Sivil Toplum Kuruluşları (STK) bir ülkede, yönetimin önemli araçlarından birisi. Ancak ülkemizde sivil toplum örgütçülüğü son yıllara gelene kadar çok da önemsenmedi (ya da komik ama Osmanlı döneminden bu yana ülkemizde örgüt kelimesi pek çok kişiyi korkutuyor). Önemsenmediğini, Vodafone Türkiye Genel Müdür Yardımcısı ve Vodafone Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Süel’in verdiği rakamlardan da görebiliyoruz; AB ve ABD’de her 40 kişiyi 1 STK düşerken bu rakam ülkemizde 832 kişiye 1 STK.
Oysa başta da belirttiğimiz gibi, demokrasinin gelişmesi, taleplerin yerine getirilmesi, hayatlarımızın derinleşmesi ve zenginleşmesi ancak bizim için fedakarlık eden, çalışan STK’lar yoluyla olabilir.
STK’lar ise genellikle tuzu kuru (aileden zengin ya da zamanında parasını pulunu yapmış yaşlılığında da iyi bir şeyler yapmak isteyen) kişiler tarafından yapılan bir iş olarak düşünülür. Ama gençlerin olmadığı STK’ların da çok parlak işler yapamayabileceği, durağan olacağı bu önermenin çelişkisi (dilemma) olarak karşımızda duruyor.
Bunları dedik ama bugün katıldığımız bir basın toplantısı, ilginç gelişmeler aktardı. Vodafone Vakfı, Young Guru Academy (YGA) ile birlikte geliştirdiği bir proje ile temmuz sonunda 4 gün süresince 15 genç STK’lıya bir eğitim programı uygulamış. Katılımcıların bazıları ile birlikte düzenlenen basın toplantısının resmi açıklamasını[1] dipnottaki linkten okuyabilirsiniz.
Hasan Süel : Sosyal Yatırım Bütçeleri Büyürken, STK’ların da Yetkinleşmesi Gerekli
Toplantının açılışını yapan Vodafone Türkiye Genel Müdür Yardımcısı ve bütün dünyada 27 tane olduğu açıklanan Vodafone Vakıflarından Türkiye’dekinin Yönetim Kurulu Başkanı olan Hasan Süel şunları söyledi :
Vodafone Türkiye Vakfı 2007’de kuruldu. Vodafone Türkiye, sosyal sorumluluk projelerinin hepsini bu vakıf üzerinden gerçekleştiriyor. Başlangıçta bir sosyal ihtiyaç haritası çıkardık ve buradan 2 konuyu yani Eğitim ve Engelliler konularını kendimize hedef olarak belirledik.
Eğitim ve engelliler konularında bugüne kadar pek çok adım gerçekleştirdik. AÇEV ile ilk adım, Alternatif Yaşam Akademisi ile Düşler Akademisi, Bilgisayar bilmeyen kalmayacak gibi projelerimiz var.
Ama bütün bunları yaparken, şunu farkettik. Siz ne kadar yetkin insanlar olursanız da, yaptığınız projenin başarısı, iş ortağının yetkinlikleri ile orantılı oluyor. İşte buradan ve bugüne kadar ki tecrübe ve izlenimlerimizin sonucunda, ortak bir düşünce doğdu. Sosyal yatırımlar ekonomik bir güç olacaksa, sosyal yatırım bütçeleri, düne ve bugüne kadar olanlardan daha fazla olacaksa, STK’larda profesyonel başkanların ve çalışanların olması lazım.
Bu fikirden de, bugüne adar önemli başarılara imza atmış STKlardan genç arkadaşları kampa alalım fikri doğdu.
Bu arkadaşların geleceğe yönelik atacağımız tohumlar olduğunu düşünüyoruz. Kapasitelerinin uzun vadede çarpan etkisi olacağını düşündük ve bu fikir doğdu. Bu olumlu bir şekilde ilerlediği takdirde, kapasitelerini güçlendirdiğimiz takdirde, alternatif bir kariyer kulvarı olacak.
Gerçekleştirdiğimiz kamp da bu konudaki vizyonumuzu doğruladı. Türkiye’de 832 kişiye 1 STK düşüyor. Yani bırakın içeriğini, sayı bile çok düşük. STK’ların sayılarının artması ve liderlerin çoğalması bizim amacımız.
Gençler bizim yarınımız. Kariyerlerini bugünden 3.sektörde yani sosyal sektörde geliştireceğim diyenler var. Bunu demekle olmuyor. Onlara bu yolu açmak ve bu yolu cazip hale getirmek lazım. Onları yetkin kılmak lazım.
Bu rüya ile yola çıktık. Beraber filizlendirdik. 25-28 temmuz arasında bu kampı gerçekleştirdik.
Sinan Yaman : STK’larda Başarısız İnsanlar Çalışır Fikrini Yıkmak İstiyoruz
Toplantının 2.konuşmacısı Young Guru Academy kurucusu Sinan Yaman’dı. Saklıköy’deki eğitim programı ve proje konusunda Yaman şunları belirtti :
- TEGV’dan Ömer Faruk Mızraklı’nın yıkmak istediği yargı, STK Yönetim Kurulunda gençler olmaz.
- Sonay Şen (YGA) : STK’larda çok konuşulur, iş yapılmaz
- TOBB’dan bir genç : STK’larda yönetim gençlere devredilemez
- Kafkas Üniversitesi’nden bir genç : STK’lar birlikte çalışamaz
- STK’larda ancak looser’lar (başarısızlar) çalışır
Eğitime katılanlardan, STK’larla ilgili yıkmak istediğiniz önyargı nedir sorusuna cevaplar aldık. Birazdan okuyacağım bu önyargılar yıkılırsa biz bu eğitimde başarılı olmuşuz demektir.
Bu kamp başarılı mı, değil midir ancak 2020’lerde anlayacağız.
Yaman, kampın lideri Ezgi Özkök isimli ve bu yıl ODTÜ’nün en yüksek puanlı bölümü olan Endüstri Mühendisliği’nden mezun olan gençkızın, doğrudan STK’da çalışma kararını verdiğini ve stajını da bir STK’da yaparak kabul ettirdiğine işaret ederek, bu örneklerin çoğalması durumunda başarılı olduklarını anlayacaklarını söyledi. Özkök’ün STK’da yapılmış stajının ODTÜ yönetimi tarafından kabul edilmesi de, ilginç bir gelişme. pek çok konuda öncü olan ODTÜ anlaşılan bu konuda da öncülük üstlenmiş.
YGA Başkanı Sinan Yaman burdan sonra sözlerine şöyle devam etti :
Bugün hiçbir STK başkanı pişip başkan olmadı. Dipten gelmedi. Bu açıdan çok önemli yeni bir gelişme. STK yöneticileri eğitim alarak geliyor olacaklar.
Yaman beceriksizlerin iyi insanlar olduğu ve beceriklilerin ise kötü şeyler yapabildiği düşüncesini yıkmak ve hem becerikli, hem de sosyal sorumluluklu insanlar yetiştirmek istediklerini söyledi ve şöyle devam etti :
Peter Drucker’ın bir sözü var; Geri kalmış ülke yoktur, iyi liderlik edilmemiş ülke vardır diyor. Şimdiden bu vizyonla başlamanın, önemli olduğunu düşünüyoruz. İleride buradaki arkadaşlar sizlerle basın toplantısı yapacak. STK lideri CEO olmalı. Kastettiğim şu; STK liderleri çok iyi kalpli ama CEO vizyonuna sahip değiller fikrini yıkmak istiyoruz. Çift kanatlı lider demek, vicdani zekası olan kişidir.
Katılımcların 6 ay içinde gerçekleştirecekleri, kişisel inovasyın planlarını çizdiklerini öğrendik. Projenin devamlılığı olan bir eğitim platformu olduğu belirtildi. Aşağıda bu gençlerin 3 tanesinin konuşmalarını izleyebilirsiniz:
Toplantıya katılan basın mensuplarının belirttiği bir konu, son dönemde işverenlerin üniversite eğitimi sırasında sosyal etkinliklere katılmış gençlere öncelik tanıdığı şeklinde. Anlayacağınız ülkemizde sivil toplum örgütçüğü konusunda önemli bir “evrimleşme” söz konusu. Artık okullu STK’cılar geliyor. Alaylı STK’cılar korksun.
[1] Türkiye Vodafone Vakfı ve Young Guru Academy, Geleceğin STK Liderlerine Destek Oluyor

Kaynak : 