2022’de ChatGPT’nin tanıtımından bu yana yapay zeka (YZ), hızlı, tutarlı, bilgilendirici ve hatta üslup açısından çeşitli metinler üreterek yazma alanında önemli ilerlemeler kaydetti. Ancak bu gelişmelere rağmen, YZ tarafından üretilen yazılar hala insan yaratıcılığına tam olarak ulaşamıyor. Yeni yapılan bir çalışma yapay zekanın tüm çalışmalarının türevsel kaldığına, yeni bir şey yaratamadığına işaret ediyor.
Bu bulguyu elde etmek için araştırmacılar, Yapay Zeka’nın yaratıcılığının bir yönünü ölçebilen kendi programlarını tasarladılar. Yapay zeka yaratıcılığını inceleyen ancak çalışmaya dahil olmayan University College London’da bilgisayar bilimcisi olan Mirco Musolesi, yaratıcılığı ölçmenin “zor ve çok ilginç bir sorun” olduğunu söylüyor. Musolesi’ye göre, yeni yaklaşım en azından bir yaratıcılık parçasını -dilsel yeniliği- “çok iyi” ele alıyor.
Bilim insanları, ChatGPT gibi programların gücünün kökenlerinden baştan beri şüphe duyuyorlar. Bu bilgisayar zekasını çalıştıran üretken yapay zeka ve büyük dil modelleri (LLM’ler), insanlarınkine çok benzeyen yazıları anında üretebilse de, bazı araştırmacılar LLM’lerin yeni bir şey üretmediğini savunuyor: Eleştirmenler, bunların sadece “rastgele papağanlar” olduğunu ve eğitildikleri kelimeleri körü körüne yeniden karıştırdıklarını söylüyor.
Ancak bu yaratıcılığı nesnel olarak test etmek çok zor. Bilim insanları genellikle iki yol izlediler. Birincisi, intihal belirtilerini aramak için başka bir bilgisayar programı kullanmaktı; ancak intihalin olmaması illa yaratıcılık anlamına gelmiyor. Diğer yaklaşım, insanların yapay zeka çıktısını kendilerinin değerlendirmesini, akıcılık ve özgünlük gibi faktörleri derecelendirmesini sağlamaktı. Ancak bu öznel ve zaman alıcı bir süreçti.
Bu nedenle, Washington Üniversitesi’nde bilgisayar bilimcisi olan Ximing Lu ve meslektaşları hem nesnellik hem de biraz nüans içeren bir program oluşturdular. “DJ Search” adı verilen bu yöntem, yapay zekanın çıktısı ne olursa olsun, minimum uzunluktaki metin parçalarını topluyor ve bunları büyük çevrimiçi veritabanlarında arıyor.
DJ Search yalnızca aynı eşleşmeleri aramakla kalmıyor; aynı zamanda sözcükleri benzer anlamlara sahip dizeleri de tarıyor. Bir sözcüğün veya ifadenin anlamını değerlendirmek için program, sözcüklerin tipik olarak bulunduğu bağlamları kabaca temsil eden bir dizi sayı üreten ayrı bir yapay zeka algoritmasına güveniyor. Eş anlamlı sözcüklerin sayısal olarak benzerleri olur. Örneğin, İngilizcede “anticipation” ve “excitement” yer değiştiren ifadelerde eşleşme olarak kabul edildi.
Tüm eşleşmeleri kaldırdıktan sonra program, kalan sözcüklerin orijinal belge uzunluğuna oranını hesaplıyor ve bu, yapay zekanın çıktısının ne kadarının yeni olduğuna dair bir tahmin veriyor. Program bu işlemi çeşitli dize uzunlukları için gerçekleştiriyor (çalışma en az beş sözcük kullanıyor) ve oranları tek bir dilsel yenilik dizininde birleştiriyor. (Ekip buna “yaratıcılık endeksi” diyor, ancak yaratıcılık hem yenilik hem de kalite gerektirir; rastgele saçmalıklar yeniliktir, ancak yaratıcı değildir.)
Araştırmacılar, yayınlanmış romanların, şiirlerin ve konuşmaların dilsel yeniliğini yakın zamanda LLM’ler tarafından yazılan eserlerle karşılaştırdılar. Araştırmacılar, OpenReview’da yayınlanan ve şu anda inceleme altında olan bir ön baskıda, insanların yapay zekaları şiirde yaklaşık %80, romanlarda %100 ve konuşmalarda %150 oranında geride bıraktığını bildirdi.(Denemek isterseniz, burayı tıklayın)
Yani, LLM’ler sadece papağan mı? Lu, daha çok DJ’lere benzediklerini söylüyor.
“Mevcut yazılardan parçaları kopyalayıp yapıştırıyorlar, kesip bir araya getiriyorlar ve harika bir şey ortaya çıkarıyorlar,. Bu, bir DJ’in mevcut müziği yeniden düzenlemesi gibi. Bu kesinlikle değerli, ancak bir bestecininkinden farklı.”
Yapay Zeka Ne Yapar, Ne Yapamaz?
OpenAI’nin GPT serisi gibi gelişmiş modeller, dil bilgisi açısından doğru, bağlamsal olarak alakalı ve oldukça bilgilendirici metinler üretebiliyor. Çeşitli yazı stillerini ve tonlarını taklit edebilir ve bu da onu iş e-postalarından yaratıcı kurguya kadar uzanan uygulamalar için çok yönlü hale getirebiliyor. Üstelik saniyeler içinde büyük miktarda metin üretebilir ve üretkenlik açısından insanlardan daha iyi performans gösterebilir. İçerik özetleme, rapor taslağı hazırlama veya ürün açıklamaları gibi yapılandırılmış metinler oluşturma gibi görevlerde mükemmeldir.
Yapay zeka, çeşitli konularda hızlı ve doğru bir şekilde bilgi sağlamasına olanak tanıyan muazzam veri kümelerine erişebilir. Bu yetenek, yapay zekayı araştırma, müşteri desteği ve içerik oluşturmada değerli kılar.
Ancak yapay zeka, gerçekten yeni fikirler veya kavramlar üreterek değil, verilerdeki kalıpları tanıyarak çalışır. İnsanlar gibi tamamen orijinal bir şeyi “hayal edemez” veya yaratamaz. Yapay zeka genellikle daha derin bağlamsal nüans, mizah, ironi veya kültürel referanslarla mücadele eder. İncelikleri yanlış yorumlayabilir veya fikirleri okuyucularda duygusal olarak yankı uyandıracak şekilde bağlamayı başaramayabilir.
Yapay zeka, yazılarında etik çıkarımları ayırt etme veya ahlaki yargı kullanma yeteneğinden yoksundur. Bu, gerçeklere dayalı olarak doğru ancak duyarsız veya uygunsuz içeriklere yol açabilir. Yapay zeka yazımı, eğitildiği verilerin kapsamı ve kalitesiyle sınırlıdır. Eğitim veri kümelerinde bulunan önyargıları veya yanlışlıkları sürdürebilir.
Buna karşılık, İnsanlar tamamen yeni kavramlar yaratabilir, gelenekleri yıkabilir ve yapay zekanın taklit edemeyeceği şekillerde alışılmışın dışında düşünebilir. Örnek olarak çığır açan romanlar, devrim niteliğinde bilimsel teoriler veya toplumsal normlara meydan okuyan sanat eserleri verilebilir.
İnsan yazımı genellikle kişisel deneyimlerden, duygulardan ve sezgilerden yararlanarak, yapay zekanın taklit etmekte zorlandığı okuyucularla bir bağ kurar. Şairler, romancılar ve söz yazarları, çalışmalarına veri odaklı çıktıları aşan anlam katmanları ekler.
İnsanlar yazılarını gerçek zamanlı olarak geri bildirimlere, değişen bağlamlara veya öngörülemeyen koşullara uyarlayabilir. Yapay zekanın aksine, insanlar belirsiz istemleri yorumlayabilir ve yaratıcı bir şekilde ayarlayabilir. İnsanlar kültürel nüanslarda gezinmek ve hassas konuları empati ve özenle ele almak için daha donanımlıdır.
Yapay Zeka ve İnsan Yaratıcılığının Simbiyozu
Yapay Zeka insan yaratıcılığını geçemeyebilir ancak onu geliştirebilir. Yapay Zeka şüphesiz hızlı ve doğru metin oluşturmak için güçlü bir araç haline gelmiştir. Ancak yaratıcılığın özü olan hayal gücü, duygusal derinlik ve yenilik, belirgin bir şekilde insani bir özellik olmaya devam etmektedir. Yapay Zekayı insan yaratıcılığına rakip olarak görmektense, onu bir tamamlayıcı olarak görmek ve insanların en iyi yaptıkları şeye odaklanmalarına yardımcı olmak daha iyidir: başkalarıyla derin bir şekilde yankı uyandıran sanat, fikir ve bağlantılar yaratmak daha doğrudur.
Kaynak : 