Öyle gözüküyor ki Internet üzerinden dinlenen müzik yayını için yapılan telif hakkı düzenleme süreci reform çalışmaları başarısızlıkla sonuçlandı. Konu üç yıl önce ilk ortaya çıktığı yere yani A.B.D Kongresi ve mahkemelere geri dönüyor.
Aynı zamanda yasal tedbirler de müzik endüstrisi ve yayıncıları telif hakkı değerlendirme pazarlıklarının 2004 yılında ilk olarak başladığı yere yani karşılıklı suçlamaların olduğu, avukatların safları oluşturdukları ve kılıçların çekildiği bir savaş alanına geri döndürdü.
Web yayıncıları 15 Temmuz itibariyle, yani yeni ücretlendirmelerin devreye giriş tarihiyle birlikte Internet radyoculuğunun öleceğini iddia ediyorlar. Buna karşın müzik endüstrisi yetkilileri ise Web üzerinden yayın yapan büyük şirketlerin artık adil bir biçimde taraflara paylarını dağıtmalarının vakti geldiğini ifade ediyorlar.
Bu itilaf, Telif Hakkı İmtiyaz Kurulu’nun (Copyright Royalty Board – CRB) Mart ayında aldığı ve telif hakkı ücretlerini 2010 yılına dek düzenleyecek olan bir karar sonrasında ortaya çıktı. İronik olansa, CRB’nin A.B.D. Kongresi tarafından geçmişte oluşan sert tartışmalarının önlenmesi amacıyla kurulmuş olması.
Ancak anlaşılan o ki, reform çabalarının ilk denemesi bile geçmişte yaşanan savaşların tüm alametlerini barındırıyor.
Müzik endüstrisinin imtiyaz-toplama kolu SoundExchange 30 Nisan’da yaptığı bir açıklamada “Web üzerinden yayın yapan büyük yayıncılar, çok düşük üzeretler karşılığında büyük kar marjlarına sahip olabilmek için ağır biçimde tahrif edilmiş bir resmi boyayıp süsleme çabasındalar,” diyor. Grup, Internet radyoculuğunun artık pazarın altında kalan, sübvanse edilmiş ücretlerle beslenmesi gereken ve henüz olgunlaşma evresinde olan bir endüstri olmadığı iddiasında.
Ancak SaveNetRadio birliğinden Jake Ward bizlere küçük yayıncıların açgözlü, sömürgeci bir müzik endüstrince tehdit altında olduğu bambaşka bir dünyanın resmini çiziyor. Ward “Yeni ücretlendirmeler basit bir anlatımla web yayıncılarının çoğunu iflas ettirecek ve Internet radyoculuğunu yerle bir edecektir,” diyor.
Belki de 15 Temmuz, sonunda web yayıncılarının başarılı bir işletme kurmak amacıyla kullandıkları telif hakkına haiz materyaller için adil bir pazar payı ödedikleri gün olarak tarihe geçecek.
Söz konusu sübvansiyonu müzik firmaları ve icra sanatçıları yapıyor. 1998’de çıkan Dijital Milenyum Telif Hakkı Yasası (DMCA) Internet üzerinden yayınlanan telifli müzikler için bir performans ücreti ödenmesini zorunlu kılıyor. Yine yasaya göre bu ücret, müzik firması ve sanatçı arasında eşit olarak paylaştırılarak müzisyenler için yeni bir gelir kaynağı yaratıyor. Geçtiğimiz yıl SoundExchange on-line teliflerden yaklaşık 18 milyon dolar toplamıştı.
Ücretlendirmelerde bir artış olsun veya olmasın, bu telif miktarları mutlaka büyüyecektir. Bridge Ratings firmasına göre Internet radyolarını dinleyen kişi sayısı 2005’te ortalama aylık 45 milyon iken geçtiğimiz yıl yüzde 26’lık bir artış göstererek 72 milyona ulaştı. Yine Bridge Ratings, bu dinleyici sayılarının 2010 yılında iki katına çıkacağını, 2020 yılında ise neredeyse aylık 200 öilyon dinleyici sayısına ulaşacağını öngörüyor.
SoundExchange’in genel danışmanı Michael Huppe verdiği bir demeçte “CRB görevini ilgili taraflara herhangi bir imtiyaz tanımadan adil ve objektif bir biçimde yürütmüş ve Kongre’nin web yayıncıları için uygun pazar-tabanlı ücretlendirmelerin belirlenmesi yönündeki talebini eksiksiz yerine getirmiştir,” diyor. “Buna karşılık web yayıncıları ise ticari olarak yayınlanan ve işletmelerinin temelini oluşturan ses kayıtlarının milyonlarcasını kullanma hakkına sahip olmuş oluyorlar.”
A.B.D. Kongresi’nin baskısı altındaki SoundExchange pazarlıklarda geliri 1,25 milyon dolardan az olan küçük yayıncılara 2002’den beri ödedikleri ücretlerin aynısını ödemeyi önerdi. Buna göre bu küçük şirketler, 250.000 dolara kadar olan toplam gelirleri için yüzde 10, bu miktarı aşan toplam gelirleri için ise yüzde 12 telif payı ödeyecekler.
Ancak eğer araya Kongre veya mahkemeler girmezse büyük web yayıncıları çok daha büyük bir meblağ ile karşılaşacaklar. Yeni telif ücretlendirmelerine göre 2006’da yayınlanan şarkılar için şarkı başına 0.0008 dolar, 2007 yılı için 0.0011 dolar, 2008 yılı için 0.0014 dolar, 2009 yılı için 0.0018 dolar ve 2010 yılı için 0.0019 dolar ödemek durumunda kalacaklar. Şu an için çoğu web yayıncısının ödediği meblağ yayın başına 0.0012 dolar. Huppe 2010 yılı için olan ücretlendirmenin 1998 yılından beri yıllık yüzde 8’lik bir artışı yansıttığını söylüyor.
Live365’in yani dünyanın en büyük Internet radyosu networkü olduğunu iddia eden bir web yayın şirketinin CEO’su Mark Lam “bu yeni ücretlendirmeler ışığında artık Internet radyoculuğundan bahsetmemiz mümkün değil,” diyor. “Zaten eski ücretlendirmelerle bile para kazanmakta sıkıntı yaşıyoruz. Bu işten kimse para kazanamıyor.”
Kurulduğu 2005 Kasım ayından bu yana 6,9 milyon dinleyiciye ulaştığını iddia eden Pandora şirketinin kurucusu Tim Westergren ise çok zorlansalar da yeni ücretlere ayak uydurabileceklerini söylerken “ancak maalesef bu durum pek çok web yayıncısı için söz konusu olamayacak,” dedi. Telif haklarına ödenen ücretler her ne kadar kamuoyuna açık olmasa da Westergren Pandora’nın geçtiğimiz yıl bu alanda ikinci veya üçüncü en büyük Internet telifi ödeyen şirketi olduğunu ifade etti.
Hem Lam hem de Westergren CRB’nin önerdiği sabit fiyatlandırma yerine gelir üzerinden yüzdeye dayalı bir telif ücretlendirmesi yapılması gerektiğini savunuyorlar. “Bu sayede bir işletmenin büyümesi mümkün olur. Tabi bu yüzdenin de makul bir düzeyde kalması şartıyla,” diyor Westergren.
Ayrıca bu ikili Nisan ayında Kongre temsilcileri Jay Inslee (D-Wash.) ve Don Manzullo (R-Ill.) tarafından sunulan yasa tasarısını da yürekten destekliyorlar. Söz konusu tasarı yani Internet Radyoculuğu Eşitlik Kanunu (IREA) CRB kararlarını rafa kaldırarak 2010 yılına dek gelir üzerinden yüzde 7,5’lik bir telif ücretlendirmesini içeriyor. Bir aydan biraz daha uzun bir süre içinde 100’den fazla Kongre temsilcisi eş-destekçi olarak söz konusu tasarıyı imzaladılar.
Temsilci Inslee yasa tasarısını sunarken “Bugünkü muazzam ücretlendirme artışı pek çok Internet radyosu yayıncısı için tam anlamıyla, savunulacak hiçbir yanı olmayan bir artıştır. Yaratıcı web yayıncılarının gelişmesine olanak tanıyacak bir işletme modeli olmak zorunda ve hali hazırdaki yasa bir bakıma bu gelişim için gerekli tüm oksijeni ortadan kaldırmaktadır,” dedi. Söz konusu yasa tasarısının bir benzeri A.B.D. Senatosuna da sunuldu.
Doğal olarak SoundExchange yasa tasarısına karşı çıkıyor.
SoundExchange’in idari müdürü John Simson yasa tasarısının açıklanmasından sonra verdiği bir demeçte “Bu durumdan asıl fayda sağlayanlar 2002’de Kongre’nin aldığı karara oranla çok daha düşük ücretlendirmelerden yararlanacak olan AOL, Yahoo, Microsoft ve Clear Channel gibi mega-katmanlı servislerdir,” diyor.
Eğer bu itilafta Kongre araya girerse bu ilk defa yaşanmış olmayacak. Sonuçta şu anda yaşanan patırtının sebebi 2004 yılında Kongre üyelerinin gerçekleştirdiği reform çalışmaları.
Kaynak : 