Bu söyleşinin ilk bölümünü EMİN KÖKSAL : Ağ tarafsızlığı ilk Olarak Skype Benzeri Bir Uygulama Bloklandığında Konuşulmaya Başlandı başlığı altında okuyabilirsiniz..
Bahçeşehir Üniversitesi öğretim üyelerinden Yard.Doç.Dr. Emin Köksal ile ağ tarafsızlığı(net neutrality) konusunda konuşmaya devam ediyoruz.
Turk-internet.com : Aslında Türkiye’de biz bu konu ile hiç ilgili değiliz. Bu konu henüz gündemimize girmedi. O yüzden çok çok ilginç. Sizin Türkiye’de bu konuda gördüğünüz bir örnek var mı ya da biliniyor mu?
Emin Köksal : Şu an Türkiye’de net neutrality kavramının biraz daha ilkel bir versiyonunu yaşıyoruz belkide. Çünkü yasalarla ve mahkeme kararları ile bir takım sitelere erişimler engelleniyor bu net neutrality kavramının ihlali daha çok ticari internet servis sağlayıcıların bir şekilde ticari çıkarları doğrultusunda uygulamalara ve ya bazı içeriklere girişi engelleme olabilir.
Turk-internet.com : Emin Bey bir örnekler misiniz kafamızda tam yerleşsin? Mesela nasıl bir kavram?
Emin Köksal : Tabii ki.. Örneğin bir internet servis sağlayıcısı belli bir uygulama için bu mesela; kendi kurduğu bir iştirak olabilir, kendi kurduğu bir web sitesi olabilir ya da kendi kurduğu bir uygulama sağlayıcı olabilir buna öncelik tanır diğerlerini öteler ya da diğerlerinin erişilmesini mesela bir kaç saniye geciktirebilir.
E böyle yaptığınız zaman aslında bu tipik olarak ağ tarafsızlığının yani net neutralitynin ihlali anlamına geliyor.
Turk-internet.com : Evet. Amerika’da bu konuda lobi grupları da var bildiğim kadarıyla.
Emin Köksal : Amerika’da var. Hatta Amerika’da bu telekominikasyon ya da daha doğrusu bilişim sektörünü düzenleyen bir kurum var. Bu kurum özellikle Amerika’nın en büyük servis sağlayıcılarından bir tanesi Comcast üzerine bir takım kısıtlamalar getirdi ama bu mahkeme kararı ile iptal edildi bu kısıtlamalar.
Comcast aslında şunu yapmıştı; bazı uygulamaları özellikle dosya paylaşım sitelerine erişimi yavaşlatmıştı yani en azından kısaca böyle söyleyebiliriz. Erişimi yavaşlatmıştı ve bizim burdaki Telekominikasyon Kuruluna denk gelen ya da BTK’ya denk gelen kurum bunun yapılamaması ya da yapılmaması gerektiğini söyledi. Ama daha sonra federal mahkeme bunu iptal etti ve şu an hala düzenlenemiyor. Yani bir regülatör otoritesi bunu bir şekilde düzenleyemiyor.
Turk-internet.com : Bir de tersinden bakalım : Firma neden haklı olmasın? Yani para kazandığı bir servis var diyelim, o para kazandığı servisi öne alıp, para kazanmadığı hatta belki para kaybettiği bile denilebilir -downloadlar gibi- bir şeyi daha geriye ona daha kısıtlı bir bant genişliği vermesi, bloklaması neden olmasın? Niye bu konuda savaşmak?
Emin Köksal : Bu konuda iki tane karşıt argüman var. Karşıt argümanlardan bir tanesi net neutralitynin devamının varlığını savunan argüman özellikle internette yeniliklerin çıkabilmesi için net neutralitynin varlığının devam etmesi gerektiğini savunuyor. Yani şöyle düşünuyor; eğer net neutrality kavramı ihlal edilirse artık yeni bir Google ya da yeni bir Youtube’ın ortaya çıkmasının imkansız hale gelir diye düşünüyor.
Bunda haklılık payı var yani yazılan şeylerde bunu aslında bir şekilde gösteriyor bize. Ama bir yandan da şöyle bir şey var; her içeriğin ekonomik değeri her zaman aynı olmayabiliyor.
Örneğin siz bir oyun oynuyorsanız, internet üzerinden bir oyun oynuyorsanız eğer; burda sizin için zaman çok önemli sizin tepkilerinizin karşı tarafa iletilmesi, internet üzerinden iletilmesi çok önemli eğer internette bir telefon görüüşmesi ya da video konferansı yapıyorsanız burada herhangi bir aksama olmaması, donma olmaması, verilerin ilitiminde bir problem olmaması önemli.
Ama diğer yandan mesela bir e-mail alacaksanız bunu üç saniye geç almanızın çok bir ekonomik kayba sebep olacağını söyleyemeyebiliriz ya da bir internet sayfasında bir sayfanın bir saniye geç gelmesi çok önemli olmayabilir ama diğer taraftan diğer söylediğim uygulamalarda erişimin kesilmesi ya da erişimin bir şekilde engellenmesi ya da erişimin sekteye uğraması ciddi ekonomik kayıplara sebep olabilir.
Bunu bir bütün olarak düşündüğümüzde; belki “net neutrality”nin ihlalini yapıcı ihlaller ve yıkıcı ihlaller diye ayırmakta fayda var. Özellikle kalite gereksinimi yüksek olan bir takım uygulamalara ses gibi, oyun uygulamaları gibi bunlara belki öncelik tanınıp zaman gereksinimi daha düşük olan uygulamalara belki öncelik tanınmayabilir ya da onlar ötelenebilir. O yüzden bu yapıcı ve yıkıcı faaliyetler olarak ikiye ayrılması lazım net neutralitynin ihlali.
Bu söyleşinin devamını Emin Köksal : Türkiye için Ağ tarafsızlığı Yeni Bir Konu, Ama İleride Sorunlara Neden Olabilir – 3 başlığı altında okuyabilirsiniz..
Kaynak : 