Yapay Zeka, otomotiv fabrikalarında kalite kontrolünü otomatikleştirdiğinde, sonuçlar lojistik ağlarına, tedarik zincirlerine ve yerel hizmet ekonomilerine yayılıyor. Ancak geleneksel işgücü ölçümleri bu dalgalanma etkilerini yakalayamıyor: kesinti meydana geldikten sonraki istihdam sonuçlarını ölçüyorlar, benimsenmeden önce yapay zeka yeteneklerinin insan becerileriyle örtüştüğü noktaları değil.
Bu cümleler Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) tarafından geliştirilen Iceberg Index ile ölçülen verileri anlatan son raporda yer alıyor ve şöyle devam ediyor :
“Yapay Zeka, Amerika’nın 9,4 trilyon dolarlık işgücü piyasasını, görünür teknoloji sektörlerinin çok ötesine uzanan kademeli etkilerle yeniden şekillendiriyor.”
Project Iceberg, insan-yapay zeka işgücü piyasasını simüle etmek için Büyük Nüfus Modelleri kullanıyor ve ABD’nin 3.000 ilçesinde 32.000’den fazla beceriyi uygulayan ve binlerce yapay zeka aracıyla etkileşim kuran 151 milyon işçiyi otonom aracılar olarak temsil ediyor. Bu, yapay zeka sistemlerinin her meslekte gerçekleştirebileceği becerilerin ücret değerini ölçen beceri merkezli bir ölçüm olan Iceberg Endeksi’ni sunuyor.
MİT raporunda şöyle diyor;
“Analizler, bilişim ve teknolojide yoğunlaşan görünür yapay zeka kullanımının (ücret değerinin %2,2’si, yaklaşık 211 milyar dolar) buzdağının yalnızca görünen kısmını temsil ettiğini gösteriyor. Yapay zeka bugün ABD iş gücünün %11.7’sini — yaklaşık 1.2 trilyon dolar maaş değerini — teknik olarak devralabilir. Yani 12 % iş yok olabilir”
Index, ABD’de 151 milyon işçiyi modelliyor; 923 meslek, 32.000+ beceri ve 3.000’den fazla ilçeyi kapsıyor. Index, şu anda yaygın olarak benimsenmiş yapay zeka sistemlerinin mevcut teknik kapasitesi ile “hangi görevleri, becerileri” yapabildiğini karşılaştırıyor. Bu karşılaştırmaya göre, yapay zeka bugünkü hâliyle ABD işgücünün yaklaşık %11.7’sini yani ~ 1.2 trilyon dolarlık maaş havuzunun bulunduğu kısmı temsil ediyor. Yani bu kadar ücret potansiyeli yapay zekanın kontrolüne girebilir.
Araştırma, yapay zeka etkisinin yalnızca yazılım, teknoloji, “beyaz yakalı” değil — finans, idari işler, lojistik, yönetim, ofis yönetimi gibi alanlara kadar genişleyebileceğini gösteriyor.
Iceberg Index, zaman çizelgesi, benimseme hızı, işveren tercihleri, ekonomik, resampling dinamikleri, yasal ve etik kısıtlamalar gibi faktörleri dikkate almıyor. Yani “ne zaman” ve “kim” etkilenir — o belirsiz. “İşin tamamı yok olacak” demiyor — çünkü birçok işte yalnızca bazı görevler otomatikleşebilir; geri kalan görevler insan uzmanlığında kalabilir. Bu da işi tamamen ortadan kaldırmaktansa işin niteliğini değiştirmek anlamına gelebilir. Araştırmanın yazarları bu nüansı özellikle vurguluyor.
Iceberg Index “teknik uyumluluk” ölçüyor; ama teknik uyumluluk + benimseme + şirket stratejisi = gerçek dönüşüm. Gerçek dünyada birçok görev “teknik olarak yapılabilir” olsa dahi otomatikleştirilmeyebilir. Çalışmanın kendisi bir “senaryo aracı ve uyarı haritası” olarak konumlanıyor ama gelecek için kesin tahmin değil.
Ama şunlar bekleniyor;
- Yapay zela, rutin idari, finans, lojistik, ofis işleri gibi görevlerde büyük bir “görev & iş dönüşümü & tasarrufu” potansiyeli taşıyor.
- Bazı mesleklerde iş sayısı azalabilir — ancak kalan işler daha uzmanlık gerektiren, değerli görevler haline gelebilir. Bu da bir yandan rekabeti artırır, diğer yandan “insan+yapay zeka” kombinasyonu ile verim artışı getirebilir.
- Yeni beceri ve uzmanlık alanlarına ihtiyaç çıkabilir — reskilling / upskilling, eğitim ve yeniden eğitim öncelikleri artacak.
- Coğrafi ve sektörel dengeler değişebilir: Yapay zeka etkisi ABD’nin yalnızca büyük şehirler ile sınırlı değil — her bölge ve her sektör potansiyel risk ve etki altında.
Hükümetlerin, şirketlerin, eğitim sistemleri ve bireylerin — herkesin bu yeni “Yapay Zeka-uyumlu ekonomi”ye hazırlık yapması gerekiyor.
Kaynak : 