27 Kasım 2025’te, iki Rus kozmonot ve bir NASA astronotu taşıyan Soyuz MS-28 uzay aracı, Baykonur’un 31/6 Üssü’nden başarıyla fırlatıldı. Ancak kalkıştan kısa bir süre sonra yapılan incelemede, fırlatma rampasındaki mobil bir servis platformunun çöktüğü veya rampanın altındaki alev çukuruna kaydığı anlaşıldı.
Bu sahanın (Site 31/6), şu anda ISS’ye mürettebatlı fırlatmalar için onaylanmış tek Rus rampası olduğu bildiriliyor. Sonuç olarak, Rusya, onarımlar tamamlanana kadar geçici olarak ISS’ye mürettebat ve kargo gönderme yeteneğini kaybetmiş gibi görünüyor.
Ana mürettebat fırlatma merkezi hizmet dışı olduğundan, Rusya, ISS’ye yeni kozmonotlar göndermede veya istasyona hizmet vermesi planlanan kargo görevlerini başlatmada gecikmeler veya yetersizliklerle karşı karşıya kalabilir.
Bu durum, Rusya’nın ISS ortaklığındaki rolünü, insanlı uzay uçuşu kabiliyetlerini ve gelecekteki Rus istasyonları veya ay ve uzay programları için planlamayı etkiliyor. Şu anda gemideki mürettebat güvende olsa da, gelecekteki planlama, mürettebat rotasyonları ve tedarik görevleri için acil durum planlaması gerekebilir.
Bu olay, eskiyen altyapının (fırlatma rampaları, bakım tesisleri) bir güvenlik açığı olduğunu gösteriyor. Sadece roketlerin değil, yer tesislerinin de önemli olduğu anlaşılıyor.
Rusya’nın hâlâ başka fırlatma tesisleri (Vostochny Uzay Üssü, Plesetsk Uzay Üssü vb.) var, ancak bunlar şu anda Uluslararası Uzay İstasyonu’na mürettebatlı fırlatmalar için onaylanmamış veya yapılandırılmamış veya coğrafi ve teknik kısıtlamalarla karşı karşıya.
Onarım takvimi belirsiz. Bazı uzmanlar, hasarın boyutuna ve yedek parçaların bulunabilirliğine bağlı olarak birkaç aydan üç yıla kadar uzayabileceğini tahmin ediyorlar.
Roscosmos’un açıklamasında, “gerekli tüm yedek parçalar mevcut ve hasar çok çabuk onarılacak” denildi. Ancak bağımsız analistler, hasarın resmi açıklamaların ima ettiğinden daha kapsamlı olabileceğini öne sürüyor.
Çöken bakım kabininin 1960’lardan kalma olduğu bildiriliyor ve yedek ünitelerin yeni üretim ve ağır mühendislik hazırlıkları bazı durumlarda iki yıl veya daha fazla sürüyor.
Rusya’nın Uluslararası Uzay İstasyonu’na mürettebat/kargo fırlatmalarını gerçekleştirememesi, Rusya’nın geleneksel olarak liderlik ettiği bir alanı zayıflatıyor.
Kaynak : 