Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Süleyman İrvan, Google’ın birçok ülkede geçen yıl uygulamaya soktuğu ve 7 Mart 2026 itibarıyla Türkiye’de de tam kapasiteyle kullanıma sunduğu “AI Bakışı” (AI Modu) özelliğini değerlendirdi.
Arama motorundan içerik üreticisine
Şimdiye kadar arama motoru olarak çalışan Google’ın, kullanıcıları ilgili haber sitelerine yönlendirirken; yeni uygulamayla birlikte artık bilgiyi bizzat özetleyerek sunduğunu dile getiren Prof. Dr. İrvan, şöyle dedi:
“Ben Google’ı dünyanın en büyük medyası olarak tanımlıyordum. Çünkü medya kuruluşlarının içerikleri büyük ölçüde Google üzerinden dağıtılıyordu ancak artık platformun internet trafiğini sadece yönlendirme yapmaktan çıkıp doğrudan içerik üreten bir konuma geçtiğini görüyoruz.”
Prof. Dr. İrvan, Google’ın medya kuruluşlarının ürettikleri özgün içerikleri ve haberleri “bedava” kullanmaya başladığını ifade etti.
“Sıfır tıklama” dönemi
Google AI uygulamasının kullanıcıların sorularına doğrudan arama sayfasında yanıt verdiği için haber sitelerine giden trafiğin ciddi oranda azalacağı kaygısının söz konusu olduğunu söyleyen Prof. Dr. İrvan şöyle konuştu:
“İngiltere gibi ülkelerde yapılan araştırmaların, bu “sıfır tıklama” modelinin yaratacağı etkileri şöyle özetliyor; Kullanıcıların yüzde 60’ı cevabı Google sayfasında bulduğu için başka hiçbir siteye tıklamadan aramayı sonlandırıyor. İngiltere’de internet trafiği artış hızı %26,3’ten %3,7’ye gerilemiş durumda.”
Dijital gazeteciliğin gelir modeli sarsılıyor
Prof. Dr. Süleyman İrvan, Türkiye’de şimdiye kadar haber sitelerinin büyük ölçüde tıklamaya ve Google reklamlarından pay almaya dayalı bir gelir modeline sahip olduklarını, ABD’deki ve Avrupa ülkelerindeki gibi dijital aboneliğe dayalı bir gelir modelini yerleştiremediklerini dile getirerek, bu gelir modelinin yeni dönemde kökten sarsılacağını ve işlemez hale geleceğini vurguladı.
Google AI uygulamasının yaygınlaşması sonrasında internet trafiğinin en az yüzde 50 oranda azalmasının söz konusu olduğunu belirten Prof. Dr. İrvan, bu durumun gazeteciliği çok ciddi bir krize sokacağını ifade etti. İrvan şöyle dedi:
“Haber siteleri zaten zar zor ayakta duruyordu. Reklam gelirlerindeki düşüşle birlikte kapanma noktasına gelebilirler”
Prof. Dr. Süleyman İrvan, geçen yıl Google algoritmasındaki değişikliklerle krize giren Duvar gazetesi örneğini unutmamamız gerektiğini söyledi.
Google medya kuruluşlarına telif ödemelidir
Türkiye’de gazeteciliğin “yok olma sürecine” girmemesi için dünyadaki iyi örneklere bakılması gerektiğini kaydeden Prof. Dr. Süleyman İrvan, yapılması gerekenleri şöyle sıraladı:
“Google AI’nın haber içeriklerini izinsiz ve bedelsiz kullanmasının önüne geçilmeli, Google medya kuruluşlarına telif ödemelidir. Bunun için Türkiye’nin bir an önce Google ile masaya oturması gerekir. Bunun dünyada örnekleri var. İkinci olarak, medya kuruluşları sürdürülebilir bir gelir kaynağı oluşturmak için ücretli abonelik uygulamasına geçmeliler. Tabii ki bunu yaptıklarında SEO haberciliği gibi, tık haberciliği gibi saçmalıkları bir kenara bırakıp özgün ve kaliteli habercilik yapmalılar.”
Resmi ilan yayımlama kriterleri gözden geçirilmeli
Prof. Dr. Süleyman İrvan, gazetecilik meslek örgütlerinin bu süreçte daha aktif rol alması gerektiğini belirterek, mevcut yapının bu haliyle sürdürülebilir olmadığını söyledi. İrvan şöyle dedi:
“2022 yılından bu yana, kriterleri karşılayan özellikle yerel haber sitelerini resmi ilanlarla destekleyen Basın İlan Kurumu’nun da kriterlerinde bu yeni gelişmeyi dikkate alarak revizyona gitmesinde fayda var.”
Prof. Dr. Süleyman İrvan, bu yapılmadığı takdirde internet trafiğinde yaşanacak düşüş nedeniyle yerel haber sitelerinin kısa sürede kriterleri karşılayamaz noktaya geleceklerini savundu.
Kaynak : 