Emin Köksal : Türkiye için Ağ tarafsızlığı Yeni Bir Konu, Ama İleride Sorunlara Neden Olabilir – 3

Bu söyleşinin

– ilk bölümünü EMİN KÖKSAL : Ağ tarafsızlığı ilk Olarak Skype Benzeri Bir Uygulama Bloklandığında Konuşulmaya Başlandı
– ikinci bölümünü Emin Köksal : Ağın Tarafsızlığı Konusunu Yapıcı ve Yıkıcı Faaliyetler diye 2’ye Ayırmak Lazım – 2

başlıkları altında okuyabilirsiniz..

Bahçeşehir Üniversitesi öğretim üyelerinden Yard.Doç.Dr. Emin Köksal ile ağ tarafsızlığı(net neutrality) konusunda konuşmaya devam ediyoruz.

Turk-internet.com : Peki.. Bunlar taşıyıcılarda (carrier) bir problem haline gelir mi? O taşıyıcılar biliyorsunuz daha alt servis sağlayıcılara hizmet verebiliyor. Kendilerinin servislerine daha ağırlık ya da belli bir servis sağlayıcılara daha iyi bir hizmet öbürlerine daha az bir benfit veriyor olabilir mi? Öyle verilebiliyor mu?

Emin Köksal : Bu da aslında bir kalite ayrımına gitmek oluyor. Eğer şirketler bunu yapabiliyorlarsa özellikle internet servis sağlayıcılar bir şekilde son kullanıcıya ulaşıyorken bunu yapabiliyolarsa eğer bu bir problem olabilir.

Bu yıkıcı dediğimiz net neutralitynin yıkıcı olarak uygulanması evet bazı toplumsal refah kayıplarına neden olabilir ama kalite yönünde bir takım ayrımların yapılması ise aynı zamanda bir takım toplumsal refah artışlarınada sebep olabilir. O yüzden bu yorumlar üzerine çok dikkatli davranılmalı.

Bunu düzenleyecek otorite tabi ki regülatör otorite yani; düzenleyici otorite – bu düzenlemenin her düzenlemenin bir maliyeti var – o yüzden bu konu şu an çok tartışılan bir konu ve olgunlaşmaya daha yeni yeni başlayan bir konu belki çok başında olgunlaşmanın. O yüzden herhangi bir karar vermek için daha çok zamana ihtiyacımız var. Beş yıl on yıl belki ama yapılacak uygulamalar ya da internet servis sağlayıcıların tutumu burada çok önemli. Ama şunu gördüğümü söyleyebilirim..

Turk-internet.com : Tutumu derken?

Emin Köksal : İntenet servis sağlayıcılar net neutralitye itaat mi edecekler ya da bunu sürdürecekler mi yoksa..

Turk-internet.com : Bu etik bir anlaşma gibi.

Emin Köksal : Etikten cok aslında ticari kaygılar daha çok ön plana çıkıyor. Şunu görüyoruz ama bloklama gibi yani bazı uygulamalara ya da bazı sitelere erişimin engellenmesi internet servis sağlayıcılar içinde çok karlı bir şey değil. Çünkü intenet servis sağlayıcı platformu iki taraflı bir piyasa.

Bu iki taraflı piyasada bir tarafı blokladığınız zaman diğer taraftan kayba uğrayabiliyorsunuz. Çünkü o siteyi ziyaret etmek isteyen, o uygulamayı kullanmak isteyen insanlar başka platformlara başka servis sağlayıcılara geçebilir. Eğer rekabet söz konusu ise. O yüzden o çok karlı olmayabilir. Ama bir takım yapıcı faaliyetler yani işte kalite konusunda ayrıma gitmek özellikle bazı uygulamaları öncüllemek belki karlı olabilir ve burda gerçekten gözlenip dikkatli davranılması gerekiliyor.

Turk-internet.com : Demin ben size Türkiye’deki durumu sordum ama bir daha aynı soruyu soracağım. Düzenleyici kurum yani BTK hatta belki rekabet kurumunun da konusuna girebilir bu konu; onların uygulamalarında böyle şeyler görebiliyor musunuz ya da servis sağlayıcıların onlarında bir derneği var örneğin Telkoder, bu tür konularda bilinçli olduğunu söyleyebilir miyiz? Türkiye için neredeyiz yani net neutrality’de?

Emin Köksal : Türkiye için tabi bu daha çok yeni bir konu ama ileride problemlere gebe bir konu olduğu da açık. Mesela bu konu Amerika’da çok daha popüler bir konu Amerika’da çünkü çok daha bu konuya yönelik ya da net neutrality ihlaline yönelik bir takım olaylarla karşılaşıldı.

Temel sebep şuydu; internet servis sağlayıcı sektöründe ciddi bir rekabet yok. Çünkü son kullanıcılara baktığınız zaman orda lokal olarak baktığınız zaman iki seçeneğiniz var genelde dsl denen telefon kablosu üzerinden bağlanacaksınız ya da kablolu televizyon üzerinden bağlanacaksınız. Orda çok rekabet olmadığı için bu özellikle Amerika’da çok ciddi problem olan bir konu Amerika’da tartışılan bir konu.

Avrupa’da ise daha yeni yeni tartışılmaya başlanıldı ama şimdiye kadar tartışılmamasının sebebi; Avrupa’da ıssler yani internet servis sağlayıcı sektöründe Amerika’dan çok daha fazla rekabet olması. Şimdi

Türkiye’de bir takım şeyleri ölçemediğimiz için bu konuda ne tür ihlaller var bilmiyoruz mesela; şuan sektörün – dsl de konuştuğumuz zaman – % 97’sine ya da son kullanıcıların % 97’sine Türk Telekom hizmet veriyor ama bunu yaparken bir takım net neutrality ihlallerinde bulnuyor mu? Bunu bilmiyoruz. Bilmediğimiz için de birşey söylemek istemiyorum.

Turk-internet.com : Bu nasıl ölçülür? Bunu regülatör kurum mu ölçmelidir?

Emin Köksal :

Belli oranda herhalde onun yapması gerekir. Teknik anlamda belki mühendisler bu konuda daha bilgili olabilirler. Gerçekten belli sayfalara öncelik tanınıyor mu ya da belli uygulamalara öncelik tanınıyor mu? Özellikle Türk Telekomun da iştirakleri olduğunu düşündüğümüzde bu iştiraklerin uygulamalarına öncelik tanınıp tanınmadığı ancak ölçüldükten sonra karar verilecek bir şey ama BTK içerisinde en azından net neutrality üzerine bir takım çalışmaların başladığından haberdar oldum diyebiliyorum.

Bu söyleşinin devamını Emin Köksal : İnternetin AB Ülkelerindeki Kadar Gelişmesi için Kamuoyu Şart – 4 başlığı altında okuyabilirsiniz..