ABD ile İran arasında son günlerde yeniden yükselen jeopolitik gerilim, küresel piyasalarda petrol fiyatlarından döviz kurlarına kadar birçok başlıkta dalgalanma yaratmaya başladı. Uzmanlara göre bu tür gelişmeler, özellikle ithalata yüksek derecede bağımlı pazarlarda otomotiv sektörünü doğrudan etkileyebiliyor.
Otomerkezi.net CEO’su Muhammed Ali Karakaş, Ortadoğu’da yaşanabilecek yüksek tansiyonun Türkiye otomotiv pazarına petrol fiyatları, döviz kuru ve finansman maliyetleri üzerinden yansıyacağını belirterek sektörün kısa vadede üç kritik faktör tarafından şekilleneceğini söyledi.
Karakaş şu değerlendirmelerde bulundu:
“Ortadoğu’da yaşanabilecek büyük ölçekli bir jeopolitik gerilim otomotiv sektörünü üç ana kanaldan etkiler: enerji maliyetleri, döviz kuru ve tüketici psikolojisi. Türkiye otomotiv pazarı ithalata yüksek derecede bağlı olduğu için kurdaki her hareket fiyatlara hızlı şekilde yansıyor.”
Sıfır araç maliyetlerinde yeni artış riski
Jeopolitik krizlerin ilk etkisi çoğu zaman enerji fiyatlarında görülüyor. Petrol fiyatlarının yükselmesi; üretim, lojistik ve tedarik maliyetlerini artırarak otomotiv sektöründe zincirleme bir maliyet baskısı oluşturabiliyor. Türkiye gibi büyük ölçüde ithalata dayalı pazarlarda ise bu gelişmeler kısa sürede fiyatlara yansıyabiliyor. Uzmanlara göre böyle bir senaryoda sektörde şu gelişmeler görülebilir:
- Döviz kurunda yukarı yönlü hareketler
- Sıfır araç fiyatlarında yeni zam dalgaları
- Küresel tedarik zincirinde gecikmeler
- Bazı modellerde stok sıkıntısı
Karakaş, distribütörlerin maliyet artışlarını fiyatlara hızlı şekilde yansıtabildiğine dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Kur ve maliyet artışı yaşandığında distribütörler fiyat güncellemelerini çok hızlı yapabiliyor. Bu nedenle jeopolitik risklerin arttığı dönemlerde sıfır araç tarafında fiyatların yukarı yönlü baskı altında kalması oldukça muhtemel.”
İkinci el otomobile talep artabilir
Jeopolitik risklerin yükseldiği dönemlerde tüketici davranışlarının da değiştiğini aktaran Karakaş, sıfır araç fiyatlarının artacağı beklentisiyle, birçok tüketicinin ikinci el otomobil pazarına yönelebileceğini söyledi. Ayrıca Türkiye’de otomobilin yalnızca bir ulaşım aracı olarak değil aynı zamanda bir yatırım ve değer saklama aracı olarak görülmesinin de bu eğilimi güçlendiren faktörler arasında yer aldığına değinen Karakaş şöyle dedi:
“Türkiye’de otomobil birçok dönem yalnızca bir ulaşım aracı değil aynı zamanda bir değer saklama enstrümanı olarak görülüyor. Kur ve altının hızlı yükseldiği dönemlerde otomobile talep artabiliyor. Böyle bir senaryoda ikinci el pazarında kısa vadeli talep hareketi görmek mümkün.”
Finansman koşulları halen satışların önündeki en büyük engel
Türkiye otomotiv pazarında araç fiyatlarının ortalama 2 milyon TL seviyelerine ulaşması, finansman konusunu sektörün en kritik başlıklarından biri haline getirmiş durumda. Jeopolitik risklerin arttığı dönemlerde faizlerin yüksek seviyede kalması ve kredi koşullarının sıkılaşması ise araç alımını daha da zorlu kılıyor.
“Finansmana erişimin zor olduğu bir ortamda talep potansiyeli tam olarak satışa dönüşmüyor.” ifadelerine yer veren Karakaş, otomotiv sektörünün sağlıklı büyümesi için finansman mekanizmalarının piyasa gerçekleriyle uyumlu hale getirilmesinin büyük önem taşıdığını da tekrar dile getirdi.
Kaynak : 