Birleşmiş Milletler (BM) tarafından 2007 yılında oluşturulan E-atık Sorununu Çözme (StEP) girişimi, yeni ve interaktif bir e-atık haritası [1] yayınladı. Bu haritada tüm dünyadaki e-atık değerleri ülkesel bazda ve nüfus başına incelenebiliyor ve ülkelerde yürürlükte olan e-atık regülasyonları da incelenebiliyor. Harita ve beraberinde yayınlanan rapor, e-atık rakamlarının tüm dünyada arttığını ortaya koyarken uluslar arası düzeydeki geri dönüşüm çalışmalarının da yetersiz kaldığını gösteriyor.
Teknoloji dünyasında yeni cihazların gelişim hızı genellikle 1965 yılında bir Intel yöneticisinin önerdiği Moore Kanunu ile birlikte anılır. Bu önermeye göre, her 18 ayda bir tümleşik devre üzerine yerleştirilebilecek bileşen sayısının iki katına çıkacağı, bunun bilgisayarların işlem kapasitelerinde büyük artışlar yaratacağı, ama buna karşın üretim maliyetlerinin aynı kalacağı ve hatta düşme eğilimi göstereceği kabul edilir. Yani kısacası her 18 ayda bir bileşen sayısı 2 katına çıkar ve teknolojik gelişim ivme kazanır. Şimdiyse, smartphone ve tablet cihazların gelmesiyle birlikte, gelişim hızı olmasa da cihaz sayısında inanılmaz bir artış yaşanıyor. Bu durum, doğal olara e-atık sorununun da giderek önem kazanmasına yol açıyor.
BM’nin StEP adlı inisiyatifi ve bu inisiyatif altındaki çalışma grupları tarafından hazırlanan interaktif harita bu açıdan son derece önemli. Çalışma gruplarının topladıkları veriye göre tüm dünya genelinde yaşam ömrünü doldurmuş elektronik cihazların toplamı 2017 yılında %33 artışla 65,4 milyon tona ulaşacak. Bu toplam içinde mobil telefonlardan bilgisayarlara, elektrikli mutfak aletlerinden buzdolabı ve TV setlerine kadar tüm elektronik cihazlar yer almakta.
StEP inisiyatifinin bu haritayı yayınlama sebebiyse, öncelikle kamuoyunda bilinç oluşturmak ve kendi ülkelerindeki e-atık miktarlarını görmelerini sağlamak. Haritada Türkiye’ye tıkladığımızda 2012 yılında kişi başına 12,86 kg elektronik cihazın pazara sürüldüğü ve 8,83 kg e-atık üretildiği gözükmekte. Umuyoruz, TÜBİSAD gibi kurumların girişimleri [1] bu rakamların geriye çekilmesini sağlayabilir.
[2]-Elektrikli-Elektronik Atıkları TÜBİSAD Toplayacak
Kaynak : 