Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT), kanal sayısını artırıp eleman sayısını ve masraflarını fazlalaştırınca; daha çok gelir sağlamak için kendisine yeni gelir sağlama yolu buldu. Bandrol açılımı yaptı. Açılım temmuz ayında yayınlanan torba kanuna eklenen değişiklikle gerçekleşti.
Açılımın 3 önemli bileşeni var. Bugüne kadar MP3 çalar gibi düşünülmeyen ürünlerden de bandrol ücreti alınmaya başlanacağı gibi, bandrol oranları da eskisinin 3 katına yakın oranda yükseltiliyor. Ayrıca eskiden sadece ürünün üstüne takılan alıcının üzerinden alınan bandrol artık ürünün tam fiyatı üzerinden hesaplanıyor.
Telekom sektörü olaya tepki gösterdi. Konunun yargıya taşınacağı görülüyor.
TRT yeni karara göre, üzerine radyo veya TV alıcısı eklenen her türlü elektronik ürüne bandrol satarak, kendisine yeni gelir kaynağı yaratmak istiyor. Buna radyolu arabalar ve cep telefonları da dahil.
MP3, 3G’li Telefonlar hep Bandrollu Satılacak
TRT eskiden sadece radyo ve televizyon satışlarından bandrol geliri sağlıyordu. Ama artık TRT’nin bandrol ücreti alacağı ürünler arasında TV yayınlarına imkân tanıyan 3G’li telefonlar, MP3-MP4 cihazlar, üzerinde radyo bulunan normal cep telefonları, radyolu kondüsyon aleti, radyolu banyo seti, radyolu kalem, TV tuner kartı, uydu alıcıları, set up box’lar, radyolu adımsayarlar bile bulunuyor.
Buna ilaveten TRT, radyo ve TV alıcısına sahip ürünleri imal ve ithal edenlerden bugüne kadar ürün başına ortalama 3.68 kuruş bandrol tahsil ederken, artık ürün matrahı üzerinden % 8 oranında bandrol ücreti alacak.
Bir başka farklılık da, eskiden ürünün üstündeki “alıcının bedeline” dayalı olarak alınan bandrol ücretinin, artık ürün bedelinin tamamı üzerinden hesaplanması şeklinde.
Bu durum doğal olarak birçok ürüne zam olarak yansıyacak ve nihai fatura vatandaşa yansıyacak.
Bandrol Açılımı Nasıl Gelişti
TRT, 3 temmuz 2009’da Resmi Gazete’de yayınlanan torba kanun’a eklettiği bir değişiklikle[1]; radyo ve TV alıcısına sahip ürünleri üreten ve ithal edenlerden bandrol ücretinin tahsil yönteminde değişikliğe gitti. İmalatçılara satış faturasındaki ÖTV tutarı hariç, ithal edenler ise Gümrük Giriş Beyannamesindeki ÖTV hariç olmak üzere matrah üzerinden bir defaya mahsus bandrol ücreti alınmasına yönelik düzenleme yaptı. Yani artık değerlendirmede sadece ürünün üstündeki alıcının değil, ürünün kendi bedeli esas alınacak.
17 Ekim tarihinde de bir Bakanlar Kurulu kararnamesi yayınlanarak[2]; bandrol ücretinin hangi ürüne göre, hangi oranda alınacağı yeniden belirlendi.
Eskiden imalatçı ve ithalatçı, kendisinin beyan ettiği matrah üzerinden yüzde 16 oranında bandrol ücreti ödemekle yükümlüydü. TRT yetkililerine göre bu sistem işlemedi. Çünkü imalatçı ve ithalatçılar daha düşük matrah göstererek bandrol ücretinden kaçma yoluna gitti.
Bunun önüne geçmek için de oranlar 17 Ekim’de ortalama % 8’e çekildi; Ancak artık matrah beyan zorunluluğu geldiği için, ödemeden kaçan olamayacak.
TRT ile Gümrük Müsteşarlığı ile bir protokol imzalanacağı ve firmaların faturalarının denetlenmesi yetkisinin bundan sonra TRT’ye de verileceği belirtildi. TRT, beyan edilen matrah ile faturada yer alan matrah arasında bir fark görürse düzeltilmesini isteyecek.
Bu konuda ileride Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) ile de işbirliği yapılacağı ve ithal edilen her cihaz için IMEI numarası verildiği için, cihazların takibinin TRT tarafından da yapılacağı öğrenildi. İlk düzenleme temmuz ayında yapıldığı için,kararname geriye doğru da işleyecek ve 3 Temmuz tarihi itibariyle ödenen bandrol ücretleri gözden geçirilecek.
Ancak mobil sektörün derneği Mobisad konudan sıkıntı duyuyor. Yeni bandrol gelişmelerinin beyaz eşyadan, otomotive, ve elektroniğe kadar pek çok sektörü etkilemesi kaçınılmaz.
Kararnameye göre, eskiden bir arabada bulunan radyonun içindeki alıcı üzerinden bandrol ücreti alınırken, artık araba bedeli üzerinden binde 8 oranında TRT’ye aktarılmak üzere bandrol ücreti kesilecek. Bu da radyosu bulunan arabaların fiyatlarına gelecek yeni bir zam anlamına geliyor. Mesela 40.000 TL’lik bir arabada 320 TL ilave bir ücret.
Diğer yandan 3G, IPTV gibi ürünlere de daha şimdiden konulan bandrol ücretleri ile zaa5ten dünyanın en çok iletişim vergisini ödeyen biz Türk’ler şimdi de, en pahalı elektronik cihazlarını kullananlar olacağız. Neden? TRT daha fazla eleman alabilsin, daha fazla kanal açabilsin diye.
TRT hatırlanacağı üzere son dönemde birçok yeni kanalı hizmete aldı. Kürtçe yayın yapan TRT Şeş, çocuklara yönelik TRT Çocuk, haber kanalı TRT Türk, Balkanlar, Kafkasya ve Asya’ya yönelik programlar yapan TRT Avaz ile TRT Turizm ve Belgesel kanalları son dönemde yayın hayatına girdi.
TRT’nin badrol dışında gelirleri reklamdan geliyor. Mart ayında tüm reklam sürelerini 3 yıllığına toptan satışa çıkaran TRT reklam gelirini 62 milyon TL’ye çıkardı.
Ancak bu rakam yetmediği için TRT şimdi bandrol ücretlerini de genişletmeye çalışıyor.
[1] Bandrol Kapsamını Genişleten Torba Kanun (madde 36)
[2] Bandrol Ücretlerini Belirleyen 17 ekim 2009 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı
Kaynak : 