7 Ekim 1952 tarihinde Bernard Silver ile Norman Woodland’in ilk patent kaydını yaptırdığı barkod teknolojisi, ertesi yıl IBM Corporation tarafından ticaret dünyasının gereksinimlerine yanıt veren bir içerikle yeniden tanımlandı. Barkodların ticaret dünyasına uyarlanmasıyla genel bir ad ortaya çıktı: Evrensel ürün kodu (Universal Product Code). IBM, barkod teknolojisinin iki önemli işi hatasız yapabileceğini görmüştü: Birincisi ticari malın tanımlanması, ikincisi ise ticari mallarla ilgili bilgilerin hızla işlenmesi.
IBM’in bu öngörüsü, bugün piyasaya ticaret yasalarına uygun olarak çıkan bütün malların ambalajlarının üzerinde yer alan küçük çubuk destelerinin ortaya çıkmasına yol açtı. Barkodlar sayesinde, yalnızca perakende satış dünyası değil, kitlesel mal üretimi yapan bütün işletmeler ürettiklerin malın kaydı, tasniflenmesi, depolanması ve sevkiyatında yepyeni bir döneme adım attılar. Barkod, süpermarketlerin hızla yaygınlaşmasını, buralardaki mal çeşitliliğinin artmasını, bütün ürünlerin aynı standart kayıt sistemi altında düzenlenebilmesini sağladı. Yine IBM tarafından geliştirilen ve barkodların okunmasını sağlayan holografik tarayıcılar, bu işlemlerin tamamen elektronik ortamda gerçekleştirilmesine imkan verdi.
Bugün barkod, tüm ticari mal ambalajlarının üzerinde bulunuyor. Ticari malların yanı sıra bir dizi başka amaç için de yaygın olarak barkod teknolojisi kullanılıyor. Havayolu taşımacılığında bagajların tanımlanmasında, kütüphanelerde kitapların kaydı ve takibinde, hastanelerde hasta bilgilerinin izlenmesinde, nakliye ve lojistik konteynerlerinde kolay ve hızlı taşımacılık işlemlerinde, ilaç depolarında ilaçların düzenlenmesinde barkod büyük kolaylık sağlıyor.
POS sistemleri
Barkodun ticaret dünyasına kazandırılmasından 20 yıl sonra 1973 yılında IBM, perakende ticaret dünyasında daha sonra kendisine belirleyici bir konum kazandıracak olan satış noktası (POS) ekipmanlarını geliştirdi. POS sistemleri, 30 yıl önce de yaygın olarak kullanılan yazar kasa sistemlerinden önemli bir farklılığa sahip bulunuyordu. Yazar kasalarda kasiyer, ürünün üstündeki fiyatı kasaya yazıp, toplamı hesaplarken, POS sistemlerinde bunun ötesinde çok önemli iki özellik daha yer alıyordu.
Bunlardan ilki, kasa ile entegre çalışan bir barkod tarayıcı sayesinde, kasiyerin fiyat bilgisi yazmasına gerek kalmadan tarayıcının barkodu okuyabilmesi ve bunun her bir ürün için arka arkaya gerçekleştirilebilmesiydi. İkincisi ise, POS sisteminin mağazanın ya da işletmenin bilgi işlem sistemleriyle entegre olması sayesinde, kasadan çıkan her ürün bilgisinin otomatik olarak muhasebe, tedarik ve ambar verilerine işlenmesiydi.
Barkod ile POS sistemlerinin bir arada birbirini tamamlar şekilde kullanılması, yalnızca perakendecilik endüstrisini değil, bütün ticari yaşamı etkiledi. Bankacılık, sigortacılık, sağlık, taşımacılık, nakliye, eğitim ve perakendecilik endüstrileri POS ve barkod sistemlerinin sunduğu avantajlardan bütün boyutlarıyla yararlanmaya başladılar. 30 yıldan bu yana barkod ve POS sistemleri, ticari yaşamın tam anlamıyla merkezinde yer alıyorlar.
Barkodları ve POS sistemlerini, ticari yaşama kazandıran IBM, POS ekipmanları pazarında açık ara lider konumunda bulunuyor. IBM’in pazar payı kendisinden sonra gelen üç rakibinin toplam pazar payından daha fazladır.
Yaratıcılık devam ediyor
IBM, POS sistemleri teknolojisini çeşitli endüstrilerin gereksinimleri doğrultusunda geliştirmeye devam ediyor. Geliştirme çalışmalarından birisi, multimedya kiosk’lardır. İtalya’nın önde gelen müzik şirketlerinden Caliel ile birlikte geliştirilen özel multimedya kiosk sayesinde müşteriler kendi CD’lerini kendileri oluşturabiliyorlar.
IBM’in Macaristan’daki Miskolc Üniversitesi için geliştirdiği özel bilgi kiosk’ları ise, öğrencilerin ders programlarını öğrenmelerini ve sınav tarihleri hakkında bilgi almalarını sağlıyor.
IBM, perakendecilik endüstrisinde güvenlik konusunda da bir dizi teknoloji geliştiriyor. Bunlardan en sonuncusu, İngiliz marketler zinciri Safeway için geliştirilen işlemci teknolojisi ile PIN teknolojisini bir araya getiren yeni akıllı kart çözümü. Avrupa’daki akıllı kartla ödeme sistemi olan çözüm, Europay, MasterCard ve Visa’nın ortaklaşa geliştirdikleri EMV standardı ile de uyumlu.
Süpermarketler ve hipermarketler için IBM tarafından geliştirilen VisualStore çözümü ise, mağazalara promosyonları çok daha hızlı devreye alabilme imkanı veriyor.
Yeni teknolojilerle bir arada
Perakendecilik endüstrisinde bir sonraki adımı RFID (radio frequency identification) teknolojisi oluşturuyor. RFID teknolojisi, “akıllı” rafların akıllı çipler içeren etiketler aracılığıyla ürün ve mağaza sistemleri ile iletişim kurması anlamına geliyor. Telsiz cihazlar sayesinde ürünlerin kendi kendilerini denetlemeleri (Self Checkout) sağlanıyor.
IBM’in öngördüğü ve şirketlerin talepteki değişikliklere en hızlı ve en uygun yanıtı verebilmeleri için uygulamaları gereken yöntem ve kullanmaları gereken bilgi işlem sistemlerini tanımladığı “e-business on demand” yaklaşımı, RFID teknolojisinin perakendecilik endüstrisinde yaşama geçirilmesinde yeni bir döneme işaret ediyor.
POS çözümleri, RFID teknolojisi, iş süreçleri ve endüstri deneyimi, farklı uygulamaları entegre eden middleware yazılım çözümleri, danışmanlık hizmetleri… IBM, perakendecilik endüstrisinin hızla değişen talep koşullarına en uygun yanıtı verebilmek için gereksinim duyduğu bütün unsurları bir arada, birbirine uyumlu ve entegre bir biçimde sunabilen dünyadaki tek şirket konumunda bulunuyor.
Perakendecilik endüstrisinin kilometre taşları
Kaynak : 