Ülkemizde bilişim sektörünün gereksinim duyduğu eleman açığının çok yüksek olduğu her fırsatta dile getirilmekte. Üniversitelerimizde şu anda yapılan özgün eğitimlerin, 4 yıllık bilgisayar mühendisliği ve 2 yıllık bilgisayar programcılığı eğitimlerinin, bu açığı kapatması beklenemez. Çünkü bu eğitimlerin amacı doğrudan bilişim uzmanı olarak çalışabilecek insangücünün karşılanmasına yöneliktir.
Halbuki çağımızın bir gereği olarak doğrudan bilişim uzmanından daha çok, güncel teknolojik bilgiler ile pekiştirilmiş insangücüne gereksinim artmakta. Bu tür insangücünün en büyük özelliği bir başka mesleğin mensubu iken bilişim teknolojilerinden yaygın yararlanma zorunluğu olan alanlarda çalışıyor olmalarıdır. Günümüzde hangi meslekten olunursa olunsun bilişim teknolojileri ile ilgili uygun eğitimlerin herkese verilmesi gerektiğini söylemek aşırıya kaçan bir söylem değil. Çünkü günlük yaşantının her anında, her yerde, evde, işte, okulda, alışverişte, eğlencede bilişim teknolojileri her geçen gün daha çok rol almakta.
Günümüzde bilişimin ilgi alanına girmeyen bir uğraş alanı bulmak artık söz konusu değil. Böyle olunca bilişim sektörünün ya da bilişim teknolojilerinden çok yaygın olarak yararlanılan alanlarda aranan nitelikteki kişilerin çok çeşitli düzeylerde bilişim eğitimlerinden geçirilmesi kaçınılmaz bir zorunluluk. Bu tür eğitimler konusunda dünyada çok çeşitli uygulamalar yapılmakta. Bu uygulamalar esnekliği olan bir yapı ve ortam gerektiriyor. Çeşitlilik gösteren ve bu yüzdende dağılmaya çok uygun özellikler gösteren düzeyleri farklı eğitimlerin üniversite ortamlarında daha akademik ve daha denetimli biçimlerde yapılmasının gereği ortada. Bilişim ile ilgili olarak üniversite ortamlarında düzenlenecek eğitimlerin, insangücü açığı nedeni ile üniversite dışında da kaçınılmaz olarak sürdürülen benzer etkinliklere örnek oluşturması beklenebilir.
Hem örgün eğitimlerini başka alanlarda tamamlamış hevesli gençlerin hem de meslek içi eğitimlere gereksinim duyan deneyimli çalışan kesimin yararlanabileceği türden eğitimlerin planlanması, uygulanması ve geliştirilmesi çağımızın kaçınılmaz bir gerçeği olarak karşımızda duruyor. Üniversitelerimizin çok ciddi biçimde kaynaklarını bu türden etkinliklere doğru yönlendirmesi de zorunlu görülmekte.
Ülkemiz, küreselleşen dünyada önemi iyice kavranan ve benimsenen bilişim teknolojileri konusuna ağırlık verme öngörüsünü göstermeli. Bundan böyle olumsuz göstergeler ile sürekli karşı karşıya kalmamak için bu birinci öncelikteki önlemi gündemde tutmalı. Bilişim teknolojilerinde üretim yapabilen bir ülke durumuna gelinemediğinde bilişim toplumu olma şansı kaçırılacak ve gelişmiş ülkeler ile aramızdaki açık çok daha hızlı biçimde büyüyecektir.
Bugün batı ülkelerinin birçoğu bilişim konusundaki insangücü açığını Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerden sağlama yoluna gitmektedir. Ülke dışına eğitim yapması için gönderilen gençler çoğunlukla gittikleri ülkelerde ya da başka ülkelerde iş bulup çalışmakta ve genellikle kalıcı olarak yerleşip bir daha da Türkiye’ye dönmemektedir. İnsangücü açığımızı ülke içinde karşılamak zorundayız. Bilişim gibi geçerliği olan bir konuda kendi ülkesinde eğitim olanağı bulanların ülkelerinde kalarak katkıda bulunma olasılığı çok daha yüksek gözükmekte. Birçok meslek için sık sık söylenen üniversite mezunu olmak yetmiyor söylemlerine, bireylere bilişim teknolojilerinden iyi anlama ve kullanma yeteneği kazandırılarak son verilebilir.
Çağımızda bilişim toplumunun eşiğindeki ülkeler, hızlı bir yarış içinde yeni çağın gereği olarak toplumlarını yenilemenin ve geliştirmenin yollarını sürekli olarak araştırıyor. İrlanda, İsrail ve Hindistan gibi bazı ülkeler bilişim konusunda gösterdikleri gelişme ile dünyaya örnek oluyorlar. Bu ülkeler bilişimi temel alan çok çeşitli eğitimler planlayarak bireylerini çağımıza uygun ve toplumlarına katkı verici verimli bireyler olmasını sağlıyor. Yaşam boyunca sürekli eğitim olanakları ile bireylerini destekliyor ve ülke kalkınmasında itici güç olarak kullanıyor. Biz de ülke olarak içinde bulunduğumuz olumsuzluklara bakmadan, bu güçlüklerimizin geçiciliğine inanarak yarıştan kopmamanın kararlılığını göstermeliyiz.
Dünyadaki gelişmelere bakarak bilişim teknolojisini temel alıp sürekli eğitim, meslek içi eğitim olanakları ile meslekler arası kaymalar sağlayacak lisans üstü düzeyde programlar tanımlamamamızın gereği çok açık. Yukarıda yapılan açıklamalara bakarak çeşitli uzmanlık alanları ile bilişim teknolojisini buluşturan uygulamalardaki hızlı artış bunu gerekli kılıyor.
Üniversite yerleşkelerinde kurulan İleri Teknoloji Merkezi Teknoparklar bilişim teknolojilerine dayalı. Her türlü örgün eğitimin bireylere kazandırdığı mesleklerde bilişim teknolojisinin kullanımına iyice ağırlık verilmesi gerekiyor. Aldığı eğitim ne olursa olsun, bütün üniversite mezunlarının mesleki etkinliklerinde bilişim teknolojilerinden yararlanmasını bilen bireyler olması artık kaçınılmaz bir durum.
Ayrıca, bilişim teknolojileri, her düzey ve konuda eğitimlerin veriliş biçimini kökten değiştirecek yaklaşımların uygulanmasını olanaklı kılıyor. Eğitim yatırımlarının alışılmış yatırımların dışında sanal olarak yapılmasını sağlayacak olanakların bilişim teknolojileri ile iyice gündemimize girdiğini ve bu konuda canlı uygulamaların başladığını da göz önünde tutmamız gerekiyor. Eğitim yöntem ve yaklaşımlarında gelecekte kaçınılmaz olarak çok yaygınlaşacak olanakları devreye sokmada geç kalınmaması gerekiyor. Hatta öncülük yapılarak deneyim ve birikimin bir an önce oluşmasına ön ayak olmak gerekiyor. Dünyanın her yerinde bilişim teknolojileri ile uzaktan eğitim olanakları hızla devreye sokuluyor.
Hacettepe Üniversitesinin çağdaş ileri bir eğitim kurumu olarak daha iyiye gitmesi ve gelişme sağlayabilmesi için kaynaklarını ve sahip olduğu potansiyelini bilişim teknolojilerini odak noktası yapacak çeşitlendirilmiş eğitimlere kaydırması günümüzde önem kazanmıştır. Hacettepe Üniversitesi aşağıdaki gerekçelere dayalı olarak bünyesinde bir “Bilişim Enstitüsü”nü 2003 yılı sonunda kurmuştur:
- Bilişim teknolojisi ile yakın ilgisi bulunan ve disiplinler arası yürütülecek çeşitli alanlarda yüksek lisans ve doktora eğitim programları tanımlamak, eşgüdümünü sağlamak
- Sanal üniversite etkinliklerini gecikmeden başlatmak ve geliştirmek
- YÖK tarafından hazırlanmış ilgili yönetmenlik çerçevesinde, üniversite öğrencilerinin tümü için, bilgisayar okur-yazarlığı eğitimini sağlayacak derslerin tanımlanması ve yürütülmesinde etkin rol oynamak
- Bilişim teknolojilerinin ağırlıklı kullanıldığı konularda disiplinler arası araştırma ve geliştirme etkinliklerinin yapılmasını sağlamak ve etkinleşmesini gözetmek
- Üreysel bir teknoloji olarak bilişim teknolojilerinin kapsayıcı olduğu her alanda üniversite-sanayi işbirliğinin gelişmesini destekleyici etkinliklerde bulunmak, özellikle sağlık alanındaki uygulamalarda önemli roller oynayabilmek
- Bilişim teknolojilerinin yaygın kullanımı konusunda üniversite içi ve dışı hizmetlerde yapılması gerekenler konusunda destekleyici bir birim olmak, özellikle insangücü planlaması ve eğitiminde etkin olmak
Bilişim Enstitüsü öncelikle aşağıdaki amaçları karşılayacak biçimde yapılandırılmıştır:
- Disiplinler arası yüksek lisans eğitim programları düzenlemek
- Disiplinler arası ortak çalışma ortamı yaratmak, araştırma-geliştirme yapmak
- Bilişim teknolojilerinin üniversite düzeyinde bütün eğitim alanlarında öğretim gören öğrencilere yaygınlaştırılmasında etkin roller üslenmek
- Bilişim hizmet sektörü ve sağlık alanlarında üniversite-sanayi işbirliğinin gelişmesinde etkin olmak
- Bilişim teknolojilerinin toplumsal etkilerini arttırıcı etkinliklerde bulunmak
Bilişim Enstitüsü amaçlarına ulaşabilmek için öncelikle aşağıdaki anabilim dallarında iklinci öğretimde tezsiz yüksek lisans eğitimleri başlatmıştır:
- Bilişim Sistemleri
- Sağlık Bilişimi
- Eğitimde Bilişim Teknolojileri
- Sayısal İletişim Sistemleri ve Bilgisayar Ağları
Yüksek lisans eğitim programları 30 kredilik 10 ders almayı ve iki yılda tamamlamayı gerektirmektedir. Son dönem bitirme projesi ayrı bir ders olarak kredisiz alınır ve mezuniyet için başarı ile bitirilmesi gerekir.
Eğitim programları bilimsel hazırlık dönemi öngörmektedir. Bu dönem hem eğitime başlayanların kendilerini yoklamaları için hem de Enstitünün onları tanıyabilmesi açısından son derece yararlı olmaktadır. Genellikle bilgisayar programlama ile ilgili 3 dersin bu dönemde ayrıca alınması zorunludur. Bilimsel hazırlık dönemindeki dersler yüksek lisans programlarına devam edebilmek için gerekli ön bilgiyi kapsayan derslerdir.
Bilişim Enstitüsünün eğitim programlarına kayıt için başvurular Hacettepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsüne yapılmaktadır. Bilişim Enstitüsünün web sayfasından (www.) ders programlarına ilişkin bilgilere ulaşılabilir.
Kaynak : 