerine getirilmediği durumda işlem yapıldığını söyledi;
İnternet, sosyal medya ile VPN kullanıcılarıyla ilgili eleştirilere de değinen Arslan, şöyle konuştu:
“Bazen yoğun kullanımdan, bazen network arızalarından, bazen de siber saldırılardan dolayı yavaşlatma ve kesintiler olabilmektedir. Mahkeme kararı ve özellikle güvenlik gerekçesiyle de yapılan kesintiler, hukuka uygun olarak yapılmakta. Ulusal ve kamu güvenliği gerekçesiyle zaman zaman geçici tedbirlere başvurulabilmekte diye arkadaşların ifadesi var ama VPN kullanıcılarının fişlenmesi gibi bir durum kesinlikle söz konusu değil. Bu, doğru bir ifade değil. Alınan tedbirlerle terör gibi amaçlarla kullanımların kısıtlanmasına yönelik tedbir uyguluyoruz.”
“Dinlemeler ortadan kalktı mı?” sorusuna Arslan, 2013 yılından sonra Telekomünikasyon İletişim Başkanlığındaki (TİB) personelin yaklaşık yüzde 85’inin uzaklaştırıldığını, Kanun Hükmünde Kararname yetkisiyle de ilişiklerinin kesildiğini söylerken, yasa dışı dinlemenin söz konusu olmadığını belirtti :
“TİB, şimdi Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun (BTK) içine alındı. BTK’nın böyle bir şey yapması söz konusu değil. Kaldı ki gayriresmi böyle bir şey olması durumunda hem suç olduğunu hem yasal olarak da bir anlam ifade etmediğini vurgulamakta fayda var.”
İnternetin pahalı olduğu şikayetlerine karşı ise, serbest piyasa ölçüleri çerçevesinde internetin pahalılığının biraz göreceli olduğunu iddia eden Arslan, yeni düzenlemelerle internet fiyatlarının düşürülmesiyle ilgili BTK olarak çalışmalarının bulunduğunu söyledi.
[1] 10 Aralık 2016 Tarihli TBMM Tutanağı
[2] Son 10 Yılda 108 Bini BTK Tarafından Olmak Üzere Engellenen Site Sayısı 116 Bin
Kaynak : 