Makalenin önceki bölümlerini
- Web 2.0 Nedir – 1
- Web 2.0 Nedir – 2
- Web 2.0 Nedir – 3
- Web 2.0 Nedir – 4
- Web 2.0 Nedir – 5
- Web 2.0 Nedir – 6
- Web 2.0 Nedir – 7
- Web 2.0 Nedir – 8
- Web 2.0 Nedir – 9
- Web 2.0 Nedir – 10
- Web 2.0 Nedir – 11
- Web 2.0 Nedir – 12
başlıkları altında okuyabilirsiniz.
7. Zengin Kullanıcı Deneyimi
Daha Pei Wei’nin 1992’deki Viola tarayıcısı zamanında bile web “küçük uygulamalar” ve web tarayıcısı dahilinde başka etkin içerik türleri göndermek üzere kullanılıyordu. Java’nın 1995’teki ortaya çıkışı bu küçük uygulamaların gönderilmesi etrafında şekillenmişti.
Java Script ve ardından da DHTML müşteri dostu programlamacılık ve daha zengin kullanıcı deneyimi sağlayan hafif yüklü yöntemler olarak sunulmuştu. Yıllar önce Macromedia Flash’ın sadece multimedya değil aynı zamanda da GKA (Grafik Kullanıcı Arayüzü) türü uygulama deneyimlerini göndermeye de yaradığını vurgulamak için “Zengin İnternet Uygulamacıkları” sözünü uydurmuştu (bu sözcük sonradan açık kaynaklı Flash rakibi Laszlo Sistemleri tarafından kullanıldı).
Ne var ki web’in tam kapasite uygulama gönderme potansiyeli Google Gmail’i sunana kadar su yüzüne çıkmadı, bunun hemen ardından Google Maps, zengin kullanıcı arayüzüne ve PC’ye eşdeğer etkileşime sahip web tabanlı uygulamalar geldi.
Google tarafından kullanılan teknolojilerin bir koleksiyonu web tasarım şirketi Adaptive Path’tan Jesse James Garrett tarafından yazılan ufuk açıcı bir makalede isim koyulmuş AJAX’tı. Şöyle yazıyordu:
- XHTML ve CSS kullanan standart-tabanlı sunum
- devingen ekran ve Belge Nesne Modeli kullanan etkileşim
- XML ve XSLT kullanan veri alışverişi ve işlemesi
- XMLHttpRequest kullanan eşzamansız veri alımı
- ve her şeyi bir araya getiren JavaScript
Ajax teknoloji değildir. Aslında, her biri kendi yolunda serpilip büyüyen ve güçlü yeni yollarda bir araya gelen birden fazla teknolojidir. Ajax şunlardan oluşur:
AJAX aynı zamanda Gmail ve Orkut gibi diğer Google uygulamalarının yanı sıra Flickr, şimdi kısmen Yahoo!, 37signal’in uygulama yığınak kampı ve sırt çantası gibi Web 2.0 uygulamaları için kilit bir bileşen. Web geliştiricileri nihayet yerel PC-tabanlı uygulamalar kadar zengin web uygulamaları geliştirirlerken eşi görülmemiş bir kullanıcı arayüzü yeniliği dönemine giriyoruz.
İlginçtir ki şimdi keşfe çıkılan pek çok olanak aslında yıllardır mevcuttu. 90’ların sonunda hem Microsoft hem de Netscape şimdi gerçekleştirilenlere benzer olanaklara dair bir vizyona sahipti ama kullanılacak standartlar üzerine giriştikleri mücadele çapraz-tarayıcı uygulamalarının önünü kesti. Ancak Microsft tarayıcı savaşlarını kazandıktan ve fiili olarak yazılacak tek bir tarayıcı standardı var olduktan sonra bu türden uygulamaların önü açıldı. Ve Firefox tarayıcı pazarına rekabeti yeniden getirse de en azından şimdiye dek gelişimi 90’lı yılara geri taşıyan yıkıcı bir web standartları rekabetiyle karşılaşmadık.
Önümüzdeki birkaç yıl içinde pek çok yeni web uygulaması görmeyi bekliyoruz hepsinin de gerçekten yeni uygulamalar olmasını ve PC uygulamaları için zengin web yeniden yürütmeleri. Şimdiye dek gerçekleşen her veri değişimi aynı zamanda eski altyapının egemen uygulamalarında bir liderlik değişimi fırsatı oluşturdu.
Yazının devamını Web 2.0 Nedir – 14 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Kaynak : 