Capgemini Türkiye Ülke Direktörü, Ozan Kırtaç: “Mobil operatörler kısa ve orta vadede 3G altyapı yatırımlarını paylasmalı, 3G sektöre kısa vadede ciddi bir büyüme getirmeyecek” dedi. Kırtaç ile son günlerin popüler konusu 3G üzerine konuştuk :
turk-internet.com : Türkiye 3G’ye geçişte gerçekten geç kaldı mı?
Ozan Kırtaç : Türkiye’deki operatörlerin 3G’ye dünyadan daha yavaş bir süreçte geçmesinde fayda sağladıklarını düşünüyorum. Avrupa’daki operatörlerin 3G lisans ve yatırımlarına harcadığı miktar şu ana kadar 300 milyar Euro olmuştur. Tahmini kullanıcı başına lisans ücreti İngiltere’de 650 Euro, Almanya’da 615 Euro’dur. Türkiye’de ise tahmini kullanıcı başına 3G maliyeti 14 Euro’dur.
turk-internet.com : Mobil Pazar’da 3G’ye bağlı belirgin büyüme oluşacak mı?
Ozan Kırtaç : Mobil penetrasyonu 100% üzerine cıkmış bir pazarda ses ve SMS bağlı data pazarının çok büyük bir büyüme getirmesi zaten söz konusu değil. 3G özellikleri ise mobil operatörlerin servis ve içerik verme yeteneklerini artırıyor. Fakat gerek içeriğin fazla olmaması, gerek 3G uyumlu mobil telefon sayısındaki az miktar, görülebilir pazarı mobil internet kısmına getiriyor.
Avrupa’daki toplam 3G kullanıcı sayısı 100 milyon civarındadır, toplam mobil kullanıcılarının temsil etmektedir. İtalya, Almanya, İngiltere gibi büyük pazarlara baktığımızda ortalamalı kullanıcısayısına 9 yılda ulaştıklarını görüyoruz. Bu pazarlardan gördüğümüz büyümenin çok hızlı ve kolay olmadığına dairdir.
Türkiye’de bu kadar hızlı büyüme bile olmayabilir. Türkiye’de data kullanımı daha düşük, milli gelir seviyesi daha az. Toplam mobil ciroların 10%-14% katma değerli servislerden geçiyor ki bunun çoğu SMS servisinin. Ayrıca 3G uyumlu mobil telefon pazarı, mevcut kriz koşulları,kapsamın henüz dar olması 3G kaynaklı büyümenin belki orta vadede sağlanabileceğini düşünüyorum. Kısa ve orta vadede 3G ye bağlı belirgin büyüme ivmesinin oluşacağını düşünmüyorum.
turk-internet.com : Avrupa’da 3G abone ve karlılık artışında yavaslığın sebebi nedir?
Ozan kırtaç : Avrupa’da da şu anda Türkiye mobil sektöründe olduğu gibi kullanıma bağlı tarifeler ile 3G servisleri başlanmış. Fakat Avrupa’da operatörlerin çoğu müşterilerini 2G’den 3G ye geçirirken zorluklar yaşadı. Bunun nedeni müşterilerin çoğu 2.5G servisinin ve yeteneklerini yeterli görmeseydi. Her piyasada bir mala/servise talep olması için o servisin talep görmesi gerekir. Talep gören servis mobil internettir.
2008’den beri operatörler 3G penetrasyonunu artırabilmek için, ses ile beraber data paketlerini sundular. İçerik servisleri, düşen 3G mobil internet fiyatları nedenleri daha da önem kazandı. Ses ile data nın paket sunumu, mobil operatörün kullanıcı başına ciro faktörünü artırıyor.
turk-internet.com : Avrupa’da tüketicinin tuttuğu 3G servisleri nelerdir?
Ozan Kırtaç : 3G hakkında görüntülü görüşme gibi çeşitli servislerin ön plana çıktığı görülse de, dünyada görüntülü görüşmenin tuttuğu bir pazar henüz görülmedi. Mobil görüntülü görüşme Türkiye’de tutarsa, Türkiye bu konuda dünyada ilk olacak. Bizim de 3G konusunda danışmanık yaptığımız bir Türk mobil operatoru var. Açıkcası yapılan mobil telefon görüşmelerinin şu andaki volümünün yüksek olmasının, tüketicinin merakından kaynaklandığını düşünüyoruz. Benzer baslangıç süreçleri 2000’li yıllarda 3G ye geçen İtalya, Almanya ve İngiltere gibi ülkelerde de görülmüs. Eğer 3G görüntülü görüşme servisi, mevcut yoğunluk ta devam ederse Türkiye bu bakımdan dünyada tek ülke olacak.
turk-internet.com : Görüntülü görüşme servisi Avrupa’da tutulan servis değilse, Avrupa’da 3G satışlarının kaynağı nedir?
Ozan Kırtaç : Mobil operatörlerin 3G’den sağladıkları ciro temelde mobil internet, data servisleri, oyun ve müzik indirme gibi katma değerli servisler alanında olmuştur. USB/Data kart pazarı şuanda Avrupalı mobil operatörlerin 3G den sağladıkları temel kazançtır. Görüntülü konuşmadan mobil operatörlere belirgin bir gelir kaynağı olarak halen gözükmüyor.
turk-internet.com : Hız bakımından 3G tüketicilere cazip mi?
Ozan Kırtaç : Pazarlama stratejisi açısından hız,tarifeler, servisler ve ürün gamınızın çeşidi tüketiciyi hedeflediğiniz alanlardır. Hız tüketiciyi cezbeden faktörlerden tabi ki bir tanesi. Fakat, 21 Mbps, 7.2 Mbps gibi hızlar açıkçası teorik hızlar, pratikte kullanım hızları yukarıdaki hızların 10 yada 20 de biridir. 3G erişim hızı, kullanılabilen en hızlı mobil teknoloji hizmetidir. Burada mobil operatorlerin sadece hıza bağlı pazarlama stratejisinin anlamlı olduğunu düşünmüyorum. Sonuçta mobil operatörlerin kullandıkları ekipman aynı, hız testleri aynı fakat hız testleri sonuçları kullanıcıya bire bir yansımaz. Mobil operatör için farklılık servis, tarifeler, paketler, içerik bazında olacaktır.
turk-internet.com : 3G mobil operatörler için pozitif bir yatırım mı olacak?
Ozan Kırtaç :Açıkçası zor bir soru ve birçok parametreye bağlı. Kişisel bir tahminim Turkiye 3G kullanıcı sayısının 2011’e kadar toplam pazardaki mobil kullanıcılarının %10-%15’e ulaşacağını tahmin ediyorum.
Bir 3G kullanıcısının operatöre maliyeti ortalama aylık kullanıcı başına cironun üç katı kadardır. 3G yatırımlarında 15 yıllık bir vade düşünürsek, kar zararda başa baş olmak için vrrgiler öncesi karın ücte birinin 3G bazlı servislerden gelmesi gerekiyor. Yatırımın ilk yıllarında operasyonel karlılığın üçte birinin 3G den gelmesi çok zor.Dolayısı ile maliyetlerin azaltılması gerekir. Türkiye’deki operatörlerin altyapıyı paylaşmalarını şiddetle tavsiye ediyoruz.
turk-internet.com : Altyapı paylaşımını neden öneriyorsunuz?
Ozan Kırtaç : Avrupa’da 3G yatırımlarına yapılan tum yatırım 150 milyar düzeyindedir. Avrupa’lı mobil operatörler maliyetleri azaltmak için kazan-kazan felsefesini benimseyerek yatırımları paylaşmiştır.
Capgemini Telecom Strateji Laboratuvarına göre 3G altyapı yatırımlarını paylaşmanın operatörlere 40% tasarruf sağladığını göstermiştir. İngiltere, İspanya, Hollanda, Almanya gibi ülkelerde, mobil operatörler altyapılarinı paylaşmıştır.
Altyapı paylaşımında birçok model var. Türkiye’deki operatörler için önerdiğimiz model core networkü ayırarak, kule ve baz istasyonlarını paylaşmaktır. Capgemini danısmanlığın diğer ülkelerde yaptığı benzer paylaşım projelerine dayanarak, kira maliyetlerini ve donanım yatırımlarını azaltması nedeni ile bu modelle Türk mobil sektörün toplamda 2- 2.5 milyar Euro tasarruf saglayacağını düşünüyoruz.
turk-internet.com : 3G’nin Telekom sektöründe rekabeti nasıl etkileyeceğini düşünüyorsunuz?
Ozan Kırtaç : Dünyada 2012 yılı itibari ile mobil internet ve sabit ADSL internet kullanıcılarının eşitlenmesi bekleniliyor. Dolayısı ile EDGE teknolojisi ile başlayan 3G, 3G+,LTE devam eden teknolojilerin mobil internet kavramı ile sabit internet kullanıcı pazarını da bir şekilde hedeflediği açıktır. Mobil internet’in sabit internete getirdiği rekabete karşı direkt cevap mobil-sabit yakınsama stratejisidir.
Sonuçta, rekabet stratejisinde, sabit tarafında mobil tarafında kendilerine göre üstünlükleri ve zayıflıkları var. Uzun vadede her iki sektör de varlıklarını devam ettirecek. Kısa vade rekabette önemli olan oyuncuların kendilerini kendi yeteneklerine göre nasıl pozisyonlayacaklarıdır.
Bugünkü resime baktığımızda, Türk Telekom sektöründe ki oyuncuların pazar paylarını, muşteri segmentlerini, tarifelerini, finansman güçlerini, gelirlerin dağılımını, servislerini ve sinerji yeteneklerini düşünürsek kısa vadede 3G nin mevcut rekabette bir tarafı avantaj sağlayacağını düşünmüyorum.
Kaynak : 