turk-internet.com Notu : Bu makale, turk-internet.com’un geleneksel olarak yılsonunda sayfalarını “yıllık değerlendirme” yapmaları için kendi kalemlerine açtığı ve burayı tıklayarak ulaşabileceğiniz CEO’lar Dosyası kapsamında yayınlanmaktadır.
Türk İnternet dünyasında, 2008 yılının en belirgin olaylarının başında, site engellemeleri geliyor. Mayıs ayında bir mahkemeden engelleme alan YouTube, yılın geri kalanını yani toplam 8 ayı engelli (bu yazının yazıldığı günlerde halen de kapalı) geçirerek, site engellemelerinin baş aktörü durumunda anıldı ama Vatan Gazetesi, Eğitim-Sen, Blogger ve Blogspot kapatmaları da unutulacak gibi değil. Üstelik her biri kendi içinde, incelenmesi gereken birer vaka’ydı.
YouTube tarafının ülkemizdeki davalarını takip eden temsilciler bu konuda konuşmayı tercih etmiyorlar ve Blogger’ın engellenmesinde yüksek sesle bağıranlar, açılmasıyla sustular, Vatan Gazetesi kendi engellemesine epeyce gürültü kopardı ama kendi dışındaki engellemelere yer bile vermedi ya da 1 sütuna 1-2 cm yer verdi (örneğin Blogger engellemesi), Eğitim-Sen engellemenin olduğu günlerde, bir takım girişimlerde bulunacağını belirtti.
Haziran ayında turk-internet.com – Ankara barosu işbirliği ve Türk Telekom desteğiyle düzenlenen Abant Çalıştay’ı bu konuda önemli bir adımdı.
Benim gözüme çarpan husus, yılbaşında herkesin 5651 sayılı kanundan ve bu kanunla kurulan TİB’in ilgili dairesinden şikayet etmesiydi. Ama yıl sonuna geldiğimizde, şikayete konu olan engellemelerin genellikle mahkemeler tarafından yapılanlar olduğunu konuşmaya başladık. Tabi turk-internet.com ilk baştan itibaren bu konuya dikkat çekiyordu.
Kısaca bu şekilde özet verdikten sonra, sizlere geçen yılın değerlendirmesini TİB İnternet Daire Başkanı Osman Nihat Şen’in kendi değerlendirmeleri ile vermek istedik. Bakın neler konuştuk :
turk-internet.com : 5651 sayılı kanunun uygulanmasında sizin yaşadığınız sorunlar var mıdır ? Bunlar nelerdir?
Osman Nihat Şen : Aslında, 5651 sayılı yasanın uygulanmasında karşılaşılan çok büyük bir sorun bulunmamaktadır. Asıl sorun, farklı Yasalara dayanılarak yapılan erişimi engelleme kararlarıdır. Bunun sonucu 5651 sayılı yasanın ilgililer ya da kamuoyu tarafından doğru olarak algılanamamasıdır. Bu nedenle 5651 sayılı yasa ile ilgisi olmayan hususlar da 5651 sayılı yasaya mâl edilmektedir.
turk-internet.com : Peki bu farklı yasalara dayanarak dediğiniz yani 5651 dışı kapatmalar konusunda sorun nedir?
Osman Nihat Şen : İlgililerce de bilindiği üzere, 5651 sayılı Kanun dışında da erişim engelleme kararları mevcuttur.
Sanılanın aksine, kamuoyunda genel olarak tartışılan erişim engelleme kararları, 5651 sayılı Yasa ile ilgisi olmayan kararlardır.
5651 sayılı Kanuna göre verilen re’sen erişim engelleme kararlarının hiç birisinde kamuoyunun tepkisini çekecek bir durum söz konusu olmamış ve yapılan işlemlere itiraz bir istisna dışında gerçekleşmemiştir. Ayrıca, iddiaların aksine yasa ile getirilen katalog suçlar sınırlaması kapsamında koruma tedbiri olarak verilebilecek engelleme kararları kolaylaştırılmamış, sınırlandırılmıştır.
Erişim engellemeye konu katalog suçlarının genişletilmesi yasama sürecinde de dile getirilmiş, 12/04/2007 tarihli Adalet Komisyonu Raporunda “İnternet ortamında yapılan ve konusu suç oluşturan içeriğe sahip yayınlarla mücadelenin etkinliğini sağlama bakımından başlangıçta katalog içerisinde yer alan suçların sayısı mümkün olduğunca sınırlı tutulmuştur.” şeklindeki önemli tespiti dikkate alınmalıdır.
Raporun devamında “Anayasanın uluslar arası sözleşmeler hükümlerine bağlı olarak güvence altına aldığı özellikle düşünce açıklama özgürlüğünü kısıtlama bağlamında eleştirilere maruz kalmamak amacıyla, kapsam, İnternet ortamında yapılan, çocukların ve gençlerin olumsuz olarak etkilenebileceği ya da çocukların
cinsel yönden istismar edilmesi suretiyle oluşturulmuş yayınlarla sınırlı tutulmuştur.” şeklindeki açıklamalara yer verilmiştir.
Sonuç olarak, 5651 sayılı Kanunun erişim engellenmesine ilişkin özel nitelikli bir Kanun olduğu, Kanunda erişimi engellenebilecek suçların katalog şeklinde sayıldığı da dikkate alınarak, özel kanunlarda belirtilen durumlar dışında herhangi bir İnternet sitesine erişimin engellenmesi kararı verilememesi gerektiğinin hukuk devletinin bir gereği olduğu değerlendirilmektedir. Ayrıca ilgili kurumların görüşleri de bu doğrultudadır.
Röportajın devamını Osman N.Şen : Engellenen Site Sayısı Res’en 954 ve Mahkeme Kararıyla 255 Olmak Üzere Toplam 1209’dur – 2 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Kaynak : 