Bu röportajın ilk bölümünü 5651 Yürürlülüğe Girmesinden Beri TİB 197, Mahkemeler 124 Erişime Kapatma Verdi – 1 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Mayıs 2007’de TBMM’de kabul edilen ve 23 kasım 2007 itibariyle yürürülülüğe giren 5651 sayılı İnternet Yayınlarının Düzenlenmesi Konusundaki kanun’un katalog 8 suç dışındaki olaylar için site erişime kapatmaları engelleyeceği düşünülüyordu. Ancak uygulamada bundan farklı olayların meydana gelmesi nedeniyle bu konudaki sorumuzu TİB’e yönelttik.
turk-internet.com : 5651’de belirtilen katalog suçların dışında kalan nedenlerle site kapatmaları konusunda hukuk çevrelerinde 2 farklı görüş olduğunu biliyoruz. Bu görüşler nelerdir ve siz T.İ.B olarak bu konuyu nasıl değerlendiriyorsunuz?
TİB : 5651 sayılı kanunun erişimin engellenmesi kararı ve yerine getirilmesi esas ve usullerini düzenleyen 8.Maddesinin uygulanması 23.11.2007 tarihi itibariyle başlamış, ancak katalog suçlar dışında erişimin engellenmesi niteliğinde verilen ihtiyadi tedbir kararlarına bağlı olarak gerçekleşen uygulamalar çerçevesinde ikili yapı ortaya çıkmıştır.
Mahkemeler tarafından Kanundaki katalog suçlar dışında verilen erişimin engellenmesi niteliğindeki tedbirler erişim sağlayıcıların değerlendirmesine tabi olarak yönlendirilmekte, bu tür kararlar çoğunlukla mahkemeler veya Cumhuriyet savcılıkları tarafından halihazırda doğrudan erişim sağlayıcılara iletilmektedir. Bir çok hukukçunun, mevcut düzenlemeyle birlikte belirlenen özel durumlar dışında erişimin engellenmesi kararı verilemeyeceği yönündeki ısrarlı tezlerine rağmen söz konusu kararlar alınmakta ve ikili yapı sürmektedir.
Son dönemde kamuoyunda tartışılan www.alibaba.com gibi sitelere erişim engelleme kararları, 5651 sayılı Kanunun düzenlediği katalog suçları dışındaki hususlarla ilgili olarak mahkemeler tarafından alınmış ve erişim sağlayıcılar üzerinden doğrudan uygulanmıştır. Ancak, www.youtube.com veya www.geocities.com gibi sitelere erişimin engellenmesi, 5651 sayılı Kanunda yer alan katalog suçları kapsamında mahkemeler tarafından verilen erişim engellemesi kararlarının sonucudur. T.İ.B. tarafından re’sen alınan kararlara konu internet yayınlarına ilişkin şu ana kadar kamuoyunda ciddi bir tartışma yaşanmamıştır.
turk-internet.com : Site kapatmalarında, ilgili siteye yurtdışından normal yollardan ya da yurtiçinden bazı yazılımlar üzerinden erişilebiliyor. O zaman bu kapatmaların anlamı var mıdır?
TİB : Kamuoyunda tartışılan bir başka husus ise, engellenen yayınlara konu içeriğin engellemeye rağmen sitede durduğu ve çeşitli yol ve yöntemlerle bu yayınlara özellikle yurtdışından kolaylıkla erişilebildiğidir. Internet’in dağınık ve düzenlenemeyen yapısını bilen herkesin takdir edeceği gibi, Internet’te bir yayına %100 oranında erişim engellenmesi o içeriğin yayından çıkarılmasıyla mümkün olabilecektir. Bunun haricinde yapılan her türlü işlem, erişimi zorlaştırıcı tedbirlerden ibarettir.
Özellikle Internet basınında ifade edilen çeşitli erişim yöntemleri söz konusu yasaklı içeriklere erişim noktasında bazı imkânlar sağlasa da her birinin farklı dezavantajları vardır ve bu yöntemlerin bütün Internet kullanıcılarının erişim taleplerini karşılama kapasitesi bulunmamaktadır.
Teknik bilgisi yeterli olanlar ve her işin bir maliyeti olduğunu bilenler, iddia edilen yöntemlerin internet kaynakları ve performans yönünden değerlendirilmelerine bağlı olarak, internet trafik verileri ışığında işlemediğini anlayacaktır. “içeriğin yayından çıkarılması” uygulamasının Kanunun sistematiğini oluşturduğu ve ilgili yönetmeliklerin bunu pekiştiren içeriğiyle konuyu tamamen bu temelde çözmeye odaklandığı gerçeği kamuoyunun ilgisini yeterince çekememiş ve sivil toplum kuruluşlarının çözüme ilişkin yaklaşımlarında göz ardı edilmiştir.
İçeriğin yayından çıkartılmasının, iyi anlaşılması ve etkin kullanımı hususundaki bilinçlendirmede sivil toplum kuruluşlarımıza önemli sorumluluklar düştüğü kanaatindeyiz.
Röportajın devamını yarın okuyacaksınız.
Kaynak : 