Uluslararası İklim Değişikliği Paneli’nin küresel ısınmanın gezegenimiz üzerindeki etkisine ilişkin altıncı ve son raporu, öncüllerinin pek çok uyarısını yineliyor: tabii ki en önemli uyarısı eğer önlemek için harekete geçmezsek küresel bir felaketin önümüzde olduğu. Ama kurum tarihinde ilk kez IPCC, raporunun özetine “sömürgecilik” terimini dahil etti.
IPCC, 1990’dan beri iklim değişikliği hakkında bilimsel raporlar üretiyor. Ancak 30 yılı aşkın analizinde, iklim değişikliği ile sömürgecilik arasındaki bağlantıları şimdiye kadar hiç tartışmadı. Şimdi, sömürgeciliğin iklim değişikliğinin etkilerini şiddetlendirdiğini iddia ediyor.
IPCC’nin sözlüğüne yeni bir terimin eklenmesi önemli görünmeyebilir. Ancak sömürgecilik son derece karmaşık bir kelimedir. Başka bir grubun toprakları üzerinde tam veya kısmi kontrol elde etme uygulamasına atıfta bulunarak, o toprağın yerleşimciler tarafından işgal edilmesini ve ayrıca sömürgeci grubun yararına arazinin ekonomik olarak sömürülmesini içerebilir.
İklim değişikliğini bu tür sömürgecilik eylemlerine bağlamak, miraslarının günümüze kaldığını gösterir.
Örneğin araştırmacılar , 2019-20’deki feci yangınlar da dahil olmak üzere bugün Avustralya’daki orman yangınlarının ölçeğinin yalnızca iklim değişikliğiyle daha da kötüleşmediğini gösterdi. Aynı zamanda, yerli halkın topraklarından kolonyal olarak yerinden edilmesi ve arazilerin açılmasına yardımcı olmak için kontrollü yakmayı ustaca kullanan arazi yönetimi uygulamalarının olduğu iddiası var.
IPCC, bu özette iklim değişikliğini sömürgecilikle ilişkilendirerek, dünyadaki hükümetlere ve politika yapıcılara, sömürgeciliğin mirasına da değinmeden iklim değişikliğinin etkilerine değinmenin başarılamayacağına dair bir mesaj gönderiyor. Bu, iklim adaleti hareketinin iklim değişikliğinin farklı insan grupları üzerindeki eşitsiz etkilerinin tanınması için uzun süredir nasıl kampanya yürüttüğünü de kabul eden bir mesaj.
Zaman İçinde Gelişmeler
IPCC’nin sonunda bu bağlantıyı kabul etmeyi seçmesinin birkaç nedeni öne çıkıyor. Sömürgeleştirmeden en çok etkilenen insanlar, IPCC’nin rapor oluşturma süreci için kampanya yürüttüler ve bu sürece daha fazla erişim kazandılar. Önceki raporlar, yerli gruplardan ve Batılı olmayan uluslardan yazarların eksikliği nedeniyle eleştirildi.
Buna karşılık, son raporda, yazarların yaklaşık %44’ü, önceki rapordaki %37’ye göre, “gelişmekte olan ülkeler ve ekonomileri geçiş sürecinde olan ülkelerden”dir. Yazarlar ayrıca antropoloji, tarih ve felsefenin yanı sıra bilim ve ekonomi de dahil olmak üzere daha çeşitli disiplinlerden geliyor.
IPCC raporları, farklı çalışma grupları tarafından hazırlanan üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm, iklim değişikliğinin fiziksel bilimini değerlendirir; ikincisi iklim değişikliğinin etkilerini; ve üçüncüsü, bu etkileri azaltmanın potansiyel yolları ile ilgilenir. Sadece ikinci bölüm sömürgeciliği tartışıyor.
Tarihçi Deborah R Coen, çağdaş iklim değişikliği biliminin temel unsurlarının kökenlerini 19. yüzyıl Habsburg İmparatorluğu’nun emperyal hırslarına borçlu olduğunu göstermiştir. Örneğin, bilim adamlarının yerel fırtınaların gelişimi ile atmosferik dolaşım arasındaki ilişkiyi anlamalarına yardımcı olan Habsburg emperyalist siyasetiydi.
Dahası, çağdaş iklim bilimcilerinin dayandığı tarihi meteorolojik verilerin çoğu, sömürgeci güçler tarafından üretildi. 19. yüzyılın ortalarındaki İngiliz gemilerinin seyir defterlerinden bilim adamları tarafından çıkarılan verileri alın. Bu bilgi, Britanya İmparatorluğu tarafından sömürgeleştirilen toprakları daha iyi birbirine bağlama ve diğer insanların toprak ve sularının sömürülmesini hızlandırma çabasının bir parçası olarak kaydedildi.
Bu yazı The Conversation sitesinden tercüme edilerek alındı.
Kaynak : 