Bu röportajın ilk bölümünü İzi Adato : Yatay (horizontal ) e-Ticaret İşinde 2 Tane Kırılma Noktası Var – 1 ve ikinci bölümünü İzi Adato : Gerçek e-Business Yapmak Yerine, İşi Web’e Taşıyorlar – 2 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Dünya’da gittikçe katlayan e-ticaret rakamları var ama Türk e-Ticaret siteleri arka arkaya kapandılar. Tüm Dünyada e-Ticaret hızla büyürken, bu işin ülkemizdeki gidişatında bir sorun olduğu görülüyor. Olayı işin içinden birisinden yani 6 ay öncesine kadar sektörün 2.büyük e-ticaret portali olan eStore’un sahibinden dinlemek ve tartışmak istedik. Bize anlattıklarını dinlemeye devam ediyoruz.
Turk-internet.com : eStore ne durumdaydı?
İzi Adato : 7 yılda sıfırdan 10 milyon dolara geldik.. Finansman girince bu bir senede 14 Milyon’dan, 60 milyon dolara kadar çıktı. Başabaş noktasını ise 90 milyon dolar diye düşünüyorduk. 2010 senesi hedefimiz 120 milyon’$ dı. Maalesef finansman durunca şirket de havada kaldı.
Finansman gerekiyor çünkü sattığınız ürünlerin çoğu piyasa ürünü (commodity products) dolayısı ile kar marjı çok düşük. Hacme dayalı bir iş modelimiz vardı. Bir de tabi ki belirli kırılma noktalarında yapılması gereken yatırımlar. Bu yatırımlar yanlızca altyapı yatırımı değil, maliyetin ciddi bir kısmı da eleman yatırımına gidiyor.
10 M dolarlık yapı ile 100 M dolarlık yapıyı yönetebilen profiller aynı olmaya biliyor. Dolayısı ile de belli hacimlere gelene kadar sürekli yatırım gerekiyor. Bugün Amazon.com ‘un geldiği yeri herkez takdirle karşılıyor. Ama asıl takdir edilmesi gereken bence şirketin 10 sene kadar milyar dolar mertebesinde zararları olmasına rağmen finansman temin edebiliyor olması.
Tabi bu boyutta oynayacaksanız da, o boyutlara ulaşmanıza imkan verecek pazarlarda bu işi yapmanız gerekiyor. Türkiye de 100M dolar satış yapan bir e-ticaret hacmi ciddi bir hacim. Oraya gelirken daha evvel dediğim gibi bir çok ciddi kırılma noktasının aşılması gerekiyor.
Turk-internet.com : Bunu aşmak için ne yapmak lazım?
İzi Adato : Öncelikli ciddi altyapı ve bir kademe sonra da profesyonel eleman yatırımı yapmak gerekiyor. Yatırılmazsa da geriye dönüş başlar.
Turk-internet.com : eStore kapandı. Başka e-Ticaret siteleri arasında da kapananlar var. Neler oluyor?
İzi Adato : Estore gibi bir yerin kapanmasının sektöre verdiği malesef ciddi bir zarar var. Tüketici gözünden baktığınızda büyük ortakları bile olan bir yer kapanıyorsa, e-ticaret işi riskli bir iş gibi görünüyor, sektöre güven azalıyor. Estore büyük şanssızlık. Hem sektör açısından, hem verilen emek açısından. Ama malesef öncelikler değişebiliyor, belki kriz önceliklerin değişmesinde önemli rol oynamış olabilir. Ama yine de büyük kayıp. Hiç bir şey kolay yaratılmıyor, hele ki olmayan bir sektörün oluşmasını sağlamak inanın çok zor.
Turk-internet.com : “Çukurova’nın bile ortak olduğu” derken, peki gerçekten de, neden Çukurova’ya rağmen kapandı bu site?
İzi Adato : Söylediğim gibi öncelikler değişti, belki kriz belki başka nedenler. Sonuç 9 senelik emek boşa gitti. Sektörün 2ci büyük ismiydi eStore ve o veya bu şekilde sektörün oluşmasında büyük çabalarımız oldu.. Bir çok kişinin emeği ve Çukurova‘nın da yatırımları boşa gitti. Boşa gitti diyorum çünkü yatırımı yarıda bırakırsanız yatırmış olduğunuzu da kaybedersiniz.
Bu röportajın devamını İzi Adato : Sadece Kayıtlı Satış Olması bile İnternet Satışlarına Devlet Desteğini hak Etmesi için Yeterli Nedendir – 4 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Kaynak : 