Yeni yayınlanan bir rapora göre ABD’deki mobil telefon kullanıcıları, günümüzde 150 milyar Dolara ulaşan sektörde yıllardır süren konsolidasyonun bir sonucu olarak rekabetin düşmesine rağmen, 10 yıl önceye göre çok daha düşük fiyatlandırmalar ve daha güçlü bir kapsama alanı ile hizmet almaktalar.
ABD’de Kongreye bağlı çalışan Saymanlık Ofisi’nin (Government Accountability Office – GAO) yayınladığı rapora göre mobil telefonculuk hizmetleri sektöründe son 10 yılda yaşanan konsolidasyon AT&T, Verizon Wireless, Sprint Nextel ve T-Mobile USA firmalarının baskın güç haline gelmesine yol açtı. GAO mobil telefonculuk hizmetleri sektöründeki rekabeti inceleyen raporunda bu sektörde yaşanan konsolidasyonun küçük ve bölgesel taşıyıcıların rekabet gücünü çok kısıtladığını belirtiyor.
Ancak yine aynı rapora göre sektördeki konsolidasyon büyük firmaların daha etkin hale gelmelerini sağlayarak daha fazla kapsama gücü ile benzer hizmetleri çok daha ucuza sunmalarını da sağlamış. GAO’nun raporu ABD Federal Komünikasyon Komisyonu’nun (FCC) mobil telefonculuk hizmetleri sektöründeki rekabeti teşvik etmenin yollarını aradığı bir dönemde yayınlanması açısından son derece önemli.
FCC Mart ayında yayınladığı Ulusal Genişbant Planı raporunda mobil cihazlara olan talebin giderek artması nedeniyle mobil telefon hizmeti veren firmalara daha fazla bant genişliği sağlanması üzerinde durmuştu. FCC bu bağlamda talebin karşılanamıyor oluşunda rekabet eksikliğin bir yeri olup olmadığının da araştırılması gerektiğini belirtiyordu.
GAO’nun yayınladığı ve hem rekabetteki değişimi hem de sektörde yaşananların fiyatlar üzerindeki etkisini inceleyen rapor bu anlamda önem kazanıyor. Raporda kullanıcılara sağlanan ürün ve hizmetler Tüketici Fiyat Endeksi verileri üzerinden değerlendiriliyor. GAO bu verilere göre 1999 – 2008 yılları arasındaki süreçte toplam mobil telefon hizmet fiyatlarının her sene düşüş sergilediğini ortaya koyuyor. Raporda yer alan verilere göre 2009’da mobil telefonculuk hizmet fiyatları 1999’daki fiyatların yarı değerine kadar inmiş durumda.
GAO bu veriler ışığında tüketicilerin genel olarak daha fazla mobil telefon hizmetini (ses hizmeti kullanım dakikası gibi) 10 yıl önceye kıyasla çok daha ucuz fiyatlara alabildiklerini ifade ediyor. Raporun sonuç kısmında ise hem yasa koyucular, hem regülatör hem de tüketici gruplarının rekabet eksikliği suçlamasında bulunduğu mobil telefon hizmetleri endüstrisi açısından fiyatların sürekli düşmüş olması iyi bir haber olarak yorumlanıyor.
Ancak GAO raporu mobil telefonculuk sektöründe tüketiciler açısından yaşanan olumlu gelişmelerin ve fiyatların düşmüş olmasının yanı sıra sektördeki etkin rekabetin giderek azaldığına da dikkat çekiyor. FCC de bu yılın Mayıs ayında yayınladığı bir raporda 2002 yılından beri ilk kez mobil telefonculuk hizmetleri sektöründe etkin rekabetin kaybolduğunu ileri sürmüştü.
GAO’nun raporunda ortaya konan karışık sonuçlar yani bir yandan fiyatların düşmüş olması öte yandan ise sektördeki etkin rekabetin giderek azaldığına da dikkat çekilmesi, mobil talepleri artan tüketicilerin faydasına olacak sağlam bir rekabet ortamı oluşturmak konusunda regülatörlerin atacağı adımları da çetrefilli hale getiriyor.
GAO’nun yayınladığı rapora göre mobil telefonculuk hizmetinden yararlanan abone sayısı son 10 yılda 3,5 milyondan 285 milyona fırlamış. Raporda ABD’deki evlerin yüzde 40’ında telefon görüşmeleri için öncelikli olarak sabit telefonlar yerine cep telefonlarının kullanıldığı belirtiliyor.
GAO raporu sektörde bundan sonra yaşanacak konsolidasyonlar konusunda da fikir veriyor. ABD’de mobil telefonculuk sektörü büyük oranda AT&T ve Verizon Wireless tarafından domine ediliyor. Verizon Wireless ise Verizon Communications ve Vodafone Grubunun ortak bir yatırımı. Sektörde yer alan diğer iki büyük firma yani Sprint ve T-Mobile USA de Verizon – AT&T ikilisi ile rekabet etmek için daha fazla spektrum sağlamaya yöneliyorlar. Bunun yolu da genel olarak daha küçük firmaları almaktan geçiyor.
FCC’nin de konsolidasyona dolayısıyla da rekabetin zayıflamasına yol açan bu alımlar yerine spektrum açmak gibi bir planı mevcut. Ancak bunun için regülatörün önce radyo ve TV yayıncılarını kullanmadıkları spektrumdan çıkmaya ikna etmesi gerekli. Spektrum açma konusunda yapılabilecek bir diğer girişim de Ticaret bakanlığı aracılığı ile devlet kurumlarının elinde tuttukları kullanılmayan veya etkin olmayan spektrumları boşaltmalarını sağlamak olabilir.
Kaynak : 