Eser sahiplerine zaman damgası ile koruma sağlayan sahiplen.com’un kurucusu Barış Ciner, kredi kartı ve mobil ödemeyle bunu pratik bir şekle dönüştürdüklerini ifade ediyor. Kendisi de amatör bir müzisyen olan Ciner, çözüm ile bir besteden her hangi bir makaleye kadar tüm fikri hakların yasal korumaya kavuştuğunu belirtiyor.
Ciner’in, Sahiplen.com’u başlatması da ilginç bir hikayeye dayanıyor. Ailesinin, kitap alması için kendisine verdiği parayla, yarışma için hazırladığı şarkıları noterde onaylatmak durumunda kalan Ciner, “bu işin bir alternatifi olmalı, daha pratik bir çözümü olmalı” diye düşündüğünü ve çıkışı “sahiplen.com” uygulamasını hayata geçirmekte bulduğunu anlatıyor. Ciner; “2009’un mart ayında planladım, 4 ay içinde de online olduk, faaliyete başladık” şeklinde özetliyor.
turk-internet.com: ‘sahiplen.com’un, nasıl ortaya çıktığından kısaca bahsedebilir misiniz?
Barış Ciner: ‘sahiplen.com’ fikri geçtiğimiz yılın Mart ayında kafamda oluşmaya başladı. Zaman damgası’nın bir yönünü çok iyi tanımaya başlamakla birlikte böyle bir düşünce ortaya çıktı. sahiplen.com, 2009’un ağustos ayında da online oldu. Buradaki amacımız eser sahiplerinin ürettikleri eserleri elektronik ortamda tasdik etmek.
turk-internet.com: Eser sahibi derken kimleri kastediyorsunuz?
Barış Ciner: Eser sahipleri derken; müzisyenler, yazarlar, şairler, logo tasarımcıları, çeviri yapan kişiler, yine mali müşavirlik büroları, araştırmacılar, bilim insanları ve her türlü web sitesi sahiplerini kastediyoruz. Çünkü, web sitesinin içeriği de sahiplenilebiliyor. Kanunen geçerli bir sistem bu- bilim insanları ve her türlü fikir-icat sahibi bu sistemi kullanabiliyor. Zaten şu anda aktif olarak kullanıyorlar. Buradaki amaç kişilerin kendilerine ait olan eserleri yasal bir platformda koruma altına almalarını sağlamak. Bu sayede bu eserlerin gerçek değerini daha kolay bulabileceklerine inandık.
turk-internet.com: Sahiplen.com’un, diğer tasdik süreçlerinden farkı ne?
Barış Ciner: Bugün bir notere gittiğinizde noter sizin eserinizi sadece tasdikliyor. Yani o an itibariyle eserin sizin olduğu doğrulanıyor. Ama tescil edilmiş olmuyor.
Sahiplen.com da noterin yaptığı bu onaylama işlemini elektronik ortamda, yine aynı yasal geçerlilikle yapıyor. Yani noterdeki ıslak mührün elektronik ortamdaki karşılığı aslında.
Tescil yapmak istiyorsanız, artık bir fikirse bu, Kültür Bakanlığı’na gidip fikrinizi tescil ediyorsunuz. Bu bir patentse, endüstriyel tasarımsa Patent Enstitüsü’ne gidiyorsunuz. Ama buraya giderken bile ilk yaptığınız ürünün ya da eserin, size ait olduğunu kanıtlamak. İşte bu noktada, yetkinin sizde olduğunu kanıtlamak için sahiplen.com uygulaması kullanılabilir. Bu durumda ikinci bir kişi sizin tasarımınızı, eserinizi alıp herhangi bir şekilde kullanamaz. Kendinizi bir nevi garanti altına almış olursunuz.
turk-internet.com: Bize teknik altyapısı hakkında bilgiler verebilir misiniz?
Barış Ciner: Sahiplen.com’un teknik altyapısı TÜRKTRUST firmasından karşılanıyor. TÜRKTRUST da Türkiye’de elektronik sertifika hizmet sağlayıcı olmuş, Telekomünikasyon Kurumu’ndan yetki belgesi almış firmalardan bir tanesi. Bu firmaların sayısı çok fazla değil, bir-iki tane firma var.
Dolayısıyla teknik altyapıyı benim firmama, TÜRKTRUST sağlıyor. Orada ciddi bir ekip var. Teknik bölümde yaklaşık 10 kadar arkadaşımız var. Sisteminden kurulumuna onların çok büyük katkısı oldu. Yine bizim tarafta da sistemin idame edebilmesi için gerekli bir tane teknik arkadaşımız var, personel. Onun dışında satışta da iki arkadaşımız daha var. Böyle bir sistem olarak devam ediyoruz.
turk-internet.com: Gelir modeliniz nedir?
Barış Ciner: Şu an, ilk etapta tanıtım faaliyetlerine ağırlık vermiş durumdayız.
turk-internet.com: Kullanıcılar sahiplen.com’dan nasıl yararlanıyorlar?
Barış Ciner: Sistem, telefonlarda kullandığımız kontör sistemiyle çalışıyor. Kullanıcı siteye üye oluyor, web tabanlı bir uygulama. Üye olmasıyla beraber bir işlem için gerekli olan ücretsiz kontör hesabına yükleniyor, yani o kontörle bir tane eserini onaylayabiliyor. Daha sonra da kontörü sıfırlanıyor ve satın alması gerekiyor. Kredi kartı veya Turkcell mobil ödeme -Turkcell’in de bu projeye katkısı var- ile kontörlerini satın alıyor. Bir kontörün ücreti KDV dahil 4 TL’dir. Kontör sayısı daha fazla alındığında da bu birim maliyet 2 TL’ya kadar çekilebiliyor. Kontör hesabı çalışan bir sistem.
turk-internet.com: Türkiye’de, bu işi yapan çok şirket var mı?
Barış Ciner:
turk-internet.com: Üyelik sistemiyle mi çalışıyorsunuz?
Barış Ciner: Evet. Üyelik ücretsiz. Üye olana da hediye kontör veriyoruz. Toplamda 1300’e yakın üyemiz var. Bunların arasında şu anda albümü piyasada olan tanınmış sanatçılar da var.
turk-internet.com: Aynı işlem noter aracılığıyla nasıl gerçekleşiyor?
Barış Ciner: Diyelim siz bir şiir yazdınız, bunu onaylamak istiyorsunuz, geleneksel olarak tek bir yöntem var: notere gitmek. Notere gidiyorsunuz, şiiri veriyorsunuz, tasdik ediyor, alıyorsunuz, o artık sizin şiiriniz. Bizim yaptığımız iş, bu noterin yaptığı işin yasal açıdan ve uygulama açısından aynısı. Ama notere nazaran avantajları var. Noterde ciddi bir emek kaybı, zaman kaybı yaşıyorsunuz. Yani İstanbul şartlarında evinizden çıkıp, notere gidip, orada sıra bekleyip, evrağınızı onaylatıp tekrar geri dönmek ciddi bir emek kaybı doğuruyor.
Sahiplen.com, web tabanlı bir uygulama, 7/24, bilgisayarınız ve internetiniz varsa her türlü onay işlemlerini yapabiliyorsunuz. Onun dışında, yine fiyat açısından, onaylayacağınız eserin içeriği, sayfa sayısı arttıkça maliyeti de artıyor. En önemli avantaj güvenlik. Siz notere giderek kendi eserinizi daha onaylanmadan önce başka biriyle paylaşmış oluyorsunuz. Ama sahiplen.com uygulamasında hiçbir şekilde eserin orjinali sistem tarafından alınmıyor. Yani siz eserinizi ikinci bir kişiyle paylaşmıyorsunuz. Orijinali sizde kalıyor. Bir diğer avantajı da muhafaza, taşıma. Şimdi sayfalar dolusu evrakı düşünün. Onları nerede muhafaza edeceksiniz? Ama elektonik ortamda nerede olduğunu biliyorsunuz.
turk-internet.com: Daha çok kimler geliyor?
Barış Ciner: En çok müzisyenler, amatör müzisyenler. Örneğin, şarkı yarışmasına şarkısını, bestesini göndermeden önce sahiplen.com’dan onaylıyor, zaman damgalı dosyasını alıyor –onay dosyasını- ve orijinal dosyayı o ilgili yarışma programıyla paylaşıyor. Logo tasarımcıları logogolarını göndermeden önce sahiplen.com’dan onaylıyorlar ve müşterilerine mail atarken alta bir ibareyle :
Bu logolar sahiplen.com tarafından koruma altına alınmaktadır. İzinsiz kullanımı halinde yasal yollara başvurulacaktır.
şeklinde bir mail ile müşteriye teklif olarak gönderiyorlar. Dolayısıyla o maili alan kişi “ben bunu beğenmedim kullanmayacağım” deyip, alıp o logoyu kullanamıyor. Bu problemler çok yaşanıyordu geçmişte. Yine aynı şekilde blog ve şiir yazanlar yoğun olarak kullanıyorlar. Yine çeviri büroları ve araştırmacılar da kullanıyorlar.
turk-internet.com: Bu arada mahkemeye intikal eden bir durum olursa ne olacak?
Barış Ciner: Bu işi bilen, teknik anlamda bilirkişilerin fikirlerine başvurulacak. Dolayısıyla mahkeme süreci çok hızlı bir şekilde sonuçlanacak. Çünkü elektronik ortamda olduğu için alıp o dosyayı kriminal laboratuvara filan göndermiyorsunuz, öyle bir imza veya herhangi bir şey yok. Sadece elektronik ortamda bunun doğrulanması hızlı olabilecek. Ama şu ana kadar başımıza gelen herhangi bir emsal dava yok. Kaldı ki olsa bile bizim bir sorumluluğumuz yok çünkü biz ne dosyanın orijinalini alıyoruz ne de zaman damgalı kopya alıyoruz. Orijinali de zaman damgalı dosyalar da yine kullanıcıda. Onun sunucuda bir kopyasını biz kesinlikle almıyoruz çünkü sorumluluk mutlaka kullanıcıda olmalı.
turk-internet.com: Yedekleme yapılıyor mu?
Barış Ciner: Biz yedeklemiyoruz çünkü kullanıcıların kendi özel verisi. Buradaki amaç zaten ikinci bir kişiyle paylaştırmadan onu yasal olarak koruma altına alabilmek. Teknik olarak mümkün olmasına karşın işin doğası gereği biz onu yapmıyoruz. Ama talep gelirse yedekleme anlamında, belki zaman damgalı kopyalarını ayrı bir server’da yedekleyebiliriz.
turk-internet.com: 2010 için ne gibi hedefleriniz var?
Barış Ciner: Bu yıl hedefimiz 10 bin üyeye ulaşmak. Piyasadaki önemli web siteleriyle işbirliği yapmak. Bugüne kadar Mesam’la görüştük MÜYAP’la görüştük. Eser sahiplerinin haklarını koruma amaçlı çalışmalar yapan ve herhangi bir ticari gelir beklemeyen kurumlarla görüşüyoruz. Bizim de aslında çok ticari bir beklentimiz yok. Bizim buradaki misyonumuz; insanların, eser üreten insanların, bu duyarlı insanların eserlerini yasal olarak koruma altına alabilmek, herhangi bir yerde kullanılması halinde onlara ellerinde yasal bir geçerliliği olan bir kanıt verebilmek. Ve bu sayede de üretmeyen insanları da üretmeye yöneltmek. Çünkü biliyorsunuz günümüzde herkes birilerinin eserlerini alıp kopyalıyor, kullanıyor, sağını değiştiriyor solunu değiştiriyor, kullanıyor. Ama böyle bir bilinç yerleşirse, sahiplenme bilinci, insanlar artık bu eserleri kopyalamayacak çünkü kopyaladıkları takdirde problem olacak kendileri için. Böyle olunca kendileri üretme yoluna gidecekler. Bu da ciddi anlamda bir misyon bizim firmamız için.
Kaynak : 