Online yayıncılık alanında, son 2-3 yıldır bazı ilginç site kapatma olayları yaşadık. Müyap’ın “sahiplerine ulaşamadığı” siteler için başlattığı bu uygulama yani erişim engelleme, zaman içinde anlaşılmaz kapatmalara yol açtı. Yani bazen tek bir yazı yüzünden tüm sitenin, bazen de tek bir blog yüzünden tüm blog sunucunun kapatılması olayları internet yayıncılığının takipçisi olan Türk yayıncı ya da okuyucuların hatırında.
Bu kapatmalar bir yandan site sahipleri ve ilgili sitelerin okuyucularını rahatsız ederken, öbür tarafta da kişisel haklarına aykırı yayın yapılan ya da yayın yapıldığını düşünen birileri olabiliyor. Ya da herkesi rahatsız eden çocuk pornosu türü yayınların engellenmesi gerekebiliyor. 23 mayıs 2007 tarihinde Resmi gazetede yayınlanarak yürürlülüğe giren 5651 sayılı “İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun”, sanal ortamda Atatürk aleyhine işlenen suçlar, çocuk istismarı, müstehcenlik, kumar, uyuşturucu gibi 8 temel konuda site erişim engelleme uygulaması getiriyor. Bu konulardaki erişim engelleme kararlarını da yeni kurulan Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı (TİB) altındaki bir bölüm veriyor.
Telekomünikasyon İletişim Başkanı (TİB) Fethi Şimşek yaptığı açıklamada, “5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun”un 23 Mayıs 2007 tarihinde çıktığını ve öngörülen denetim mekanizmasının kurulması için verilen 6 aylık sürenin 23 kasımda dolacağını hatırlattı. Şimşek açıklamasında, “Şu anda internet ortamında kişiler arasında hakaret ve benzeri konularla ilgili mahkeme kararları doğrudan erişim sağlayıcılara gönderiliyor. Ama 23 Kasım 2007 tarihinden itibaren bu yasada yazılı 8 konudaki suçla ilgili erişim engellenmesi kararları bize gelecek” dedi.
5651 sayılı kanunla ilgili olarak toplam 5 yönetmelik yayınlanıyor. Bunlardan ikisi bu kanunu uygulayacak olan bölümün teşkilatlanması ve kariyer sistemi ile ilgili, 3 tanesi ise ilk olarak “Toplu Kullanım Sağlayıcılar” olarak tanımlanan ve özellikle internet cafeleri ilgilendiren yönetmelik, Internet Servis Sağlayıcılar ve Hosting (yer) sağlayıcılarla ilgili yönetmelik ve son olarak da bizzat sitelerle yani online yayıncılık ile ilgili yönetmelik.
Şimşek, bugünlerde yayınlanması beklenen yönetmelikte “Toplu Kullanım Sağlayıcısı” olarak isimlendirilen servis sağlayıcılara yani özellikle internet kafelere izin belgesi verilmesi ve denetimlerine ilişkin esas ve usullerin düzenleneceğini söyledi.
Daha sonra yayınlanacak olan internet erişim ve yer sağlayıcılarının Telekomünikasyon Kurumundan lisans almalarını öngören yönetmelik üzerindeki çalışmaların da son aşamaya geldiğini belirten Şimşek, “İnternet erişim sağlayıcıları, bu işi yapabilmeleri için Telekomünikasyon Kurumundan lisans alacaklar. Lisans almadan erişim sağlayıcılık yapmanın artık önüne geçilecek” diye konuştu.
Halen internet erişimi sağlayan firmalar Telekomünikasyon Kurumu’ndan lisans alıyorlar. (Bkz : ISS Listesi). Ancak hosting (yer sağlayıcılar) firmaları lisans almıyorlar. Sitelerin erişiminin engellenmesinde hosting firmalarının da fonksiyonu olması, bu firmaların da lisans alması zorunlu hale gelecek. Gerçi bu lisansların bir ücretleri olmayacağı da not ediliyor.
Şimşek, internet ortamında Atatürk aleyhine işlenen suçlar, intihara yönlendirme, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma, sağlık için tehlikeli madde temini, müstehcenlik, fuhuş, kumar oynanması için yer ve imkan sağlamayı içeren 8 suçla ilgili erişimin engellenmesine yönelik mahkeme kararlarının gereğinin yapılması için, 23 Kasım 2007 tarihinden itibaren Telekomünikasyon İletişim Başkanlığına gönderileceğini söyledi.
Şimşek, 23 Kasım itibariyle bir ihbar merkezinin kurulmuş olacağını, vatandaşların hem bu ihbar merkezine, hem de kolluk merkezlerine ihbarda bulunabileceklerini, ihbarın doğruluğu kanaatine varılırsa süreç çok hızlı bir şekilde işletilerek, ilgili mahkemesinden karar alınacağını ve gereğinin yapılacağını söyledi.
Şimşek, 5651 sayılı yasanın 8’inci maddesinin özellikle müstehcenlik ve çocuk istismarı suçlarını oluşturan yayınlara ilişkin erişimin engellenmesi kararının doğrudan Başkanlık tarafından verilebilmesine imkan tanıdığını, ancak bunun bazı sivil toplum örgütlerinde “sansüre dönüşebilir mi” kaygısı yarattığını hatırlatarak, kanunun verdiği bu yetkiyi çok sık kullanmayı düşünmediğini söyledi.
Şimşek, “Söz konusu yetkiyi şayet kullanırsam, kullandıktan sonra bunu hakim onayına sunmayı düşünüyorum. Tabii ki ortada gerçekten çok yakıcı bir sorun varsa yetkimi kullanacağım” dedi.
Fethi Şimşek, erişimin engellenmesi konusundaki hukuki sürecin işleyişi konusunda, hakim kararlarının uygulanmasında gecikme olacağını düşünmediğini, kolluk güçleri hakim kararını aldıktan sonra kendilerine elektronik ortamda kararı intikal ettirdiğinde erişim sağlayıcılarla irtibatı sağlayarak en kısa sürede erişimin engellenebileceğini söyledi.
Telekomünikasyon İletişim Başkanı Şimşek, çocuk istismarı ve müstehcenlik konusunda, uluslararası kabul gören filtre programlarıyla otomatik engelleme yapılacağını, diğer suçlarla ilgili hakim kararı gerektiren konuların erişim sağlayıcısına gönderilerek en çabuk sürede erişimin engellenmesinin istenileceğini belirtti.
5651 No’lu Kanun ile ilgili detayları burayı tıklayarak görebilirsiniz.
Kaynak : 