Nükleer Enerji’nin fisyon tarafını 1942’de Şikago Üniversitesinde kurulan ilk test reaktöründen bu yana 70+ yıldır artıları ve eksileri ile konuşuyoruz. Nükleer Enerjinin diğer seçeneği olan Füzyon (yani parçalama yerine birleştirme) ise henüz gerçekleştirilemedi. Dünya’da çeşitli araştırmalar sürerken, Amerikan Enerji Bakanlığı (DOE), yarım yüzyıldan fazla bir süredir bilim adamları için zor bir temiz enerji rüyası olan nükleer füzyon enerji santralleri geliştiren sekiz şirkete 46 milyon dolar aktaracağını açıkladı.
DOE yaptığı açıklamada, “Bu, füzyonun insanlık için olası bir temiz enerji kaynağı olduğunu ve füzyon biliminin, bir füzyon pilot tesisinin mühendislik geliştirme çabalarını hızlandırmak için bu vizyonun öncülünü destekleyecek bir olgunluk düzeyine ulaştığını gösterdi” dedi.
Aralık ayındaki büyük bir bilimsel atılımın ardından Biden yönetimi, “on yıl içinde” olan inanılmaz derecede hızlı bir zaman çizelgesinde “pilot ölçekli bir füzyon enerjisi” gerçekleştirmeyi hedefliyor. Nükleer santrallerden elektrik üretmek, yıldızların kendi enerjilerini yaratma şeklini taklit eder. Ve bazı araştırmacılar, Biden’ın önerdiği zaman çizelgesi konusunda iyimser olsa da, birçok uzman, bu fütüristik enerji santrallerinin fizibil bir şekilde devreye alınmasının muhtemelen birkaç on yıl süreceğini söylüyor. Enerji Bakanı Jennifer Granholm dün bir video duyurusu ve panel tartışması sırasında, “Biden yönetimi, uygun fiyatlı, bol, güvenilir, temiz enerji sağlamak için burada, Dünya’da güneşin ve yıldızların gücünden yararlanarak füzyonda muazzam bir potansiyel görüyor” dedi.
Kamu-Özel Sektör Ortaklığı İşe Yarayacak mı?
Amerikan Enerji Bakanlığı, bu destek için yedi farklı eyaletten sekiz şirket seçti. Finansmanı 18 ay boyunca alacaklar. Amaç, 5 ila 10 yıl içinde bir füzyon pilot tesisi tasarlayabilmek. Bu, ABD’nin ticari uzay endüstrisini mümkün kılmaya yardımcı olan NASA programından sonra modellenen benzer bir kamu-özel sektör ortaklığı.
DOE, finanse etmek için çeşitli teknolojiler seçti. En gelişmiş tekniklerden biri, sıcak plazmayı hapsetmek ve atomları birbirine zorlamak için tokamak adı verilen bir cihazın kullanılmasını içerir. Batı Virginia merkezli Tokamak Enerji A.Ş. bu rotayı izleyen iki ödül sahibinden biridir. Ancak DOE, daha az olgun teknolojiler üzerinde çalışan şirketlere de fon sağlamayı seçti. Granholm dünkü etkinlik sırasında “Nihai hedefimiz en güçlü çözümlerin zirveye çıkmasıdır” dedi.
Seçilen şirketler, ilk 18 aylık finansman döneminde DOE tarafından geri ödeme almak için karşılıklı olarak üzerinde anlaşılan kilometre taşlarına ulaştıklarını göstermek zorundalar. Kongre bütçe onayını bekleyen önümüzdeki beş yıl içinde daha fazla federal nakit almaya hak kazanabilirler. 2020 Enerji Yasası ve 2022 CHIPS ve Bilim Yasası, füzyon araştırma ve geliştirme için 415 milyon dolar yetki verdi, ancak girişim henüz tam olarak finanse edilmedi.
Beyaz Saray bilgi notuna göre bugün 30’dan fazla füzyon şirketi var ve bunların çoğu son on yılda ABD’de kuruldu . Bu finansman turu için seçilmeyen Helion adlı Washington merkezli bir şirket, 2028 yılına kadar geliştirmeyi umduğu bir füzyon enerji santralinden temiz enerji sağlamak için bu ay Microsoft ile bir anlaşma imzaladı.
Füzyon için Çok Büyük Isı ve Basınç Gerekiyor
Enerji üretmek için atomları parçalayan günümüzün nükleer fisyon santrallerinin aksine , bir füzyon reaktörü daha hafif atomları daha ağır atomlar oluşturmak için bir araya getirmeye zorlar. Her iki strateji de karbonsuz enerji üretir, ancak füzyon’Un farkı, fisyonun aksine radyoaktif atık yaratmıyor olmasıdır.
Atomları birleştirmek aşırı ısı ve basınç gerektirir, bu yüzden bilim adamlarının bunu laboratuvarda gerçekleştirmesi çok zor olmuştur. Yakın zamana kadar, araştırmacılar hiçbir zaman net bir enerji kazanımı sağlayan bir füzyon reaksiyonunu tetikleyememişlerdi; bu, reaksiyonu ilk etapta başlatmak için gereken enerjiden daha fazla enerji ürettiği anlamına geliyordu.
Kaliforniya’daki Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı’ndaki bilim adamları nihayet Aralık 2022’de füzyon ateşlemesi olarak da adlandırılan enerji kazancını elde ettiklerinde, bu önemli bir kilometre taşı oldu. Çin, Fransa, Güney Kore bu konuda çalışan diğer ülkeler.
Kaynak : 