Almanya’da, Berlin Teknoloji Enstitüsü’nde DAI-Labor’u kurarak Yapay Zeka üzerine araştırmalar yapan Prof. Dr. Şahin Albayrak ile BİMY’15 Semineri’ne katılmak için geldiği Çeşme’de konuşma fırsatını bulduk. Almanya’da, bilgisayar üzerine eğitim gören Albayrak, halen yönetimini sürdürdüğü Ar-Ge laboratuarı aracılığı ile pek çok özel ve kamu kuruluşuyla temas halinde bulunuyor.
Hafta sonlarını karşılık beklemeksizin gençlere adayacak kadar özverili bir kişi olduğunu gördüğümüz Prof.Albayrak’ın bize ayırdığı 45 dakika süre içinde belirttiği konular, düşündürten, önemli mesajlar veren ifadelerdi. Bizde bıraktığı düşüncelerden satır aralarına yansıyanları aşağıda bulacaksınız
Turk-internet.com; Bize kendinizden bahsedermisiniz?
Prof.Dr.Şahin Albayrak; Almanya’da, Berlin Teknik Üniversitesi’nde hocalık yapıyorum. Almanya’da, bilgisayar mühendisliği eğitimi gördüm. 1992 yılında doktoramı aynı üniversiteden(BIT – Berlin Institute of Technology) aldım. 2003 yılında da profesör oldum.
Turk-internet.com; Bilişim sektörüne baktığımızda, dünyada yazılıma doğru kayan bir trend var. Bilgisayar Mühendisi deyince, donanımcı olarak düşünülüyor. Yazılımcılar da mühendis midir?
Prof. Dr. Şahin Albayrak; Yazılım, bizce bir mühendisliktir. Donanımda ise fazla keşfedilecek bir alan yok. Fırsat anlamında sorarsanız, Yazılım daha fazla gelişme fırsatı sunan bir alan. İnovasyon ve gelişmeye açık, fazla masrafa gerek kalmadan buluş yapılabilir. Donanımda ise ciddi bir maliyet hesaplaması gerekiyor. Çinliler, zaten donanım üzerinde gereken çalışmayı fazlasıyla yaptıkları için biz batılılara yapılacak çok şey kalmıyor.
İkinci fırsat alanı ise donanım üçüne yeni fikirleri gömmek. Donanım teknolojisi her tarafa yayılıyor. Ama asıl olan, yeni fikirler yaratıp hali hazırda bulunan uygulamaların içerisine nasıl yerleştirilebileceğinin ortaya çıkarılmasıdır.
Dünyada gelişen bir trend var. Yani tasarımı gerçekleştirmek. Üretim ikinci planda kalıyor. Yani, bir şeyin tasarımını gerçekleştirmiş olmanız, onun üretimini Çin’de gerçekleştirmiş olmanızdan çok daha önemli.
Bugün önemli olan beyin ve tasarım. Üretim her yerde yapılabilir. Çinlilerle yarışmanın anlamı yok. Bu Türkiye için olduğu kadar Almanya için de geçerli.
turk-internet.com : Peki ülkemizdeki yazılım öğrencileri için soralım. Kendilerini nasıl geliştirmeliler?
Prof.Dr.Şahin ALbayrak : Yazılım için matematik, fen alanlarında çok iyi eğitim almak gerekiyor. Almanya’da, çocukların zekalarının nasıl açılabileceği, kafasını nasıl çalıştırmayı sağlayabileceklerini biliyorlar ve araştırıyorlar. Yani çiçeklerin ortasındaki özü çıkarmayı biliyorlar. Öğrenciler erken yaşta yönlendiriliyor.
Bizde sorun yaratıcılığı ön plana çıkaracak çalışmalar yapılmıyor. Üniversitelerde bile hala liselerdeki eğitim devam ediyor. Ezberci eğitime destek veriliyor. Özellikle IT sektöründe yeni sistemler gerekli.
Günümüzde internetin bize getirdiği bir bağımsızlık var. Ancak, bu insanların riske daha fazla açık olmasını da beraberinde getiriyor. Her hangi bir saldırı durumunda sahip olunan bilgiler risk altında olmaktadır. Bu, güvenliğin her zamankinden daha fazla ön plana çıkmasını beraberinde getirmektedir. Bu, aslında güvenlik konusunun geliştirilmesi fırsatını gösteriyor.
turk-internet.com : Sizin güvenlik alanında çalışmalarınız var mı?
Prof.Dr.Şahin Albayrak : Güvenlik çok çok önemli. Enerji, Telekom ve bankacılıkta özellikle önemli. Çok büyük zarar riski var. Güvenlik alanında yeni sistemler oluşturulmalı. Günümüzün ihtiyaçları kadar, gelecekte ortaya çıkması muhtemel güvenlik ihtiyaçların karşılanması amacıyla da çalışmaların yapılmasını gerekli.
Bizim, Alman Telekom (Deutsche Telekom) ile güvenlik konusunda ortak bir çalışmamız var. Bu projeye İsrail de katılıyor. Dışarıya karşı bağlantı ağını nasıl koruruz, işe yaramaz bilgileri nasıl dışarı atarız? Yani işe yarayan/yaramayan bilgilerin düzenlenmesi konusunda akıllı paket analiz programları üzerine çalışıyoruz. Üzerinde çalıştığımız sisteme göre, örneğin teröristlerden birinin diğeriyle temasa geçerek bilgi transferi gerçekleştirmesi daha başında engellenmiş olacak.
Kritik sistemlerin korunması bir kural işidir. Avrupa’lılar bu işe çok büyük emek harcıyor. Türkiye’de hala bilinçsizlik yüksek düzeyde. Günlük operasyon ve gelecekte ihtiyaç duyulacak konular açısından büyük fırsat var. Bunlara yönlenmeliyiz.
Röportajın devamına burayı tıklayarak ulaşabilirsiniz.
Kaynak : 