Artık tapu kütüklerine ve bu kütüklerdeki sicil bilgilerine sadece müdürlüklerdeki tozlu raflardan değil, bilgisayarınızdan da ulaşabiliyorsunuz. Gecenin bir vakti kuşku duydunuz, girin internet’e sorgulayın ve görün taşınmazınızın en son durumunu..
Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS) Projesi, Türkiye’nin taşınmaz mal envanterinin, mülkiyet ve kadastro bilgilerinin, coğrafi bilgi sistemi (GIS) mantığı içinde bilgisayar ortamına aktarılmasını, vatandaşa daha hızlı ve güvenilir hizmet sunulmasını, ve Tapu Kadastro’nun sahip olduğu verileri diğer kurum ve kuruluşlarla paylaşılmasını amaçlıyor.
1980’li yıllardan bu yana hayal edilen ve büyük bir ihtiyaç olduğu her ortamda dile getirilen, tartışılan TAKBİS, tüm Türkiye’de 3 yıl içinde uygulanabilir hale gelecek. Elbette yeterli maddi kaynak bulunursa.
TAKBİS projesini pilot olarak hayata geçiren Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü
“e-devlet” kriterlerini yerinde kullanan ve tüm kamu kurumlarının fayda sağlayabileceği bir projeye imza atıyor. TAKBİS projesi konusunda Genel Müdür Necdet Poyraz’ın görüşlerine geçmeden önce kısa bilgi vermekte fayda var.
TAKBİS projesinin pilot çalışması 2001 yılı Şubat ayında analiz süreci ile başladı. Ankara’nın merkez ilçesi olan Çankaya ve Gölbaşı ilçelerini kapsayan pilot projenin anahtar teslim maliyeti 10,6 trilyon lira. Pilot proje, projenin sürekliliğinin sağlanması, ileri bilgi teknolojilerinin tüm imkanlarından yararlanılması, tapu sicil bilgilerinin medeni kanun gereği gizliliği ve projenin ülke açısından stratejik oluşundan dolayı Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı’nın bir kuruluşu olan HAVELSAN tarafından yürütülüyor. Pilot proje kapsamında, analiz-tasarım-yazılım geliştirme ve test-eğitim-iletişim altyapısı ve donanım süreçlerine paralel olarak, 2071 kadastro paftası ve 360 bin taşınmaz bilgisi ve 1 milyondan fazla malik bilgisi sayısallaştırılmakta ve TAKBİS’e entegre edilmekte.
turk-internet.com : TAKBİS projesi nedir? Biraz söz edebilir misiniz? 2000 yılında başladığınız çalışmanın hangi aşamasındasınız? Birinci ve ikinci aşama sonrasında neler bitirilmiş olacak?
Necdet Poyraz : Günümüzde, tapu ve kadastro bilgilerinin, araziye ilişkin diğer bütün bilgilerle entegre edilebilecek niteliğe kavuşturulması ve bunu sağlayacak sistemlerin süratle oluşturulmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
Halen pilot çalışmaları yapılan TAKBİS projesi bütünüyle realize edilmeden üretime katılmamış alanların belirlenmesi, kamu ve hazine taşınmazlarının envanterinin çıkartılması, kentsel alanların düzenlenmesi, arsa ve arazi kullanımının denetlenmesi, toprağa bağlı kredi piyasasının geliştirilmesi, toprağa bağlı ihtilafların araştırılması, rasyonel yatırım planlamalarının yapılması, adil vergilendirme, vergi kaybının önlenmesi, taşınmaz işlemlerinden kaynaklanan devlet gelirlerinin artırılması, gecekondu sorununun çözümü, mera-yaylak-kışlaklarının korunması ve uygun kullanımı, turizm planlaması, kıyı kullanımı, mülki ve idari sınırların belirlenmesi konularında uygun çözümler üretilemeyeceği düşünülmektedir.
Genel Müdürlüğümüz, bu görevin bilinciyle, uzun yıllara dayanan araştırma sonuçlarını değerlendirmiş ve sahip olduğu deneyime binaen TAKBİS projesinin gerçekleşmesine karar vermiştir.
TAKBİS, ileri bilgi teknolojileri kullanılarak TKGM hizmetlerinin daha sağlıklı, süratli, güvenilir ve etkin bir şekilde planlanması, yönetilmesi ve faaliyete geçirilmesi, diğer kurum ve kuruluşlara vermekte olduğu mülkiyete ilişkin verilerin daha yaygın bir şekilde kullanımının sağlanmasının ve bu çerçevede tapu ve kadastro çalışmalarının ve bilgilerinin Çok Amaçlı Arazi Bilgi Sistemine Tapu Kadastro Bilgi Sistemine (TAKBİS) dönüştürülmesinin amaçlandığı, ürettiği/üreteceği bilgilerin kurum içi kullanım ve kurum dışı diğer kurum ve kuruluşlarla entegreli olarak çoklu kullanıma sunulacağı stratejik bir “e-devlet” projesidir.
turk-internet.com : Pilot Proje Hangi Bölgeleri Kapsıyor ?
Necdet Poyraz : Pilot proje, Çankaya ilçesinde faaliyet gösteren 5 adet Tapu Sicil Müdürlüğü, Gölbaşı ilçesindeki Tapu Sicil Müdürlüğü, Çankaya Kadastro Md.lüğü ile Gölbaşı kadastro şefliğini, Ankara Bölge Müdürlüğü ve Genel Müdürlük Merkez birimlerini bağlamayı amaçlıyor. Söz konusu bölgelerdeki tapu sicil bilgileri ile kadastro bilgilerini bilgisayar ortamına aktarılmasını ve geliştirilen yazılımlardan yararlanılarak kullanılmasını amaçlıyor.
Genel anlamda TAKBİS projesi, tüm Türkiye’deki mülkiyet bilgilerini ve kadastro bilgilerini coğrafi bilgi sistemi mantığı içinde bilgisayar ortamına aktarılmasını amaçlıyor. TAKBİS sistemi, kaynak temin edildiği takdirde, kısa bir süre içinde tüm Türkiye’de kullanılır olacaktır.
turk-internet.com : TAKBİS’in e-devlet Uygulamalarındaki yerini tarif edebilir misiniz? Güvenlik Önlemleri Alınıyor mu?
Necdet Poyraz : TAKBİS, e-devlet oluşumunun en önemli bileşenlerinden biridir. Çünkü, gayri menkullerin nerede ve kime ait olduklarını bilmezseniz, üzerinde planlama yapmanız mümkün değil. TAKBİS’in uygulamaya girmesi ile bütün imar planları, projeler, karayolları ağı, köy yolları, enerji nakil hatları gibi faaliyetlerin maliyetleri azalacak, süresi kısalacaktır.
Örneğin çok önemli bir proje var; Bakü-Ceyhan-Tiflis boru hattı projesi. TAKBİS kullanılıyor olsaydı bu boru hattının geçiş güzergahları, kimin arazisinden geçeceği, hangi gayri menkul sahiplerini rahatsız edeceği kısa sürede görülebilecekti. Ama şimdi kestirmeden bir proje yaptılar. Boru hattının geçtiği bölgelerde şimdi kamulaştırma yapılıyor. Bunun dışında TAKBİS’in ana amacı, vatandaşa “doğru, güvenilir, hızlı” hizmet veren bir proje olmasıdır.
Ayrıca MERNİS ile ilişkilendirilecek olması diğer kurumların e-devlet uygulamalarına geçişlerini kolaylaştıracaktır. TAKBİS tüm Türkiye ye yaygınlaştırıldığında Vatandaş, tapu sicil ve kadastro müdürlüklerindeki kendilerine ait tüm taşınmaz bilgilerini internet üzerinden görebilecektir.
Proje, güvenlik önlemlerini alarak dizayn edildi. Başkaları sizin bilgilerinizi göremeyecek. Herkes kendi bilgilerini görebilecek. Önceden hazırlığını yaparak tapu Sicil ve Kadastro Müdürlüklerine gidecek. Ancak bizim amacımız, internet ortamında satış işlemlerini de yapabilmek. Bu projeyi interaktif bir sisteme dönüştürmek istiyoruz. Asıl hedefimiz bu. Bugünden yarına gerçekleşebilecek bir hizmet değil, çünkü bunun için yasa değişikliği gerekiyor.
turk-internet.com : TAKBİS’in hayata geçmesi için ne kadar süre öngörüyorsunuz?
Necdet Poyraz : Projenin gerçekleşmesi zamandan çok maddi kaynağa bağlı, Maddi kaynak elde ettiğimiz zaman süreyi daraltmak mümkün. Para bulunursa 2-3 senede proje hayata geçirilebilir. Ancak projeyi yürütecek alt yapı hazır. Bu alt yapı için ilk önce çekirdek kadro kurduk. Bu projeye inançlarını sağladık. Daha çok ilgili olanları uzmanlaştırdık. Kullanıcı eğitimiyle birlikte projede 100’ün üzerinde kişiye eğitim verdik. Pilot proje için 10.5 trilyon lira harcanacak.
Bu proje 2003 yılı Mart ayında tamamlanacak. Temennimiz, gerekli kaynağın temini ile sağlanan gelişmelerin hemen yaygınlaştırma safhasına taşınmasıdır.
turk-internet.com : Projede bugüne kadar ne tür zorluklar yaşadınız?
Necdet Poyraz : İlk olarak projeye maddi kaynak bulma sıkıntımız var. Bütçe imkanları malum. TAKBİS için kaynak bulamamak bizim en büyük endişemiz.
Bilgisayar teknoloji ile ilgili bilgi sistemleri projelerinin belli sürelerde bitirilmesi gerekiyor. Aksi takdirde hem teknoloji, hem donanımınız hem de bakış açınız eskiyor. Bilgisayar teknolojisinde 6 ay uzun bir süre. Bunun için ne kadar kısa sürede bitirilirse o kadar kullanılabilir olacak. Biz, eldeki mevcut bilimsel verilerle en uzun vadeye kadar kullanılabilir olanını seçtik. Projeyi HAVELSAN ile yapıyoruz. HAVELSAN, Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfının bir kuruluşu. Yazılımda dünyada etkinliği olan bir kurumdur. Bir takım stratejik gerekçelerden dolayı da HAVELSAN’ı seçtik. TAKBİS projesinin 150 milyon dolar civarında bir kaynağa ihtiyacı var. Bu kaynak bulunursa 3 yıl içerisinde gerçekleşecektir. Bu proje bir çok kurumu ilgilendirdiği için herkesin katkısı gerekiyor. Destek bulduk ancak bürokratik problemler var. Dünya Bankası kredilerinin kullandırılmasında büyük sıkıntılar var.
turk-internet.com : Bu sıkıntılar nelerdir? Dünya Bankası kredileri ile ilgili değil mi?
Necdet Poyraz : 1999 depreminden sonra MERLİS projesi için kredi sözü alındı. Bu anlaşma 1999’da yapıldı, biz 2002’deyiz. Maalesef çok yol kat edildiği söylenemez. Bunun nedeni de biz değiliz, Dünya Bankası yetkilileridir. Kredi veriyorlar ama, asıl amaçları mal satmak. Krediyi vereyim ama al kullan demiyor. Bize bilgisayar desteği, donanım desteği verebileceği sonucu çıkıyor. Bunun dışında yazılımı alacaksınız, temel uygulamalar eğitimlerini kullanmanız gerekiyor, bunların hepsi para. Pilot proje, Tapu ve Kadastro’nun döner sermaye kaynaklarından karşılanmaktadır. Dünya Bankası kredileri çok ağır işliyor. Çok yavaş işlediği için çok fazla güvenmiyoruz.
turk-internet.com : Yurtdışından projeye İlgi Olduğunu Söylediniz. Hangi ülke ilgi duyuyor?
Necdet Poyraz : Proje yurt dışından çok büyük ilgi gördü. Türk Cumhuriyetlerinin tapu ve kadastro sistemi tam olarak oturtulamamıştı. Bu ülkeler, bizim ileri teknoloji kullandığımızı bildiği için işbirliği önerileri geldi. Bu ülkeler, Kırgızistan, Türkmenistan, Kazakistan ve Arnavutluk. Öğrendiğimiz kadarıyla Pakistan da bu proje ile ilgileniyor.
Diğer taraftan, ülkede bu işi yapan kişilere yurt dışında iş imkanı söz konusu. Bu projeyi yurt dışındaki ülkelerde kuracak personele de ihtiyaç duyuluyor. Bu projeyi satma noktasına geldik. Fransa TAKBİS projesi ile ilgili bilgi istedi. Bu ülkede TAKBİS ile ilgili seminer vereceğiz, projeyi, yaptıklarımızı anlatacağız. Bu anlamda projeye destek sağlama imkanımız olabilir.
Kaynak : 