BTK’nın şubatta yayınlanan ve 22 ağustosta yürürlülüğe girmesi planlanan “internet profilleme” kararı konusunda Bilgi Üniversitesi öğretim üyesi Prof.Dr.Yaman Akdeniz ile yaptığımız söyleşinin ilk bölümünü daha önce yayınlamıştık[1]. Şimdi kaldığımız yerden devam ediyoruz (bu bölümün videosunu perşembe günü yayınlayacağız) :
turk-internet.com : Yaman Bey, bir önceki bölümde BTK’nın profilleme ile ilgili kararını konuşmuştuk. Ama bir yandan da acaba sitelerin sorumlulukları yok mu isterseniz buna bakalım. Mesela son Ekşisözlük “öz denetim” projesi[2] ve Anonymous atakları[3] konusunda ne düşünüyorsunuz? Türkiye’deki içerikçiler sizce etik olarak veya öz denetim olarak ne durumdalar?
Yaman Akdeniz : Şimdi aslında BTK kararının yanı sıra geçtiğimiz aylarda çok enteresan başka bazı gelişmeler de oldu. Bunlardan bir tanesi içinde Haydar ve Adriana olan 138 kelime ve yer sağlayıcılarının ve içerik sağlayıcılarının sorumluluğu.
Arkasından denetim tarafından gönderilen bir mektup ile içinde Ekşisözlük’ün de dahil olduğu, Pembe Hayat gibi bazı derneklerin yayınına son verilmesi gibi haberlerle de karşı karşıya kaldık.
Ve bu da tabi dolayısıyla Ekşisözlük yazarlarının soruşturmaya davet edilmesi ve Anonymous artık saldırı mı diyeceğiz, harekatına katılan Türkiye’deki bazı kullanıcıların Ankara’da soruşturulması gibi…
turk-internet.com : Bu savcılıklara davet de birazcık tartışmaya yol açtı biliyorsunuz, özellikle Ekşisözlük için yazarlar kendilerinin tebligatsız çağrıldığını kapıya gelen kişiler tarafından söylüyor. Burada bir terslik yok mu, tebligat gerekmiyor mu?
Yaman Akdeniz : Medyadan okuduğum kadarıyla aynen sizin söylediğiniz gibi olmuş. Yani kapıya polis gelerek bazı kullanıcılar yani bu tespit yapıldıktan sonra savcılıkla ifade vermeye zorlanmışlar. Normalde aslında bunun tebligat usulüyle yapılması mümkün. Savcılıkların Türkiye’de çok fazla işleri var. Bu ne kadar ciddi bir suçtur, suçun ne olduğu da tartışılıyor. Birden bire çok sayıda Ekşisözlük yazarının evlerinden alınarak götürülüp savcılıklara ifade vermesi söz konusu.
turk-internet.com : Ama bazı kişilerin hakarete varan yorumlar yapabilidiği tartışılıyor zaman zaman.
Yaman Akdeniz : Tabi ama burada kişiye hakaretten ziyade anladığım kadarıyla dine hakaret gibi daha muğlak bir içerik suçundan ya da ifade özgürlüğüne müdahale niteliğindeki bir suçun şikayeti. Yani bir vatandaş gidip “bana hakaret etti” değil daha geniş bir suçtan bahsettiğimiz için bu kadar çabuk böyle bir operasyona gerek var mıydı. Yani bu bir kişi olsaydı belki anlaşılabilirdi kapıdan alıp götürülmesi, fakat kaç kişi otuz kişi mi, yüz kişi mi?
turk-internet.com : Valla çeşitli rivayetler var, basında elli de yer aldı, otuz da yer aldı. Tam sayıyı bilemiyoruz.
Yaman Akdeniz : Otuz ciddi bir rakamdır. Otuz kişinin evlerinden alınıp birer ikişer polis de altmış polis, Türkiye’nin dört bir yanında – İstanbul ağırlıklıdır mutlaka ama – bnu soruşturulması hem biraz garip hem de biraz endişe verici. Ben bunu birazcık cadı avı olarak da görüyorum. Yani bir taraftan bir suçun tabiî ki soruşturulması lazım ama bir taraftan da…
turk-internet.com : Bir korkutma gibi mi görüyorsunuz?
Yaman Akdeniz : Bir korkutma olabilir, bir daha yapmayın uyarısı şeklinde yapılmış olabilir.
O bakımdan sürece baktığımız zaman hukuki anlamda başka hukuçuların da dediği gibi problem yok. Bu şekilde yapılıyor, yapılabiliyor kağıda uygun olabilir. Fakat aslında belki ifade özgürlüğüne müdahale niteliğindeki suçlar yani içerik suçlarıyla ilgili yapılacak soruşturmalarda belki de savcılık kararından ziyade bir mahkeme kararıyla, yargıç kararıyla buna izin verilmesi gerekir ya da gerekebilir diye de sorguluyorum.
Çünkü burada hem kullanıcı anonimitesini kaybediyor. Hakkında yapılmış bir tespit var. Hem de kapıdan zorla, zaten çağrılsa büyük bir ihtimalle gidecek ve savcılığa ifade verecek bir vatandaşın kapıdan apar topar alınıp götürülmesi belki de bilgisayarlarının bile incelenmesi söz konusu.
Anonymous harekatında bazı kullanıcıların yine medyadan okuduğum kadarıyla İstanbul’dan Ankara’ya götürülüp soruşturulduğu da söylendi. Bunlar çok endişe verici gelişmeler. Yani göz dağı mı veriliyor yoksa gerçekten bir suç mu araştırılıyor, kullanıcılar üzerinden büyük bir tedirginlik yarattığını gözlemliyorum.
Söyleşinin devamını burayı tıklayarak okuyabilirsiniz.
[1] İlk bölümdeki başlıklar;
- Prof.Dr.Yaman Akdeniz : Türkiye’de, Yurtdışındaki Filtreleme Örneklerinden Farklı Bir Sistemle Karşıkarşıyayız – 1
- Prof.Dr.Yaman Akdeniz : Suç İçeren Siteye Bakan Değil, Onu Oraya Koyan, Oraya Buraya Gönderen Suçludur – 2
- Prof.Dr.Yaman Akdeniz : Siteler Bilinmeyen Kriterlerle Kara Listeye Alındığında, Çıkmak için Mahkemelerde En az 1,5-2 Yıl Uğraşacak – 3
[2] Ekşi Sözlük’te ‘Denetim Projesi’ Başlarken, Yazarlarına da Savcılık Soruşturması Var
[3] Anonymous ve Türkiye Operasyonu
Kaynak : 