IBM’de Nisan’da başlayan yeni sendikalaşma hareketini, sitemizi takip edenler yakından biliyor[1]. Önceleri hem beyaz yakalıların, hem de gazetecilerin pek de itibar etmedikleri ve belki de anlamadıklerı bu örgütlenme hareketi, krizin ağırlaşması ve kasımın 2.yarısından itibaren başlayan “işten çıkarmalar” nedeniyle şimdi bayağı popüler hale geldi.
İşte bu örgütlenmenin oluşturduğu bir bilinçlenme ve protesto çalışması “Plaza Eylemleri” başlığı altında planlandı. İlki dün gerçekleştirilen eyleme, basın ve yayın organları fazlasıyla ilgi gösterdiler. Eyleme, TMMOB İKK ‘Güvenli bir gelecek için sendika mücadelesinin yanındayız’ pankartıyla, Tez-Koop ‘IBM’de sendikaya saygı istiyoruz’ pankartıyla katıldı. Ayrıca Birleşik Metal İş sendikası Örgütlenme Dairesi Başkanı Özkan Atar, Bilişim sektörü çalışanları, Moda Eylem grubu ve Bank-Sen de eylemi destekleyenler arasındaydı. Eylem sırasında IBM’deki süreç bir daha anlatıldı.
İkinci Plaza eylemi ise bayramdan sonraki Çarşamba, 17 Aralık 2008 tarihinde gerçekleşecek. Bu eylemin konusu “Akbank’ta Çalışan Kıyımına Hayır” ve “IBM’de Sendika Hakkına Saygı” başlıklarını taşıyor.
Beyaz Yakalılar Örgütlenmeyi Öğrenmeye Başlıyor
IBM’deki sorunlarla gündeme gelen beyaz yakalıların örgütlenmesi, yıl içinde adım adım gelişti ve “Bilişimde Örgütlenme” başlıklı toplantıların yolunu açtı. Çünkü sorun sadece IBM’de değildi. Başka firmalarda haklarını arayamadıklarını düşünenler vardı ve bu toplantılara katılmaya başladılar. En son toplantılardan birisine 17 kadar firmadan çalışanın katıldığı görüldü.
Ancak bu arada IBM’deki Sendika Yöneticileri olan Nedim Akay, Elvan Demircioğlu ve Berk Alev, IBM’den sendika temsilcileri olmaları dışındaki nedenlerle işten çıkarıldılar. Sendikal örgütlenmenin olduğu bir şirkette sendika yöneticilerinin işten çıkarılması hukuk açısından bir sorun olduğu halde.
Bütün bu dönemde, Tez-Koop-İş Sendikası ve Elektrik Mühendisleri Odası İstanbul şubeleri, IBM Türk çalışanlarının sendikal örgütlenmesine destek vermek için arayış içindeydiler. Kasım ortalarında yoğunlaşan işten çıkarmalar da bunun üzerine gelince, yeni bir kampanya doğdu. Plaza Eylemleri. Bu eylemler her hafta Çarşamba öğlen saatlerinde, IBM’nin bulunduğu Yapı Kredi Plaza’nın Levent binası önünde gerçekleştirilecek.
Plaza eylemleri, bilişim sektörünün firmalarının ağırlıklı yerleştiği Mecidiyeköy-Maslak hattında yer alan plazalarda çalışanları desteklemeyi ve işten çıkarılmaları durdurmayı hedefliyor.
Kriz ve İşten Çıkartmalara, “Örgütlenmenin Önemini Gösterdi
Bu arada global krizin etkilerini, bankaların sendikasyon kredilerini geri ödemeye başladıkları ve bu nedenle de piyasada nakit darlığının görüldüğü kasım ortalarında, firmaların toplu işten çıkarmalar yapması ile hissetmeye başladık. Doğal olarak, çalışan herkesi “sıradaki olma” korkusu sardı.
Piyasada konuşulanlara göre, münferit işten çıkarmaların dışında, yayıncılık sektörünün 600-700 civarı, bankacılık sektörünün 3,000 kadar kişiyi işten çıkardığı görülüyor.
Ancak plazalarda çalışanların örgütlenme kültürü olmadığı görülüyor. Zaten 1980’li yılların başında iş dünyasının tanımaya başladığı “Outsource” (taşeron ya da fason da denilebilir) çalışma tarzı, büyük hacimli örgütlenmelerin önünü kesen bir sistem oldu. Hem dünyadaki hem ülkemizdeki 1980 sonrası örgütlenmelere bakılırsa bu eğilim daha net görülebilir.
Dolayısıyla 2001 yılındaki büyük ekonomik kriz sırasında bir örgütlenme görülmemişti ama bugünlerde yaşadığımız global krizde bir hareketlenme gözüküyor ve başını da IBM örgütlenmesi çekiyor. İronik olacak ama, IBM firmasının bilişim teknolojileri konusundaki öncülüğünü, sektörü sırtında taşımasını çalışanları da örgütlenme konusunda gösteriyor.
Yani anlayacağınız, global krizin ülkemiz çalışanlarına öğreteceği bir şey “örgütlenme gerekliliği” olacak. Bunun da, eskiden farklı yeni model bir örgütlenme olacağı gözüküyor.
Bu arada not edelim; eylem plazaları bu grubun yaptığı tek eylem değil. Yanı sıra “bilinçlenme” sağlamak amacıyla bazı paneller de düzenliyorlar. Ankara’da Inet Konferansı sırasında gerçekleştirilecek ve “Bilişimde Örgütlenme” başlığını taşıyan panel dışında İstanbul2da da önümüzdeki günlerde 2 ayrı panelleri olacak; bir tanesi ‘Beyaz yakalılarda iş hukuku’, diğeri ise ‘bilişim sektöründe örgütlenme’ konularında olacak.
[1] IBM’de Sendikal Örgütlenme Dosyası
Kaynak : 