Röportajın ilk bölümünü 2.Nesil Arama Teknolojisini Geliştirmek Heyecanlı – 1 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Ülkemiz arama motoru konusundaki gelişmeleri takip edemedi. Dünya’da bu konuda araştırmalar, konferanslar ve gelişmeler olurken, sadece linklerin tek tek insanlar tarafından eklendiği arama motorları denemeleri yapıldı diyebiliriz. Oysa dünyada aynı dönemde arama motoru konusu, özellikle Google’un ataklarıyla büyük adımlar attı.
Sonra, KVK’nın patronu ve Turkcell’in kurucularından Murat Vargı ve grubunun 5 milyon $’lık yatırımı ile gündeme gelen hakia ile karşılaştık. Türk girişimcilerinin eseri olan hakia, 2.nesil arama motoru olarak diğer arama motorlarını geride bıraktığını söylüyor ve gündemimize pek de ilgilenmediğimiz Semantik terimini bastıra bastıra sokarak. İşte hakia’cılar bakın bu konuda neler dedi;
turk-internet.com : Arama teknolojisine ne tür bir yenilik getirdiğinizi düşünüyorsunuz? Bunları Google, Microsoft, Yahoo gibi arama motorları ile karşılaştırabilir misiniz?
Dr.Rıza Can Berkan : hakia internet kullanıcısına, yarının- geleceğin arama motorunu bugün sunmayı hedefliyor. hakia internet’in ilk anlam-odaklı (semantik) arama motorudur. İkinci nesil arama teknolojilerinin ilk örneklerinden biriyiz. Sunduğumuz yenilikleri üç ana başlık altında toplayabiliriz (örnekler aşağıda).
- Yepyeni bir altyapı : MAQ buluşumuz, ilk nesil altyapı olan indeksleme teknolojisinin yerini alıyor.
- Ontolojik Semantik uygulaması, semantik çözümlerin en gelişmiş formudur ve anlam odaklı arama motorumuzun lokomotiflerinden biridir: İlk nesil arama motorlarında hepimizin bildiği bir problem mevcuttur; “hidden failure”. Herhangi bir sorguyu girdiğinizde, gelen sonuçlar anahtar kelimelerinizle kısıtlı. Aynı anlama gelen başka sonuçları- belki sorunuza daha iyi yanıt veren- göremiyorsunuz. Hakia anlam odaklı arama teknolojisiyle size zaman kazandırıyor.
- Kullanım kolaylığı – zaman kazandırıcı yenilikler: highlighting, galleries, human-like communication.
MAQ sayesinde performans skalasını baştan tanımlıyoruz. 20-30% luk bir performans iyileştirmesi sunmayı hedefliyoruz. Kullanıcıların yıllardır bekledikleri iyileştirmeyi, 20% lik bir farkla sununca ilk nesil arama motorlarının arasından sıyrılmamak mümkün değil. (1)
MAQ altyapısı, ontolojik semantik analizi olası kılıyor. Indeksleme teknolojisi altyapısı ağır analiz gerektiren semantik analize zaman ve imkan sağlayamıyor. Ontolojik semantik analizi sayesinde kullanıcının sorgusundaki anlamı kavrayabiliyoruz. (1)
Kullanıcılara yepyeni bir arama tecrübesi yaşatmak istiyoruz. Internet kullanıcıları düşündükleri gibi arama yapabilecekler. Örneğin, “Hangi ilaçlar baş ağrısına iyi gelir?” sorusunu aklınıza geldiği gibi yazabileceksiniz ve “Aspirin migrene iyi gelir” gibi bir cevap alabileceksiniz. Internet kullanıcısını “anahtar kelimelerle” düşünme kıskacından kurtarmak istiyoruz.
Ilk nesil arama motorlarını kullanırken, verdiğimiz örnekteki cevabı almak için yalnızca “ilaç ve başağrısı”, “aspirin migren”, “migren ilaç” ve bu gibi kombinasyonlari kullanıcının tek tek düşünmesi, sorgulaması ve cevapları değerlendirmesi gerekmekte (hidden failure’i elimine etmek için).
Ontolojik semantik bu noktada devreye giriyor. hakia’ya sorunuzu aklınıza geldiği gibi sorabiliyorsunuz ve aldığınız cevap tüm anlam kombinasyonlarının analizini size verebiliyor. 40% lik gelişim sürecimizde hakia’nin anlam odaklı performansının çok azı gözlenebiliyor. Evrimin ileriki seviyelerinde, aradaki farkı her sorguyla görmek mümkün olacak. (2)
Arama deneyimine baska yenilikler de getiriyoruz (3). Kisaca hakia galerilere ve highlighting’e değinmek istiyorum :
Bir kelime yazınca, önünüze 1 milyon URL geldiği zaman aslında sorunuzun cevabını bulmuş oluyor musunuz? Genelde cevap hayır. Bu açıdan yaklaşacak olursak, tek kelimelik çok genel sorgular için hakia bir yenilik sunuyor. Örneğin “Atatürk” sorgusunun cevabı olarak, Google size 9.3 milyon sonuc getiriyor. Hakia ise size Atatürk “galerisi”ni sunuyor. Bu galeride Ataturk’ün özgecmişi, konuşmaları, fotoğrafları ve bu gibi başlıklar altında Atatürk hakkındaki sitelerin, organize edilmiş sorgu cevapları sunuluyor. 1 kelimelik sorgunuz size Atatürk araştırmanızın ana başlıklarını ve başlıklardaki sonuçları sunuyor. Hakia’da genel konu başlıkları ve sık sorulan sorgular için çeşitli galeriler yer almakta. Hakia Internet’teki tek kelimelik sorgulara yeni bir anlayışla yaklaşıyor.
Hakia sorgu sonuç sayfasına dikkatlice baktığınızda, sorgu cevap cümlelerinin highlighted olduğunu gözlemleyeceksiniz. Sorgunuza getirdiğimiz cevabı değerlendirmek için o linkin içine girmeniz gerekmemekte, bu da kullanıcıya zaman kazandırmaktadır.
Kaynak : 