“SCO’nun artık son-kullanıcılara karşı çok geniş yasal hakları var,” diyen SCO Başkanı Darl McBride sözlerini şöyle sürdürdü: “Niyetimiz bu hakları dikkatlice ve makul bir şekilde kullanmaktır.”
Şimdiye dek, SCO’nun kendine ait Unix code’undan izinsiz alıntılama yapılarak oluşturulduğunu ileri sürdüğü Linux hakkındaki uyuşmazlık IBM’e yönelik bir sözleşme ihlali davasında (bkz. Şok; SCO IBM’in AIX Lisansını Sona Erdiriyor) odaklanmıştı. Ancak, artık elinde telif hakkı da bulunan SCO, Linux’un kapsamlı bir yazılım korsanlığı olduğunu ve şirketlerinin Linux kullanıcılarına lisans verip, telif hakkı ihlalinden bağışık kılarak yeni bir gelir akışı elde etmeye hazır olduğunu bildirdi.
“Bugün, davamızı sözleşmesel uyuşmazlıkların da önüne geçirip telif haklarını kapsayacak hale getirmeye yönelik çabalarımızın zaferinin resmileştiği gündür” diyen McBride şunu da ekledi: “Bugün yapılan mahkeme açıklaması, gerçekten de açmakta olduğumuz yeni bir cephenin habercisidir.”
Şirket, planlarının, piyasaya, Linux’un tüm ticari kullanıcılarına yönelik olup Linux kernel’in 2.4.x ve sonraki sürümleri taban alan çalışma-tabanlı, çiftli kullanımını destekleyecek UnixWare lisansı sunmak olduğunu bildirdi. SCO, lisansı satın alan tüm ticari Linux müşterilerinin geçmiş telif hakkı ihlallerinden de, gelecekteki kullanımlarından da tek-taraflı, çiftli formatta sorumlu tutulmayacaklarını söyledi.
“Birkaç aydır SCO, IBM’in Unix sözleşme ihlali ve Unix kaynak kodunun kötü kullanılması suçu işlendiğine ilişkin konulara odaklandı,” diyen SCO Grubu Başkanı Darl McBride sözlerine şöyle devam etti: “Şu anda üstüne basarak belirtiyoruz ki IBM’in ve diğerlerinin çalışmaları, bir çok kullanıcının, SCO aleyhine, hukuken kusurlu ürün kullanmalarına neden olmuştur. Yazılımımızı çalıştıran 2.4 milyonu aşkın Linux sunucusuna ve her gün bunlara eklenen binlercesine dayanarak, SCO’nun elde etmesi gerekip de diğerlerinin elde ettiği gelirin, lehimize tazmin edilmesi beklentisindeyiz. Her ne kadar çok geniş yasal haklarımız varsa da bunları dikkatlice ve makul bir biçimde kullanmayı planlıyoruz.”
Şirket halen, McBride’ın toplu lisanslama indirimlerinin uygulanacağını belirttiği, yeni lisanslar için fiyat tespitleri yapıyor.
“2001 yılından beri, ticari Linux kullanıcıları, gerçekte SCO’nun sahibi olduğu hukuken kusurlu yazılımları satın almış ve edinmiştirler,” diyen ve şirketin fikri mülkiyet birimini oluşturan SCOkaynak’tan sorumlu Başkan Yardımcısı olan Chris Sontag sözlerini şöyle sürdürdü: “Korsan yazılım kullanmak telif hakkına tecavüz olsa da, biz Linux kullanıcılarına yardımcı olmak istiyoruz. Onlara, bilişim teknolojisi alt yapılarına zarar vermeyecek bir seçenek sunmak niyetindeyiz. Yani bu kullanıcılara, Linux’larını yasal ve bedeli usulünce ödenmiş bir Linux yazılımına sahip olmakta yardımcı olmaya çalışacağız.”
Şirket, Linux’un girişim-düzeyinde bir işletim sistemi olmasında esaslı önemi olan Simetrik Çoklu-İşlemcilik (SMP) becerisinin, Unix Sistem V’den ve de bu yazılımdan türemiş eserlerden (örneğin IBM’in AIX’i) alıntılandığını söyledi. McBride, SCO’nun tecavüze ilişkin üç belirgin nokta saptadığını ileri sürdü:
- McBride’ın belirttiğine göre özellikle “IBM dışındaki satıcıların” başarıyla uyguladığı, şirket line-byline kodunun SCO’ya ait Unix Sistem V’den alıntılanması.
- Unix Sistem V kodunun, IBM’in AIX’i gibi türevlerinden alıntılanan direkt line-by-line kodu; McBride, Unix satıcılarıyla yaptıkları sözleşmelerin, Unix Sistem V kernel’ini taban alan ya da ondan alıntılanan hiçbir kodun satıcı şirketlere hibesine olanak tanımadığını belirtti.
- Unix kavramlarını ve yapısını kullanan koddan ileri gelen, koddan sapma yaparak yapılan tecavüz.
Tecavüz niteliği taşıdığı ileri sürülen bu kodun bir kısmının, BSD’den gelmiş olabileceğine ilişkin bir söylenti (bir bakıma, Sistem V kodu da, eser sahibi bilgilerini ve telif haklarını kaldırarak 4.4BSD’den alıntı yapmıştır) varsa da McBride, bunun başka bir konu olduğunu söyledi.
“Biz BSD kodundan bahsetmiyoruz” diyen McBride şöyle devam etti: “Biz, geçtiğimiz yıl ya da iki yıl önce bağışlanan ve BSD’nin oluşumunda tamamlayıcı olmayan high-end SMP kodundan bahsediyoruz.”
SCO, şirketlerle, Linux kullanımlarıyla ilgili olarak ve bir UnixWare lisansı satın almak seçeneği vermek için irtibat kurmaya başlayacaklarını söyledi.
Linux kullanıcılarına yönelik lisanslama planı açıklandıktan sonra şirketin hisse değeri gün-ortası alım satımında yüzde 15’lik bir sıçrama yaparak hisse başı 13.75 $’a ulaştı.
SCO’nun Linux hakları uğruna verdiği savaş IBM’le başladı. 6 Mart tarihinde şirket IBM Yönetim Kurulu Başkanı ve İcra Amiri Sam Palmisano’ya yolladığı ihtarnameyle, Unix-tabanlı AIX kodunun parçalarını aktararak açık kaynağa katkıda bulunmakla ve de IBM ile SCO’nun, Intel tabanlı işlemcilik platformlarına yönelik bir 64-bit Unix-tabanlı işletim sistemini Linux’a göre geliştirmek için kurdukları ortak girişim olan Monterey projesindeki kavramları tanıtmakla SCO ile yaptığı sözleşmeyi ihlal ettiği uyarısında bulundu, IBM ise Monterey Projesini 2001 Mayıs ayında terk etti.
Sorununun IBM ile ve de sözleşmenin ihlaliyle ilgili olduğunu söyleyen SCO bir yandan da müşterilere ihtar yollamaktaydı. Mayıs ayında Linux kullanan 1,350 şirkete yolladığı ihtarnamede: “Tıpkı müzik endüstrisindeki benzer çabalar gibi biz de fikri haklarımıza ve diğer haklarımıza yönelik olarak süregelen ihlalleri durdurmak için gereken tüm hukuki yollara başvurmaya hazırız.” uyarısında bulundu.
Ayrıca yayınladığı bir bildiride SCO şöyle dedi: “Linux Unix’in izinsiz bir alıntılaması olup Linux’un kullanımının yasal sorumluluğu ticari kullanıcıları da kapsayabilir.”
IBM’e karşı açılan dava, henüz ilk safhalardaysa da SCO şimdiden IBM’in AIX işletim Sistemi lisansını feshetti. IBM ise lisansın süresiz ve geri alınamaz olduğunu savunuyor ve AIX satışını sürdürüyor.
Unix’in Geçmişi
Unix, AT&T’nin Bell laboratuarlarında 1969 yılında geliştirildi ancak asıl ortaya çıkışı, Açık Kaynak Girişimi (Open Source Initiative) Başkanı Eric Raymond gibi ileri gelen uzmanların, tanımları Unix ailesini oluşturan çeşitli işletim sistemleri tasarlamakta kullanılmasıyla oldu. Raymond, Bell laboratuarlarında üretilen asıl Unix’ten türeme çalışmalar olan bu işletim sistemlerini tanımlamak için “Unix Sülalesi” tabirini kullanıyor.
Raymond’ın belirttiğine göre, dışardan katkıda bulunanlar özellikle de UC Berkeley ve diğer öğretim kurumlarında çalışan akademisyenler Unix’in 1975’ten sonraki gelişiminin büyük kısmını sağladılar. 1980 civarlarında, Berkeley Unix hacker’ları kod tabanına Internet özelliğini de ekledi.
1990’larda ise AT&T’nin Unix Sistem Laboratuarları (USL) ile Berkeley arasındaki ilişki soğudu ve bunun sonucunda açılıp üç yıl süren davanın sonunda Berkeley’in Unix kod sürümü olan BSD’nin AT&T’den ayrılmasına karar verildi. 1992 yılında Unix ticaret markası, şimdilerde Unix standartlarını oluşturan bir teknik standartlar uluslararası ticaret birliği olan Open Group (Açık Grup)a geçti.Standarda bağlı kalan ve uygunluk gösteren Unix’ler “tescilli marka Unix” işletim sistemlerini teşkil etmektedirler.
Bell laboratuarlarında oluşturulan kod, 1992 yılında AT&T’nin Novell ile kurduğu Jonit Venture sırasında yan ürün olarak AT&T’den USL’ye geçti (anlaşma uyarınca — Unix tescilli markası sonradan X/Open diye tanınacak olan Open Group’a gitti). Novell 1993’te AT&T’nin USL’deki hissesini satın aldı. Bu mülkiyet daha sonra 1995’te Novell’den SCO’ya geçti. Bu esnada Unix evreni, aşağıdakiler dahil, başka Unix’lerin de doğumuna tanık oldu:
- IBM’in Unix’i olan, 1987 ile 1990 yılları arasında geliştirilen özel kalıtım ve tescil sahibi marka sahibi AIX
- Sun Mikrosistemleri’nin kullandığı özel kalıtım ve tescil sahibi Unix markası Solaris.
- 1980’lerin başlarına kadar eskiye dayanan, özel kalıtım ve tescil sahibi olup SCO’nun Unix sürümü olan SCO Open Server
- Açık kaynak kalıtım sahibi olan ama tescil sahibi olmayan bir Unix: BSD, şu anda kendine ait üç tür varyanta sahip.
- Raymond’un ifadesine göre ne kalıtım ne de tescil sahibi olan, 1991 yılında Finlandiya’da geliştirien bir açık kaynak varyantı: Linux.
SCO, 1995 yılında Bell Laboratuarında üretilen Unix’i satın aldıktan sonra, bunun ileriki sürümlerine verdiği UnixWare marka adını da yukarıdaki listeye ekledi. Bir yandan da, görünümü iyice arap saçına çevirmek için, sonradan evrim geçirip UnixWare’e dönüşen ve 4.4 BSD’den ödünç alınan Sistem V, Berkeley’in tazminat davasına konu oldu.
“Görünüşe göre, 1985 öncesi kadar eskiden beri, tarihi Bell Laboratuarı çıkışlı kod, BSD kaynaklarından yararlanarak çok büyük miktarlarsa yazılım üretmiş bulunuyor” diyerek –OSI’nin position paper‘da yer alan ‘SCO, IBM’e karşı’ başlıklı şikayet yazısında yakınan Raymond sözlerini şöyle tamamlıyor: “Üniversite’nin dava sebebi AT&T’nin, USL’nin ve Novell’in, lisans sahibi ve telif haklarını bilgilerini eserden kaldırmak suretiyle düzenli bir şekilde BSD lisansının şartlarını ihlal etmesine dayanıyor.”
Dava sonuca bağlandı ve kayıt altına alındı.
Kaynak : 