Bu röportajın ilk bölümünü İzi Adato : Yatay (horizontal ) e-Ticaret İşinde 2 Tane Kırılma Noktası Var – 1 başlığı altında okuyabilirsiniz.
son 6-7 aydır e-Ticaret sitelerinin arka arkaya kapanması, bu sektörün işlemesinde bir sorun olduğunu gösteriyor. Gerçi aynı dönemde global kriz de gündeme geldi ama görüştüğümüz eStore patronu İzi Adato bize başka konuları aktarıyor.
Turk-internet.com : Tekrar başa dönersek, e-Ticaret sitelerinin başarılı olması için ne lazım?
İzi Adato : Daha evvel dediğim gibi, öncelikle iş modeline bakmak gerekir. Bazı modellerde karlı olmak icin yüksek hacimlere ulaşmak gerekir. Bunun için de çok ciddi lojistik altyapısı gerektiren ve otomasyon isteyen bir altyapıya ihtiyaç vardır.
E-business diyoruz ama insanlar gerçek anlamda e-business yapmıyor. Sadece yaptığı için webe taşıyor. Bu durumda iş süreçlerini yeni ortama uyarlamamış oluyorlar bu da hacme bağlı olarak maliyetlerin de aynı oranda artmasına neden oluyor.
Turk-internet.com : Karlı olmak için ne yapmak lazım?
İzi Adato : Volume büyüdükçe risk de büyüyor. Bizim durumumuzda öyleydi. Biran önce başabaş noktasını yakalayabilmek için, hem finansal gücü hem medya gücü olan, Çukurova Grubu ile ortaklık yaptık ama malesef yolun yarısında Çukurova’nın öncelikleri değişti.
Turk-internet.com : Yani finansman olmayınca e-Ticaret işi zor diyorsun.
İzi Adato : Örneklerden gidelim. Ideefix güzel bir örnek. Uzmanlığı kitap üstüne. O kadar da değerliydi. Sade kitaptaki uzmanlığını devam ettirseydi, çok daha başarılı olurdu sanırım. Bakın kitabın bile teknolojiye bağlı olarak kırılımları var. Bugün yurtdışında bir çok yerde e-kitap satılıyor. Amazon bile normal kitap satışlarını internetten indirilen e-kitap formatlarına kaydırdı.
Ama bulunduğunuz yere göre de ürün ihtiyacı farklılaşabiliyor. Türkiye de kitapta istenen cirolar yakalanamayınca şirketler, elektroniğe ve cep telefonuna giriyor. Ciro yükseliyor ama bu defa da finansman yükü ve hacme bağlı problemler gündeme geliyor. Elektronik, cep telefonu gibi alanlarda kar marjı düşük, işin zahmeti büyük.
Yatay iş modellerinde uzmanlığı yakalamak da zorlaşıyor. Kullanıcı da derinlik arıyor. Kategori sayısı arttıkça da uzmanlık zorlaşıyor.
Turk-internet.com : Ama finansman bulanlardan da sorun yaşayanlar var.
İzi Adato : İşi bilmeden 2-3 milyon ya da 5 milyon dolar finansmanla e-ticaret işi açayım, para kazanayım diyorlar. Ama günün birinde kırılma noktalarına geliyorlar. Mesela 10 milyon dolara gelince, müşteri hizmetleri, volume en az iki misli artıyor. O zaman ya yatırıma devam edilmeli yada dikey bir uzmanlık alanı seçilmeli. Yoksa yürümüyor malesef.
Turk-internet.com : Bir de gittigidiyor.com gibi ikinci el diyebileceğimiz müzayede sitelerinin durumu var. Orada neler söyleyebilirsin?
İzi Adato : Gittigidiyor gibi siteler yüksek trafik yaratan iş modelleri. Türkiye’de internet kullanımı gittikçe artıyor. Bu trafiği bir yerde toplamak o kadar kolay değil. Bu yüzden bir çok satıcının bulunduğu platformlar bundan sonra da cazibe noktası olmaya devam edecektir.
Internet ortamında kurulacak pazaryerlerinin ileriye dönük daha önem taşıyacağını düşünüyorum. Özellikle malını internette satmak isteyen kurumların bu tarfikten yararlanmak adına benzer platformlarda toplanacağını düşünüyorum.
Turk-internet.com : hepsiburada.com için ne düşünüyorsun?
İzi Adato : Hepsiburada.com belirli bir hacme ulaşmış bir site, dolayısı ile bir çok problemi geride bırakmış olması gerekir. Onları zorlayan oyuncuların kalmamış olması şansları gibi şansızlıkları da olabilir.
Bu seviyedeki şirketler fiyat yerine hizmetleri ile öne çıkmalıdırlar, hem karlılıkları daha artar hem de müşteri memnuniyeti.
Bu röportajın devamını İzi Adato : e-Store’da 9 Yıllık Emek ve Birikim Boşa Gitti – 3 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Kaynak : 