Beş (5) yıldır zam almadıklarını söyleyerek, Türk bilişim sektörünü de şaşırtan IBM çalışanları, kurdukları www.bilisimsendikasi.org web sitesiyle de yeni bir tür eylemciliğe örnek oluyorlar.
Sitelerinde, büyük puntolarla hem İngilizce hem de Türkçe; “Kazanılmış Yasal Hakkımıza Engel Olmaya Çalışan IBM Türk Yönetimini Protesto Ediyoruz!” ibarelerine yer veren çalışanlar, iyi bildiklerini söyledikleri internet aracılığıyla sorunlarını anlatmaya çalışacaklarını ifade ediyorlar. [1]
Konu hakkında bilgi almak için, telefonla ulaştığımız IBM’in halkla ilişkiler sorumlusu Canan Ersoy şunları söyledi;
Bir yorum yapmıyorum. Çünkü, diğer ülkelerde olduğu gibi iş kanunu ile ilgili süreçlerle bağlantılı. Süreç işleyecek. Her hangi bir harekete geçmek gibi bir durum yok. Hukuki süreç işliyor. Bu aşamada, şirketimizden kimse konuşmayacak.
IBM’in konunun hassasiyeti nedeniyle konuşmaktan kaçınması nedeniyle, biz de konu hakkındaki gelişmeleri Tez-Koop-İş Sendikası Genel Başkanı Gürsel Doğru ile görüştük. Doğru sorularımıza şu karşılıkları verdi;
turk-internet.com; Herhangi bir işyerinde toplu iş sözleşmesin imzalaması için ne gibi şartlar gerekmektedir?
Gürsel Doğru ; Ülkemizdeki 2822 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununa göre, bir sendikanın herhangi bir işyerinde toplu iş sözleşmesin imzalaması için iki şartı birden yerine getirmesi gerekmektedir.
Bunlarından bir tanesi a) Sendikanın kurulu olduğu iş kolunda çalışan işçilerin en az %10 nu’ üye yapmış olması, b) Toplu İş Sözleşmesi yapmak istediği işyerinde çalışan işçilerin yarısından bir fazlasını üye yapmış olması gereklidir. Sendikalar toplu iş sözleşmesi yapmak istediği işyeri için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına talepte bulunurlar. Bakanlık bu yönde inceleme yapar. Bahsedilen 209 kişi işyerinde üye olan işçi sayısını ifade etmektedir.
Çalışma Ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yaptığı incelemede işyerinde 400 kişinin çalıştığını bunlardan 209 kişinin ise sendika üyesi olduğunu ve bu anlamda sendikamızın bu işyerinde toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkili olduğunu tespit etmiştir.
turk-internet.com; IBM’in, ne gibi itirazları söz konusu?
Gürsel Doğru ; Çalışma Ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının yaptığı bu tespite işveren itiraz etme hakkını kullanmıştır. 2822 Sayılı yasada işveren böyle bir hak tanınmıştır Ancak bu hak maddi hataya ilişkin olgular için işverene tanınmış bir haktır. Yani bu işyerinde çalışan 400 kişi olmasına rağmen, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı çalışan işçi sayısını bu rakamın altında belirlemesi ve sendika lehine aleni bir hata yapılması durumunda bu hakkın kullanımı bir anlam ifade eder.
Ancak IBM İşvereni tarafından yapılan bu itiraz asıl olarak çalışanların örgütlenme ve toplu iş sözleşmesi hakkını yok etmeye yönelik bir girişimidir. Çünkü IBM , itiraz gerekçelerinde özetle; 1- IBM şirketinin 17 No’lu İş kolunda olmadığını, 2- Sendikanın %50+1 sağlayamadığını iddia etmiştir.
Oysa IBM çalışanları 1969 yılında Bil-İş Sendikası kurmuş, 17 No’lu işkolunda kurulan ve yıllardır 17 No’lu işkolunda faaliyet yürüten Bil-İş Sendikası ile bu itirazı yapan şirket yetkilileri yıllarca Toplu İş sözleşmesi imzalamıştır.
Diğer taraftan IBM çalışanlarının %50+1 değil, nerdeyse 4/3’ü Tez-Koop-İş üyesidir. Bu aşamadan sonra şayet IBM işvereni itirazını geri çekmez ise sendikamızın çoğunlukta olduğunu mahkeme karar verecek, karar kesinleştiğinde ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı sendikaya yetki belgesi verecektir. Bağlantılı olarak çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının şirket üzerinde her hangi bir yaptırımı yoktur. Bu aşamadan sonra bakanlık yaptığı tespitin doğru olduğunu mahkemede savunacaktır.
turk-internet.com; Şimdi ne olacak?
Gürsel Doğru ; Çalışanların Toplu İş Sözleşmesi imzalamak için hukuki olarak mahkeme kararını beklemekten başka bir seçenekleri yoktur. Yani TİS imzalamak için yetki belgesine ihtiyaç var, bunu almak için de mahkeme sonucu bekleme zorunluluğu var. Hukuki olarak bu süreç beklenmeli. Ancak çalışanlar ve sendikamız basına yönelik bilgilendirme, faaliyetleri dayanışma kampanyaları ile işvereni bu itirazından vazgeçirmeye zorlamaktadır. Şayet bu itiraz geri çekilirse toplu iş sözleşmesi yapmanın önü açılacaktır.
turk-internet.com; Süreçte beklenen aşamalar neler?
Gürsel Doğru ; Bundan sonraki süreç ise; IBM, çalışanların yasal haklarını tanımama konusunda ısrar ederse mahkeme devam edecek sonuçta Çalışma Ve sosyal Güvenlik Bakanlığının yaptığı incelemenin aynısını İş Mahkemesi yapacak Tez-Koop-İş Sendikasının işyerinde sayısal çoğunluğu sağladığını tespit edecek ardından bakanlık bu tespite dayanarak yetki belgesi verecek, Sendikamız da bu yetki belgesine dayanarak işvereni sözleşme görüşmelerine davet edecek, taraflar teklifler üzerinde müzakere yapacak, anlaşma sağlanırsa sözleşeme imzalanacak sağlanmazsa grev yapılacaktır.
Hatırlanacağı gibi Tez-Koop-İş Sendikası’na üye olan IBM çalışanı sayısı son katılımlarla 300’ü bulmuştu.
[1] IBM Çalışanları 5 Yıldır Zam Alamadıklını Belirterek Sendikalaştı
Kaynak : 