Uzunca bir süredir, ABD dahil tüm Avrupalı ülkeler, internet devlerinin kazandıkları milyar $’lara karşı çok az vergi ödedikleri şikayeti yapıyorlar. Gerçekten de, ülkesine yatırım çekmek için çok avantajlı vergi kanunlarını çalışan İrlanda’nın başrolde olduğu bir şemada, Hollanda ve vergi cenneti adalar üzerinden yürütülen bir sistemle, internet devleri çok düşük vergiler ödeyebiliyor[1].
Ama Avrupa Komisyonu bu konuda çok şikayetçi, bu firmalara çeşitli formatlarda vergi cezası ya da borcu takdir ediyorlar. En son, AB Komisyonu, Apple’ın İrlanda’da kurduğu şirketlerin vergilendirilmesine ilişkin 3 yıl süren soruşturmasını tamamladı. Apple’a İrlanda’daki faaliyetlerinden dolayı 13 milyar avro geriye dönük vergi borcu çıkardı ve Apple’dan geriye dönük 13 milyar euroluk vergiyi faiziyle birlikte İrlanda’ya geri ödemesini talep etti [2].
İrlanda ise bu konuya sıcak bakmıyor. Sonuçta, bugüne kadar ki en büyük avantajını ve tüm internet devlerinin Avrupa merkezi olma şansını yitirebilir. İrlanda bu nedenle AB kararına karşın, Apple’dan 13 milyar euroluk vergiyi toplamıyor. İrlandalılar, Tim Cook’tan para isteme konusunda ayak sürüyorlar.
Avrupa Komisyonu üyesi Margrethe Vestage, İrlanda’ya karşı Avrupa Adalet Divanı’na yani birliğin en yüksek adalet kurumuna başvuracaklarını açıkladı. Bu mahkeme İrlanda’ya para cezası verebilir.
Avrupa Birliği rekabetin gelişmesine izin veren işlevsel, serbest ve açık bir pazar yaratmak istiyor. Fakat bazı ülkeler, büyük isimli şirketlere ev sahipliği yapmak isterken, onlara muazzam bir vergi indirimi ya da kalkınma masraflarını aktif bir şekilde finanse etme şansı veriyor. “Devlet yardımı” olarak bilinen bu anlaşmalar pazarın bozulmasına neden oluyor ve oyun alanının olması gerekenden farklı bir yöne taşıyor.
1991’de Apple, İrlanda hükümeti ile “çifte İrlandalı” adlı özel bir vergi avantajına yol açan bir anlaşma imzaladı. Bu anlaşmanın o günden bu yana yararını görüyor [3]. Analistler, Apple’ın bu anlaşma sayesinde, ABD dışındaki kazançlarının üçte ikisini saklayabildiğini ve bu kadar için vergi ödemediğini tahmin ediyorlar. Sonuçta, 22 yıl sonra da olsa, AB 2013’te anlaşmaya ilişkin bir soruşturma açtı ve 2016’da İrlanda’nın 13 milyar euro nakit toplamasını talep etti. Şu andaki gelişmeler bunların sonucu oldu.
İrlanda konuya farklı noktadan yaklaşıyor. Çünkü kendi ekonomisi ve istihdamı tamamen bu yabancı yatırımlara dayanıyor. Dolayısıyla işin ucunda sadece Apple değil, tüm diğer yabancı şirketler var. Onları korkutmayı istemedi. Dolayısıyla temyize gitti. diğer işletmeleri yabancılaştırmaktan korkarak nakit toplamak istemiyor. AB’nin Apple konusundaki “devlet teşvikin kesilmesi” kararını da kabul etmiş değil.
Buna karşılık, İrlanda Maliye Bakanlığı, mahkemenin kararını kabul etmese bile yükümlülüklerini yerine getireceğini söyledi. Bakanlık, Vestager’in süreci hızlandırmaya yönelik kararının “son derece üzücü” olduğunu ve 14.5 milyar dolar vergiyi ayrıştırmanın oldukça zor olduğu açıklaması yapıyor. Bununla birlikte, Avrupa Birliğinin hukuk üstünlüğüne tam saygı duyduklarını ve devlet teşviki konusundaki kararın uygulanacağını da belirtiyor.
[1] Google’ın Vergi’den Kaçmak İçin Denizaşırı Gelirlerini Vergi Cennetlerine Aktardığı İddia Ediliyor
[2] AB Apple’a 13 milyar Euro Vergi Borcu Çıkardı
[3] Avrupa Komisyonu İrlanda’daki Apple Şubesi için Geriye Dönük Vergi İstiyor
Kaynak : 