Söyleşinin ilk bölümünü Prof.Dr.Yaman Akdeniz : Türkiye’de, Yurtdışındaki Filtreleme Örneklerinden Farklı Bir Sistemle Karşıkarşıyayız – 1 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Şubat ayında BTK tarafından alınan “internet profilleri” kararı ve bunun sansür olup olmadığı konusunda, Bilgi Üniversitesi öğretim üyelerinden Prof.Dr.Yaman Akdeniz’le yaptığımız söyleşiye kaldığımız yerden devam ediyoruz.
turk-internet.com : Suç içeren içeriklere ulaşmanın takip edilmesi normal değil mi?
Yaman Akdeniz : Şimdi filtrenin asıl amacı suç işleyen sitelerden ziyade – zaten 5651 suç işleyen sitelerle ilgili meclisten geçirilmiş bir kanundur- filtrenin amacı aslında kanuna aykırı olmayan ama özellikle çocuklara zararlı olduğu düşünülen
sitelerin engellemesinden bahsediyoruz. Onun için zaten aile profili, çocuk profili, yurtiçi profili ya da standart profil gibi profiller oluşturulmuş.
Yani benim engellenip ya da girmeye çalıştığım sitelerin büyük bir kısmı bu filtre planı altında zaten hukuka ayrı olmayan siteler olacak. Kaldı ki hukuka aykırı olduğu iddia edilen içeriklerin birçoğuna vatandaşların bakması ya da ulaşması yasak değil. Örnek vermek gerekirse, Atatürk’e hakaret içeren bir videoyu ben izlediğim zaman bir Türk vatandaşı olarak hiçbir suç işlemiyorum. Suçun kendisi bu videoyu oluşturmak, bu videoyu dağıtmak yani sağa sola göndermek.
Fakat bakması okuması ya da o videoyla ilgili eleştirel bir yorum yapmak suç değil hatta benim cevap hakkım da elimden alınmış oluyor. Ki bu Youtube vakasında başımıza gelen problemlerden bir tanesidir.
turk-internet.com : Peki şunu sormak istiyorum, buradaki aile profiline bakarsak insanların çocuklarını korumak istemesi normal değil mi? İnternette böyle bir profil olması hangi açıdan sakıncalı?
Yaman Akdeniz : Çok doğal aslında ailelerin çocukları zararlı içeriklerden korumaya çalışması.
turk-internet.com : Peki o zaman aradaki fark nedir? Biliyorsunuz bilinçli aileler filtrelerle koruyorlar şu anda. Niye aile profili?
Yaman Akdeniz : Aslında niye aile profilinden ziyade nasıl aile profili sorusunu sormak lazım. Çünkü usul ve esaslarda BTK’nun yayınladığı, bu aile profilinin altındaki kara listeyle ilgili hiçbir standart ya da kriter belirtilmemiş. Yani o profilin altına nelerin gireceğini bilemiyoruz. İkincisi aslında yazılım olarak kullanılan filtre sistemlerinde kullanıcı yani anne ve baba isterlerse gereğinden fazla siteleri filtreleyebilir ya da istemezlerde filtrelenmiş yani sistematik olarak filtrelenmiş sitelere çocuğun girmesine izin verebilirler.
turk-internet.com : Dolayısıyla aile profilinde, devletin izin verdiği, izin vermediği siteler şeklinde mi olacak diye düşünüyorsunuz?
Yaman Akdeniz : Aynen öyle olacak. Devlet bu filtrelerin, filtre yazılımlarının en önemli özelliğini yani sizin kontrolünüze bırakılmış olan yazılımın en önemli özelliğini kullanıcıların elinden oluyor ve sadece bu tekiye BTK sahip oluyor. Yani diyor ki, benim filtrelediğim siteye sen hiçbir şekilde giremezsin.
turk-internet.com : Sizin de karşı çıktığınız nokta bu mudur, Yani Bianet’in açtığı davada bu mu var?
Yaman Akdeniz : Bianet’in açtığı davadaki bahsi geçen problemlerden bir tanesi budur. Yani bunun devlet kontrolünde kriterlerinin kimsenin bilmemesi, hangi sitelerin hangi kriterler ya da standartlar çerçevesinde filtreleneceğinin bilinmemesi ve bu kara liste veya diğer filtre listelerine herhangi bir sitenin çok kolaylıkla alınabileceği yani bunun için bir mahkeme kararı veya TİB’in bir idari kararına gerek duyulmadan alınabilmesi. Bugün Turk-internet.com’u isterlerse aile profilinin kara listesine koyabilecekler. Bu siteyi bu profilden, listeden çıkartmak için siz aylarca yıllarca idare mahkemelerinde koşuşturmak zorunda kalacaksınız. Yani burada sadece aslında kullanıcıları etkilemiyor sistem aynı zamanda içerik sağlayıcılar açısından da çok ciddi problemler içeriyor.
turk-internet.com : Bu söylediğinizi yerli profil konusunda da belirtiyorlar. O konuda ne düşünüyorsunuz reklam açısından?
Yaman Akdeniz : Mesela reklam sektörünü çok ciddi etkileyecek bir sistemden bahsediyoruz yani 4 farklı koldan ev kullanıcıları artık internete çıkacaklar. Standart, aile, çocuk ve yurtiçi. Bu profillerin bazılarında çok büyük siteler yer almayacak. Mesela Google ve Facebook yurtiçi profilinde olmayacak. Çünkü yurtiçindeki hosting firmaları tarafından yer sağlanmadığı kendilerine yurtiçi profilinde bu şirketlerin servislerine göremeyeceğiz.
turk-internet.com : Ama bu Google ve Youtube’ın bir reklam rekabeti var, yurtiçi siteler bundan son derece rahatsız. Bu açıdan iyi olmaz mı sizce?
Yaman Akdeniz : Şimdi rekabeti bir taraftan arttırmaya çalışmak doğru olabilir ama rekabeti arttırmaya çalışırken bazı şirketleri de rekabete kapatmamak lazım.
Söyleşinin devamını Prof.Dr.Yaman Akdeniz : Siteler Bilinmeyen Kriterlerle Kara Listeye Alındığında, Çıkmak için Mahkemelerde En az 1,5-2 Yıl Uğraşacak – 3 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Kaynak : 