Bu röportajın ilk bölümünü Arıak : Telkoder, Serbestleşmeyi ve Rekabeti Savunan İşletmelerin Derneğidir – 1 ve ikinci bölümünü Arıak : 2007 İtibariyle Telekom İşletmeciliği Hacmi 16 Milyar $’dır – 2 başlıkları altında okuyabilirsiniz.
turk-internet.com : Aynı dönemde devletin bu sektöre yaklaşımını nasıl özetlersiniz? Mesela Ulaştırma Bakanlığı, Rekabet Kurumu ve Telekomünikasyon Kurumu için neler söyleyeceksiniz?
Yusuf Ata Arıak : TELKODER olarak, siyasi iradenin ve ilgili kurumlarımızın telekomünikasyon alanında rekabet ortamı sağlamaya yönelik çabalarının son dönemlerde dikkat çekici bir biçimde arttığını gözlemlemekteyiz. Örneğin, son dönemde şehiriçi telefon görüşmelerini rekabete açacak olan Sabit Telefon Hizmeti (STH) lisansının verilmesine yönelik yönetmelik, Telekomünikasyon Kurumu (TK) tarafından kabul edildi ve yayınlanmak üzere Resmi Gazete’ye gönderildi. Lisans asgari bedelinin tespit edilmesi için de gerekli olan çalışmalar şu anda Ulaştırma Bakanlığı’nda bulunmaktadır.
Söz konusu lisansların fiilen kullanılabilmesi halinde, 4,2 milyar dolar büyüklüğündeki şehiriçi iletişim pazarı rekabete açılmış olacaktır. Bilindiği üzere sabit telefon alanından elde edilen gelirlerin yüzde 38’ini sabit ücretler, yüzde 25’ini uzak mesafe telefon görüşmeleri, kalan yüzde 35’lik bölümünü ise şehiriçi görüşmeler oluşturmaktadır.
Tam rekabetin sağlanması için de, 9 Mayıs 2009 tarihinde başlaması planlanan Sabit Numara Taşınabilirliği uygulaması beklenmektedir. Bütün bu adımlar, siyasi iradenin, sektörün büyümesi ve dünya standartlarına erişebilmesi için gerekli olan düzenlemeleri geç de olsa gerçekleştirmek eğiliminde olduğunu göstermektedir.
turk-internet.com : TK geçen hafta 2009 iş planını açıkladı. Bu raporu nasıl değerlendiriyorsunuz?
Yusuf Ata Arıak : TELKODER olarak, TK’nın yıllık iş planları yayınlamasını çok olumlu olarak değerlendirmekteyiz. Ancak bu iş planlarının daha anlamlı olabilmesi için, özellikle iki konuya dikkat çekmek istiyoruz. İlk olarak, bir strateji planının hazırlanarak yayınlanması ve yıllık iş planlarının bu strateji planına uygun olarak hazırlanarak uygulanması gerektiğini düşünüyoruz. İkinci olarak da, yıllık iş planlarının güvenilirliğinin sağlanması için, iş planlarında yer alan eylemlerin mutlaka planlanan zamanlarda gerçekleştirilmesinin büyük önem taşıdığına inanıyoruz. Maalesef geçmiş yıllarda iş planlarında belirtilen hedef zamanlar ile uygulamaların gerçekleşme zamanları arasında oldukça büyük sapmalar oldu.
turk-internet.com : Ekonomik krizi de düşünürek, 2009 yılında telekom sektöründe hangi değişimleri göreceğiz? Neler olacak sizce?
Yusuf Ata Arıak : TELKODER olarak, sabit telefon alanında rekabetin gelişmesi ile büyüme yaşanacağını tahmin etmekteyiz. Yukarıda da bahsedildiği üzere, şehiriçi telefon lisanslarının verilmemiş olması nedeniyle bu alanın yüzde 73’ü rekabete kapalı bulunmaktadır. Şehiriçi telefon lisanslarının verilmesi ve zorunlu ek tedbirlerin alınması ile birlikte bu alan rekabete açılmış olacak ve bu sayede birçok yeni işletmeci pazarda faaliyet göstermeye başlayacaktır. Bu da pazarda hareketlenmeye yol açacaktır.
Yaklaşık 1 milyar dolar büyüklüğe sahip olan internet alanında da aynı şekilde rekabetin artmasını beklemekteyiz. Böylece bu pazar, bu yıl yüzde 50’ye varan bir oranda büyüme sergileyebilecektir. İnternet, telefon ve TV alanlarında rekabetin gelişmesi için Kablo TV şebekesinin özelleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu özelleştirme ile birlikte, bu alanlarda yaşanacak büyüme çok daha yüksek oranlarda olacaktır.
Bunların yanı sıra, cep telefonu alanında rekabeti arttıracak “Sanal Mobil Şebeke İşletmeciliği – MVNO” lisanslarının verilmesinin önündeki yasal boşluk da ortadan kaldırılmıştır. Ayrıca, çifte hazine payı ödenmesinin önlenmesi için de çalışma başlatılmıştır. Bu lisansların 5-6 ay içerisinde verilmesini beklemekteyiz.
Geriye ise, sektör için en önemli lisanslar olan 3 Nesil (3G) ve WiMAX kalmaktadır. Bu lisansların da 2009 başlarında verileceği tahmin edilmektedir.
Son olarak ise, Ulaştırma Bakanı Sayın Binali Yıldırım’ın duyurduğu üzere internet erişimi alanından başlayarak telekomünikasyon hizmetleri üzerindeki vergi yükünü azaltılması beklenmektedir.
Tüm bu gelişmeler, bize, sektörde rekabet ortamının sağlanması için gerekli olan birçok eksikliğin 2008’in son ve 2009’un ilk yarısında tamamlanacağını göstermektedir. Bu nedenle 2009 yılında, Türk telekomünikasyon sektörünün olumlu bir görüntüye bürüneceğini tahmin etmekteyiz. 2009 yılı içinde, rekabete açılmış, hizmet çeşitliliği artmış, fiyatları makul seviyelere düşmüş ve en önemlisi de vatandaşların rekabetin nimetlerinden faydalanmaya başladığı bir sektör olma yolunda önemli gelişmeler sağlanması, hem beklentimiz hem de amacımızdır.
turk-internet.com Notu : Telkoder’in 6.Olağan Genel Kurulu yarın Ankara’da yapılıyor.

Kaynak : 