Mobil pazarlama, ülkemizde sessiz gelişimini sürdürüyor. 8 yıldan bu yana uluslararası mobil pazarlama ajansı olarak çalışmalar gerçekleştiren Aerodeon’un Genel Müdürü İsmail Özdemir, mobil pazarlamayı, reklamverenlerin ürün ve marka iletişimlerini, tüketicilere “mobil kanallar ve kurgular üzerinden” ulaştırmak şeklinde tanımlıyor. Özdemir, en büyük farklılık noktası olarak tüketicilerin de bu kanallar üzerinden katılımda bulunmalarını gösteriyor. 10 yıldan bu yana mobil kanallar ile kastettikleri içeriğin çok çeşitlendiğini ifade eden Özdemir, mobil pazarlamada yaşanan gelişmeleri şu şekilde özetliyor:
2002 yılında Türkiye mobil pazarlama yolculuğuna bir kaç ajans ile çıktığında yalnızca SMS ile katılım yapılabilen çekiliş kampanyaları mevcut idi. SMS kampanyaları halen “anında kazan” kurgular ile kullanıldığında veya eğlence içerikli uygulamalarda görevini en performanslı şekilde yapıyor. Ancak artık elimizde GPS tabanlı mobil uygulamalardan, Augmented Reality servislerine, lokasyon tabanlı kurgulardan, QR kod ile katılım alınan kampanyalara yüzlerce farklı uygulama seçeneği var. Mobil pazarlama ayrıca mobil reklam ayağını da kazanarak daha güçlü ve “kendi ayakları üzerinde durabilen” bir mecra haline geldi.
GSM operatörlerinin servislerine sponsorluklardan, mobil internet sitelerindeki banner kampanyalarına, izinli veritabanı iletişiminden, RBT (ringback tone) tabanlı reklam uygulamalarına kadar uzanan büyük ve derin bir mobil pazarlama dünyasının içerisindeyiz. Ulaştığı bu seviyede diyebiliriz ki mobil pazarlama “markalar ile tüketici etkileşimini en uç noktasına kadar sağlayabilen, marka iletişiminin her noktasında müşteri davranışlarını takip etmemize olanak tanıyan, başka hiçbir mecradan desteklenmeden milyonlara erişebilme gücüne sahip, iletişim dünyasındaki en hızlı, en ölçülebilir, en eğlenceli iletişim mecrasıdır.
turk-internet.com: Mobil pazarlamanın müşterileri kimlerdir? Türkiye’de, daha çok hangi sektör ve segmentler mobil pazarlamaya ilgi gösteriyor?
İsmail Özdemir: Mobil pazarlama, son 5 yılda konvansiyonel mecralardan yani TV, gazete, radyo gibi iletişim araçlarından, dijital mecralara (yoğunlukla mobil ve internet kullanımına) yönelen hedef kitlelere erişmek için reklâm verenlerin elinde bulunan en güçlü silah konumuna yükseldi. Yani markaların tercihi mobil pazarlamaya yönelmedi, hedef kitle mobil iletişime daha fazla cebinden ve zamanından pay ayırdıkça markalar bu kitleleri buralardan yakalayabildiğini farketti.
Artık gençleri çizgi üstü mecralarda yakalamak mümkün değil, aksine onlar sosyal medyada, anlık mesajlaşma servislerinde, cep telefonu uygulamalarında ve mobil internet sitelerinde, Java, Symbian ve iphone uygulamalarında… Mobil pazarlamanın yükselişi de bu hedef kitle tercihinin bir sonucu oldu. Bir keşif ya da icat gibi bakmamak gerek bu yeni iletişim kanalına; hedef kitlenin reklâm vereni çağırdığı oyun alanı olarak görmek gerek.
Ancak yine de elbette bazı sektörler diğerlerine göre daha fazla mobiliteyi kullanarak hedef kitlelerine ulaşıyor. FMCG, bankalar, akaryakıt markaları, medya (TV, gazete ve radyolar), alışveriş merkezleri, zincir perakende markaları, mobil pazarlamanın en yoğun kullanıldığı kategoriler arasında yer alıyor.
turk-internet.com: Mobil pazarlama pazarı hakkında biraz bilgi verebilir misiniz?
İsmail Özdemir: Elimizde dünya verileri daha net ancak yine de önemli bir iki veri kaynağının yüzde 10 -15 dolaylarında değişken öngörü ve verileri yok değil… Ortalama değerlerle konuşmak gerekirse, 2009 yılında Türkiye’de 150 milyon USD hacme ulaşmış bir olan, 2009 yılı boyunca 1000’e yakın markanın, bin 500’lere yakın kampanya gerçekleştirdiği bir sektör olduk. Her yıl dünyanın en prestijli ödüllerini alıyoruz Türk ajansları olarak (GSMA awards, MMA awards). 2010’a da Aerodeon olarak yine bir ödülle başladık. Stevie Ödülleri’nde ilk kez kampanya yerine bir ürünle, Wapitect adlı “mobil site ve servis geliştirme platfomu”muz ile Onur Ödülü’nü elde ettik. Türkiye’de mobil pazarlama cirosunun, operatörlerin ajanslara desteği, yeni servis ve ürünler geliştirmedeki üretkenliği, 3G etkisi gibi pozitif unsurlarla, 2014 yılında 1 milyar USD’yi geçmesi bekleniyor.
Mobil pazarlamaya kadar uzanmadan, mobil cihaz kullanımına baktığımıza bugün dünya nüfusunun yarısından çoğu mobil iletişim dünyasının içerisinde girdi. 2010 yılı sonunda bu rakam 4 milyarı cihazı bulacak tartışmasız olarak. Bu kadar yaygın kullanılan ve 7/24 elimizde olan, her an ve her yerde tüketicileri erişilebilir kılan bir mecranın performansı ve hacmi her yıl katlanarak büyüyecektir, öyle de oluyor.
Bu rakamlardan ve öngörülerden ne anlamamız gerek diye sorarsanız, bu da sorudaki son kısmın cevabı; mobil pazarlama herkesi hedefliyor, her şehirde, kasabada, köyde, her gelir grubunda mobil pazarlama kampanyalarına cevap veren, katılan insanlar var. Mobil pazarlama artık “büyük” bir mecrayı tanımlıyor, mikro gruplara erişim modelini değil.
turk-internet.com: Sizce Türkiye, mobil pazarlamada, diğer ülkelere göre mesafe kat edebilmiş bir durumda mı? Gözlemlediğiniz bariz hatalar var mı? Neden?
İsmail Özdemir: Türkiye’de, yukarıda belirttiğim gibi, rakamlar net olmasa da 150 milyon USD’lik bir mobil pazarlama büyüklüğüne ulaştık. Bine yakın marka çok önemli bir büyüklük. Bugün reklam verenlerin birçoğunun yıllık pazarlama bütçelerinde “mobil pazarlama” ayrı bir kalem ve çok ciddi planlanan bir mecra.
Türkiye dünya toplam mobil pazarlama cirosunda da ciddi bir paya sahip, bunun nedeni de öncelikle hedef kitle büyüklüğümüz; biz nüfusunun yüzde 50’si 28 yaş altında bir ülkeyiz. Avrupa’daki ülkelerin 35 milyon adet nüfusları dahi yok, bizim o kadar genç ve etkileşim düzyi yüksek, mobil adaptasonu yüksek “genç nüfusumuz” var. 2009’da 20 milyonun üzerinde kullanıcının mobil pazarlama kampanyalarına katıldığı düşünülürse, gelecekte bu alanda büyümenin devam edeceğini söylemek yanlış olmaz. Öyle ki 2008’den beri yoğun kullanılan mobil internette aylık toplam sayfa gösterimi yüz milyonun üzerine çıkmış durumda ve bu rakam, 3G ile birlikte her ay hızla yükseliyor.
Görüldüğü gibi Türkiye’de mobil pazarlama konusunda oldukça yol kat edilmiş durumda ancak sektörde insan kaynağı konusunda ciddi açıklar var. Mobil pazarlama ajansları genelde konvansiyonel ajanslara göre daha az sayıda çalışana sahip dinamik kurumlar. Bu nedenle sektörün bütününün işgücü hacmi de sınırlı. Sektörün çok hızlı büyüdüğü bu noktada “sektöre yönelik” bir eğitim kurumunun olmaması, ajanslara yeni eleman seçme ve onları hızlı şekilde geliştirme konusunda çok olumlu bir ortam sağlamıyor denebilir. Biz 2010 başında ekibimize kattığımız birçok arkadaşımızı içerisinde lojistik, marka yöneticiliği, turizm gibi sektörlerin olduğu geniş bir yelpazeden seçtik. Çünkü sektör içinde hazır kaynak çok fazla değil. Dolayısı ile her ajans aslında “iyi bir okul” olmalı. Biz çalışanlarımızı sadece operasyonel başarıya sahip takım oyuncuları değil, her biri ayrı konularda kendisini geliştiren mobil pazarlama akil insanları (bilgeleri) olmaları hedefi ile eğitmeye çalışıyoruz. Çünkü sektörün büyümesi için şu an dijital pazarlamaya “stratejik bakabilen” uzman derinliği en birincil ihtiyacımız.
Bunun bir kademe öncesinde de, Aerodoen olarak bizim çok yaptığımız bir model olmasına rağmen sektörde çok ciddi üzerinde durulmayan bir “stajyerlik” kavramı eksikliği görülüyor. Bu sektörü yeni mezun olacak arkadaşların tanıyabilmesi için tüm ajansların bu alana ilgi duyan gençleri bünyelerinde 4 ila 8 hafta staj programları ile tutarak onlara bir seçenek yaratmaya çalışması gerekli.
Söyleşinin devamını İsmail Özdemir : iPhone Uygulaması, Nokia Widget Yapmaktan Kafamızı Kaşıyamıyoruz – 2 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Kaynak : 