ABD’nin SPK’sı olarak niteleyebileceğimiz SEC’in (U.S. Securities and Exchange Commission) yayınladığı S-1 başvuru formuna göre internet telefonculuğu devi Skype 100 milyon dolarlık bir halka arza hazırlanıyor. Buna göre Firma Amerikan Depo Hisseleri (ADS) satacak ve NASDAQ Global Pazar’da işlem görecek. Finans çevrelerinde bir süredir beklenen Skype’ın halka arzını Goldman, Sachs & Co., J.P. Morgan, Morgan Stanley gibi yatırım bankaları yönetecek.
Skype’ın halka arz kararının ardında yatan en önemli gerekçe firmanın kar etmeye başlıyor oluşu. Şu anda Skype’ın 560 milyon kadar kayıtlı kullanıcısı mevcut ve bunların 124 milyon kadarı Skype hizmetlerinden aylık düzenli olarak faydalanan kullanıcılar. Firmanın aylık düzenli olarak ortalama 8 Dolar ödeme yapan yaklaşık 8,1 milyon kadar da abonesi bulunuyor.
2010’un ilk yarısında 406 milyon Dolar gelir ve 13,2 milyon Dolar net kar açıklayan Skype 2009’un tamamında 719 milyon Dolar gelir elde etmesine karşın 99 milyon dolar zarar açıklamıştı. Ayrıca firmanın kısa süre önce Verizon Wireless, Samsung ve LG gibi firmalarla yaptığı anlaşmalar bu gelirlerin daha da artmasına yardımcı olacak gibi gözüküyor.
Skype’ın SEC’e verdiği faaliyet raporuna bakıldığında sunduğu hizmetlerin kullanımında da artış olduğu gözleniyor. 2009 yılında toplam 10,7 milyar dakika ücretli servis kullanımına sahip olan firmanın bu yılın ilk yarısında ulaştığı rakam 6,4 milyar dakika. Skype’tan Skype’a yapılan görüşme dakikalarına bakıldığında da 2009’da toplam 113 milyar dakika olan kullanım bu yılın ilk yarısında 88 milyar dakika olarak gerçekleşmiş.
Bu rakamlar zaman geçtikçe ve networkler geliştikçe firmanın daha da fazla kullanıcı çektiğini gösteriyor. Skype hizmetleri için ödeme yapan kullanıcıların toplam kullanıcıya oranı çok küçük artışlar gösterse bile sonuçta firma adeta sürümden kazanıyor ve gelirlerini arttırmayı başarıyor.
Ancak S-1 Formunda Skype halka arz öncesi çeşitli risk değerlendirmelerinde de bulunuyor. SEC’in yatırımcıların doğru kararlar alabilmesi adına firmalara halka arz öncesi zorunlu kıldığı ve son derece detaylı raporlardan oluşan 250 sayfalık S-1 Formunda Skype yaklaşık 40 sayfalık risk değerlendirmelerinde bulunmuş. İşte formda yer alan bu risk değerlendirmelerine iki örnek:
“Net gelirlerimizin büyük bir çoğunluğu şu ana dek her zaman tek bir üründen yani SkypeOut’tan gelmiştir. 31 Arlık 2009’da sona eren takvim yılı için gelirlerimizin yüzde 86’sı, 30 Haziran 2010’da sona eren ilk altı aylık dönem için de gelirlerimizin yüzde 87’si SkypeOut kullanımı ile oluşmuştur. Firmamızın net gelirlerin en büyük kaynağı olarak SkypeOut ürününe olan bu bağımlılığı bir risk teşkil etmektedir, zira ürüne olan talep azalırsa gelirlerimiz de hatırı sayılır ölçüde azalacaktır.
Ayrıca kayıtlı kullanıcı rakamlarımız ile aktif kullanıcı sayımız arasında iki nedenden ötürü büyük bir fark olduğunu düşünmekteyiz. Bu nedenlerin ilki bir kullanıcının birden fazla hesap açarak çok sayıda hesaba sahip olması. İkincisi ise sahte kullanıcı hesapları oluşturulması.”
2003 yılında İsveçli iki girişimci Niklas Zennstrom ve Janus Friis tarafından kurulan Skype’ı, 2005 yılında eBay satın almış ve 2009 Kasım ayında firmanın yüzde 65’lik hissesini 1,9 milyar Dolar karşılığında özel yatırımcılara satmıştı. Skype’ın kurucuları Niklas Zennstrom ve Janus Friis ise Skype’ın yeni sahiplerine fikri haklar konusunda dava açmıştı.
Skype’ın yeni sahipleri Zennstrom ve Friis ile mahkeme dışında anlaşma yoluna giderek ikilinin sahibi olduğu JoltID firmasına yüzde 10’luk bir hisse ve 85 milyon Dolar nakit para ödemişlerdi. JoltID 85 milyon Dolarlık bu ödeme ile Skype’ın yüzde 3,4’lük hissesini daha satın almıştı.
Kaynak : 