Merakla beklenen “Cezeri’nin Olağanüstü Makineleri” sergisi, 15 Şubat Cuma günü UNIQ Expo’da kapılarını açıyor. Anadolu’nun en büyük mucidi Cezeri’nin 13. yüzyılda yazdığı Kitab-ül Hiyel’deki tarife uygun ve çalışır vaziyette üretilen makinelerini ziyaretçilere sunacak olan sergi, adeta bir bilim tarihi arkeolojisi sayılabilecek yapısıyla dünyada bir ilk olma özelliğini taşıyor.
Merakla beklenen “Cezeri’nin Olağanüstü Makineleri” sergisi, 15 Şubat Cuma günü UNIQ Expo’da kapılarını açıyor. İCM girişiminin ilk faaliyeti olan “Cezeri’nin Olağanüstü Makineleri Sergisi”, Cezeri ve makineleri hakkında yapılan 15 yıllık titiz bir çalışmanın ardından herkesin dikkatine sunuluyor. Bu görkemli serginin ziyaretçilere ulaşabilmesi için; İstanbul Büyük Şehir Belediyesi ulaşım ve tanıtım sponsorluğunu, İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü öğrencilerin sergiye katılım göstermelerindeki yasal prosedürlerin düzenlenmesini, İstanbul Teknik Üniversitesi serginin akademik sponsorluğunu, Uniq Expo serginin lojistik çözümlerini ve Tekhnelogos LTD verdiği maddi ve manevi destekle serginin ana sponsorluğunu üstlendi.
800 yıl sonra yeniden canlanıyor
Zamanı aşan fikirleri, bakış açısı ve felsefesiyle modern mekaniğin babası kabul edilen; Artuklu Sarayı’nın 26 yıl başmühendisliğini yapan, Anadolu’nun en büyük mucidi Cezeri’nin olağanüstü makineleri, 15 yıllık titiz bir çalışmayla 800 yıl aradan sonra yeniden canlanıyor. Merkezine Cezeri’yi yerleştirerek mekanik tarihinin görkemli hikayesini ilham verici bir şekilde sunacak “Cezeri’nin Olağanüstü Makineleri Sergisi”, 15 Şubat Cuma günü UNIQ Expo’da kapılarını açıyor. Cezeri’nin 13. yüzyılda yazdığı kitabı Kitab-ül Hiyel’deki tarife uygun ve çalışır vaziyette üretilen makinalarını karşımıza çıkaracak sergi, adeta bir bilim tarihi arkeolojisi sayılabilecek yapısıyla dünyada bir ilk olma özelliğini taşıyor.
Olağanüstü makine mühendisi
Sergi küratörü Mehmed Ali Çalışkan, Cezeri ile ilgili olarak; “Cezeri, olağanüstü bir makine mühendisi. Böyle bir değeri sahiplenmek ve adını daha fazla duyurmak bizim için büyük bir onur. Mekaniğe kazandırdığı tüm yenilikler dışında, makine tasarımıyla hikaye anlatan bir sanatçı o. Ve azimli. Bıkmadan, usanmadan deniyor. ‘Denenmemiş bilgi, doğru ile yanlış arasında bir yerde asılı kalır’ sözüyle mühendisliğin en önemli ilkesini 800 yıl önce belirlemiş. Dünyanın ilk insansı robotları, şifresi Enigma’dan bile güçlü kilitler, bugün hâlâ kullandığımız 4 zamanlı dişli mekanizmalar, zamanı hassas şekilde ölçen saatler ve krank mili… Mühendisliği sanatla, bilimi hayatla buluşturan Cezeri’den öğreneceğimiz pek çok şey var” dedi.
İstanbul Cezeri Müzesi Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Selami Çalışkan ise, müze fikrinin nasıl ortaya çıktığını anlatırken “Mühendis olan babam Durmuş Çalışkan, Cezeri’nin mühendisliği konusunda en kapsamlı akademik çalışmayı yapan kişiydi, şimdi onun bu değerli mirasının dünyanın en güzel müzelerinden birisine dönüşme sürecine tanıklık etmek ve bu sürecin önemli bir parçası olmak, evlatları olarak bize büyük bir mutluluk veriyor. 15 senelik titiz bir çalışmayla hayata geçirdiğimiz sergimizi baştan sona ilham vermek üzere tasarladık, ziyaretçilerimiz geçmiş, şimdi ve gelecek arasında bir yolculuğa çıkacaklar” diyor.
Boyutları 4 metreyi bulan dev makineler ve dahası…
Cezeri’nin Olağanüstü Makineleri sergisi, 1500 m2’lik alanda, içerisinde boyutları 4 metreyi bulan dev makinelerle birlikte 66 farklı alete, makineye ve çeşitli düzeneklere yer veriyor. Eserlerin çalışma prensiplerini anlaşılır bir biçimde ortaya koyan sergide, Cezeri’nin şifreli, dört sürgülü kapı kilidi, şifreli kasası, dünyaca ünlü filli su saati, anıt su saati, tarihin ilk insansı robotu olan içecek sunan çocuk otomatı gibi birçok çalışmasının birebir örneklerini görmek mümkün.
Sergide kısa bir filmle karşılanan ziyaretçiler sırasıyla; Cezeri öncesi mekanik tarihi (Yaşam-Kalım), Cezeri dönemi sanatı ve siyasi kaosunun anlatıldığı bölüm (Kaos ve Düzen), Cezeri’nin kitabına ait görsellerin olduğu Harikalar Kitabı bölümü, Cezeri’nin makinelerinin birebir çalışır örneklerinin ve etkileşimli eğitim düzeneklerinin olduğu sanat bölümü, Cezeri’nin üretim araçlarının olduğu Cezeri’nin Atölyesi bölümü, Cezeri sonrası mekanik tarihinden örneklerin bulunduğu Saldırı bölümü ve gelecek tasvirinin olduğu gelecek bölümüyle tanışacaklar.
Enerji kaynağı ‘su’, sergide başrolde…
“Cezeri’nin Olağanüstü Makineleri” sergisindeki çalışır durumdaki birebir versiyonlarda dönemin koşullarındaki gibi enerji kaynağı olarak su kullanıldı. Sergide, bilimden sanata, tarihten mekaniğe ait birçok etkileşimli öğe ziyaretçileri bilgilendiren sıra dışı bir sergi deneyimi sunuyor.
Mekanik tarihiden başlıca örnekler
“Cezeri’nin Olağanüstü Makineleri Sergisi”nde Cezeri’nin birbirinden ilginç makineleri ve Türk-İslam sanatının estetik ve tarihi unsurları dışında; Antik Çin, Mısır, Yunan ve çağdaş Batı medeniyetlerinin bilim adamları da mekanik tarihinden çeşitli örneklerle karşımıza çıkıyor.
Her pazar çocuklar için Cezeri Atölyesi…
7’den 77’ye herkese hitap eden Cezeri’nin Olağanüstü Makineleri sergisi, her pazar düzenlenecek çocuk atölyelerine ev sahipliği yapacak. Bilim, sanat ve tarihle dolu sergi ziyaretinin ardından Cezeri’nin bazı icatlarını yeniden yapacak olan çocuklar yaratıcılıklarını ve hayal güçlerini artıracak.
30 Haziran’a kadar UNIQ İstanbul’daki UNIQ Expo’da devam edecek olan Cezeri’nin Olağanüstü Makineleri Sergisi, haftanın her günü ziyaretçilere açık olacak.
Kaynak : 