Geçtiğimiz haftalarda ABD’deki düzenleyici kurum FCC’nin çok önemli bir karara imza atarak analog TV yayıncılarından boşalan spektrumu kamusal kullanıma açtığını duyurmuştuk [1]. Konuyla ilgili Türkiye ve Avrupa’da ne gibi gelişmeler olduğunu Avrupa İletişim Bürosu’nda (European Communications Office – ECO) Spektrum Yönetim Sorumlusu, aynı zamanda BTK eski Başkanı sayın Fatih Yurdal’a sorduk. Fatih Bey’le yaptığımız röportajı yazının devamında bulabilirsiniz.
turk-internet.com : Frekans tartışmasının özünü anlamak için önce mümkünse biraz bant genişliği tahsislerinden ve kullanım alanlarından (TV yayını için şu aralıklar, radyo yayını için şu aralıklar, WiMAX için şunlar gibi) bahseder misiniz?
Fatih Yurdal : 470 – 862 MHz bandı bütün dünyada uzun yıllar televizyon yayınları (özellikle analog TV) için kullanıldı. Analog yayın durumunda 1 kanal için 36 MHz band genişliğine ihtiyaç vardır. Dijital yayına geçildiğinde ise bu ihtiyaç 8 MHz dir (Bazı ülkelerde 7 MHz de kullanılmaktadır). Birçok ülkede, özellikle karasal TV yayını kanal sayısı 5-6 yı geçmemiştir. Türkiye’de olduğu gibi 15-16 kanaldan yayın yapılan ülke yoktur. Bunun en önemli sebebi, Türkiye’de 30 yıldır hala TV yayın ruhsatlarının verilmemiş olmasıdır. Aksi halde yasal ve teknik açıdan bu kadar kanalın çalışması mümkün değildir.
turk-internet.com : Genel olarak spektrum bantlarının boşaltılması ve atıl frekansın kullanıma açılma işlemi nasıl gerçekleşmekte? Türkiye için sizce böyle bir gereklilik var mı?
Fatih Yurdal : Son yılların önemli gündem maddelerinden birisi olan ve Sayısal Paylaşım (Digital Dividend) olarak adlandırılan çalışmalar çerçevesinde ITU nezdinde bir takım kararlar alındı. ITU’nun 2003 ve 2007 yıllarında yapılan Dünya Konferanslarında dijital yayınlara geçilmesi ve mevcut 470 – 862 MHz bandının bir bölümünün TV yayınlarından alınarak başka hizmetlere (özellikle mobil haberleşme hizmetlerine – bu WiMax de olabilir başka sistemler de olabilir) tahsis edilmesi kararlaştırıldı.
İlk elde, 2015 yılından itibaren resmi olarak başlamak üzere, 790 – 862 MHz bandı IMT hizmetlerine tahsis edildi. TV yayınları 470 – 790 MHz bandını kullanacaklardır. Ancak, tahsisi uygun görülen 72 MHz (790 – 862 MHz) IMT hizmetleri için yeterli değildir. Bunun için 790 MHz in altından daha fazla spektrumun ikinci aşamada tahsisi söz konusudur.
Yani bandın boşaltılması bu şekilde, ITU çerçevesinde alınan kararlarla yapılır. Buna ek olarak Avrupa Birliği de kendi regülasyonlarını yapmış ve ITU kararlarına paralel kararlar almıştır. Daha da ötesi Avrupa’da birçok ülke henüz 2015 yılına gelmeden dijital paylaşımı gerçekleştirmişlerdir.
Türkiye için böyle bir gereklilik özellikle vardır, çünkü Türkiye’de henüz TV işletim ruhsatları verilmemiştir (Dünyanın büyük çoğunluğunda TV işletim ruhsatları yıllarca önce verilmiştir.
turk-internet.com : Türkiye’de ve Avrupa’da benzer çalışmalar ne zamandan beri yürütülüyor, olgunlaşmış bir plan mevcut mu ve somut örnekler var mıdır?
Fatih Yurdal : Yine yukarıda açıkladığım gibi WRC-03 ve WRC-07 konferansları sonucunda bu kararlar alınmıştır. Olgunlaşmış genel bir plan vardır, ancak bu bant mobil sistemler tarafından kullanılacağı için mobil haberleşme operatörlerinin hazırlıklarını tamamlamaları beklenmektedir.
turk-internet.com : Askeri kurumlara zamanında tahsis edişmiş olan, ses ve veri iletiminde kullanılabilecek spektrum bantları olduğu ve bunların sektöre kazandırılması konusunda askeri kanatların da katılımıyla bir takım çalışmalar (toplantı, seminer, çalıştay, vs..) yapıldığı söyleniyor. Bu konuda neler söyleyebilirsiniz
Fatih Yurdal : Silahlı Kuvvetler ve NATO tarafından kullanılan frekans bantları tamamen ayrı bir konudur. Öteden beri silahlı kuvvetlere tahsis edilmiş bulunan kullanılmayan, atıl durumda bulunan frekansların sivil amaçlar için kullanılması için çalışmalar yapılmış, halen bu çalışmalar devam etmektedir. Bu konunun dijital paylaşımla hiç ilgisi yoktur.
turk-internet.com : Yayıncılığın (analog-dijital geçişi), iletişimin (2G-3G geçişi) ve internet kullanımının (bakır kablodan kablosuz ağlara, Wi-Fi, WiMAX ve mobil internete) değişmesi sizce frekansların yeniden düzenlenmesini elzem hale getirmiş midir? Bundan sonra neler olması beklenebilir?
Fatih Yurdal : Yukarıda bahsettiğim gibi frekansların yeniden düzenlenmesi ihtiyacı hasıl olmuş ve WRC konferansları bu konularda gerekli düzenlemeleri onaylamıştır. Bundan sonra 790 – 862 MHz bandı 2015 den itibaren kullanılmaya başlayacaktır. Ayrıca önümüzdeki (2012 yılında) ITU Dünya Konferansında 790 MHz in altından tahsis edilebilecek frekanslar da karara bağlanabilir.
turk-internet.com : Son olarak, ABD’den verdiğimiz haberde [1] frekansın lisans gerekmeyen kamusal kullanıma açılması ve bu sayede sağlanabilecek faydalar (Süper Wi-Fi gibi) olduğu söyleniyor. Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz Avrupa’da benzer şekilde kamusal kullanıma açılan frekanslar ve teknolojik gelişime katkısı söz konusu mu?
Fatih Yurdal : Bu şekilde bir yaklaşım Avrupa’da da vardır. Özellikle İngiltere bu konuda başı çekmektedir. Bu konsept ’Tecnology neutral’ veya ’service neutral’ şeklinde adlandırılmaktadır ve sadece bu bant için geçerli olmayıp başka bantlar için de geçerlidir.
[1]- FCC Sonunda TV Yayıncılarından Boşalan Spektrumu Kullanıma Açıyor
Kaynak : 