T.C.Merkez Bankasının sistemlerindeki çökme nedeniyle, cuma günü EFT işlemleri yapılamadı. Bankadan bir açıklama yapılmadığı için başvurulan bazı kaynaklar, olayın güncelleme sırasında meydana geldiğini ve son bir kaç yıldır sistemlerin TCMB’nin kendi elemanları tarafından gerçekleştirildiğini anlattılar[1].
Ancak bugün TCMB’den yapılan açıklamada bu durum yalanlandı. Dikkati çeken husus ise, yalanlamaya karşın, yani durumun ne olmadığını anlatan bir açıklama olmasına karşın, olayın ne olduğu ve neden meydana geldiğinin açıklanmamış oluşu.
Açıklamada, (bankalar tarafında cuma günü EFT’de sorun yaşandığı için) çöktüğünü bildiğimiz sistemle ilgili olarak ne olduğu belirtilmiyor. Bunun yerine, programların İngiliz firma tarafından yönetilmeye devam edildiği ve haberlerin aksine kendi elemanlarının sistemle ilgili geliştirme yapmadığı belirtiliyor.
Açıklamadaki diğer eksik husus, olayın neden meydana geldiğine dair bir detayın yer almıyor oluşu. Ama yeni bir sistemin devreye alınmaya çalışıldığına dair bir ifade yer alıyor. Açıklama şu şekilde :
TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI
BASIN DUYURUSU
4-5 Haziran 2011 tarihli bazı basın yayın organlarında, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının 2000’li yılların başında ihale yöntemiyle yabancı bir firmadan EFT Sistemini satın aldığı, ilk yıllarda sistemi geliştirmek için eklenen yeni programların bu firma tarafından yapıldığı, ancak son 5-6 yıldır ise TCMB’nin sistemi geliştirmek için alınan ek yazılım programlarını bu firma aracılığıyla değil, kendi personeli aracılığıyla yapmakta olduğu ve bugüne kadar herhangi bir sorun ile karşılaşılmadığı, ancak geçen Perşembe günü (2 Haziran 2011) sisteme yüklenen yeni programın bütün EFT sistemini çökerttiği şeklinde gerçek dışı ifadeler yer almıştır.
EFT Sistemi, 2000 yılından itibaren Bankamız dahil 18 merkez bankasına hizmet vermiş bir yabancı firmanın sağladığı yazılım ile işletilmektedir. Gerekli güncellemeler ve ek yazılımlar Bankamız personeli tarafından değil yine söz konusu firma tarafından sağlanmaktadır.
Öte yandan Bankamızın gündeminde olan ve üzerinde çalışılan önemli bir konu “Perakende Ödeme Sistemi Projesi”dir. Bu proje, Türkiye’deki bankalarla detaylı bir şekilde çalışılarak ülkemiz için ideal sistem tasarlanmış ancak henüz uygulama aşamasına geçilmemiştir.
EFT Sisteminde artan yoğun işlem hacmi gözönüne alınarak, perakende ödeme sistemi ile ilgili yapılan çalışmalar en kısa zamanda tamamlanıp yeni sistem kullanıma hazır hale getirilecektir.
Kamuoyunun bilgisine sunulur.
Merkez Bankasından Sorunun Açıklanmasını Bekliyoruz
Bu açıklama, Türkiye Devletinin Merkez Bankasının beklenen ciddiyeti içinde ilgili tarafları ve kamuyu bilgilendirmekten uzak. Bankanın olayın üstünü “medyayı suçlayacak şekilde” ya da en azından “medyanın yazdıkları gerçeği yansıtmıyor türü bir ifade kullanmak” yerine, meydana gelen sorunun ne olduğunu da açıklaması gerekir. Ama cumartesi günü yaptıkları açıklamada da bu detay yoktu. Bu açıklamayı da yeniden hatırlayalım
“Ulusal ödeme sistemimiz EFT sisteminde 3 Haziran 2011 Cuma günü ortaya çıkan teknik bir sorun nedeniyle hizmet kesintisi yaşanmıştır. Yürütülen çalışmaların ve gerekli müdahalelerin ardından sorun giderilmiştir. Bankamız, katılımcılar ve ödeme sistemi zinciri içinde yer alan diğer kurum ve kuruluşlar nezdinde 3 Haziran 2011 iş günü tarihi ile ilgili olarak ortaya çıkabilecek operasyonel sorunların giderilebilmesi için gerekli önlemleri almıştır”
Bu açıklamada “teknik sorun” diye bahsedilen durum 1 gün boyunca –üstelik % 90 firmanın ödeme günü olan bir gün boyunca–, EFT sisteminin neden kesilmiş olduğunu bildirmiyor. Zaten sorun olduğu EFT yapılamamasından ortaya çıkan ve bu şekilde basında yer almış olan bir çökmeyi, sanki bunlar bilinmiyormuş gibi “yaşandı ve bitti” şeklinde ifade ediyor.
Nedenin Belirtilmesi Neden Önemli
Nedenin belirtilmesi şeffaflık ve hesap verilebilirlik açısından önemli. Bugün ülkemizde tüm kurumların hesap verebilir hale geldiği düşünülürse, daha da önemli. Kamuyu ve bankaları yönlendiren bir bankadan da bu beklenir. Bugün bilgi sistemlerinde her yerde sorun yaşanabiliyor. Ama bunun nedenleri de açıklanıyor.
Merkez Bankası, bankalara hizmet vermekle birlikte, kişi ve firmaların da çek-seket-kredi kart konusundaki bazı sicil bilgilerinin de tutulduğu bir yer. “Acaba bu bilgilerle ilgili kayıp olmuş mudur?” diye düşünülebilir. Başka senaryolar akla gelebilir. Bu nedenle de ne olduğunun ve nedenlerinin açıkça belirtilmesi gerekir.
Örneğin Bank of America[2] 6 yıl önce veri depolama disklerinin kaybı ile karşılaşılmıştı. Ama durumun ne olduğu kamuoyuna açıklanmıştı.
Bu nedenle “bizim sorunumuz bizi ilgilendirir, size ne” formatındaki bir açıklama yerine, ciddiyetle ne olduğunu ve nedenlerini belirten bir açıklama bekliyoruz.
[1] Merkez Bankası EFT Sistemi Yazılım Güncellemesi Sırasında Çöktü
[2] Bank of America’da Veri Depolama Kaybı
Kaynak : 