Amerikan Sivil haklar Birliği’nin (American Civil Liberties Union – ACLU) yayınladığı bir rapora göre ABD’de emniyet güçleri, herhangi bir arama izni veya mahkeme kararı olmasına gerek kalmadan cep telefonlarının lokasyon bilgilerini elde edebiliyorlar. Üstelik bu işlemin, ARPU’ların iyiden iyiye düştüğü mobil operatörler için birer gelir kapısına dönüşmeye başladığı ileri sürülmekte.
Ocak 2011’de ABD Yüksek Mahkemesi son derece önemli bir karara imza atarak bir zanlının aracına mahkeme kararı olmaksızın GPS takip donanımı takılmasını hukuk dışı buldu [1]. Söz konusu olayda Washington polisi ve FBI, uyuşturucu kaçakçılığına yönelik bir operasyon çerçevesinde Antoine Jones’un aracına haberi olmaksızın bir GPS takip cihazı yerleştirmiş ve şüpheliyi 28 gün boyunca takip altında tutmuştu. Ancak Amerikan Anayasa Mahkemesi şüphelinin anayasal hakkının ihlal edildiğine ve teknoloji yardımıyla şüphelilerin takip edilebilmesi için öncesinde mahkeme izni olması gerektiğine hükmetti.
Bu kararın açıklanmasından bir süre sonra ise savcılık makamı, başka bir kanıt kullanmaya ve şüphelinin cep telefonu lokasyon bilgisinden yararlanmaya karar verdi. Şüpheli Antoine Jones’un avukatı tarafından medyaya verilen bilgilere göre, ABD savcılık makamının elinde Jones’un cep telefonu aracılığıyla saptanmış lokasyon verileri mevcuttu ve savcılık bu verileri kullanarak yeniden dava açmaya hazırlanıyordu. İşin enteresan yanı ise, savcılığın kullanmayı planladığı cep telefonu lokasyon verilerinin de mahkeme kararıyla elde edilmemiş oluşu.
Amerikan Sivil haklar Birliği’nin (American Civil Liberties Union – ACLU) yayınladığı bir rapora göre [2] ABD’de emniyet güçleri, herhangi bir arama izni veya mahkeme kararı olmasına gerek kalmadan cep telefonlarının lokasyon bilgilerini elde edebiliyorlar. ACLU, söz konusu raporu Bilgi Edinme Yasası çerçevesinde polis kuvvetlerinden sağladığı verilerle oluşturmuş. Bu verilere göre, ABD’deki pek çok emniyet teşkilatı, sadece “devam eden bir soruşturma için çok önemli olduğu” gerekçesini ileri sürerek mobil operatörlerden abonelerinin lokasyon verilerini elde edebiliyorlar.
Üstelik bu iş, yani emniyet güçlerinden gelen teknik takip talepleri, görünüşe bakılırsa ARPU’ların iyiden iyiye düştüğü mobil operatör cephesinde bir gelir kapısı olarak görülmeye başlanmış. Mobil operatörlerin lokasyon hizmetleri için yerel otoritelere oldukça yardımcı oldukları ve şüphelilerin gerçek zamanlı takibi için lokasyon verilerini satmaktan çekinmedikleri görülüyor. İddialara göre fiyatlar ise son derece değişken ve lokasyon bilgileri karşılığında örneğin Sprint firması aylık 30 Dolar, T-Mobile ise günlük 100 Dolar civarında bir faturalandırmada bulunmakta.
Verilen bilgilere göre diğer teknik takip işlemleri için de farklı faturalandırma tarifeleri uygulanıyor. Örneğin T-Mobile firması emniyet güçlerine, her bir telefon dinleme işlemi için 500 Dolar sabit fatura gönderiyor. Sprint Nextel firması ise her bir coğrafi bölge ve kullanılan dinleme teknolojisi başına 400 Dolar ve günlük 10 Dolar ek ücret almakta. AT&T firmasının da dinleme başına sabit 325 Dolar ve günlük ses aktarımı takibi için 10 Dolar, veri aktarımı takibi için 5 Dolar fatura kestiği açıklanıyor.
Mobil operatörler, resmi açıklamalarında emniyet güçlerine sunulan hizmetlerden hiçbir şekilde kar payı almadıklarını ve bu işlemlerin networkteki maliyet karşılığında faturalandırıldığını açıklamaktalar. Ancak yukarıdaki örneklerde de görebileceğiniz üzere her bir operatörün farklı fiyat politikaları izlemeleri, söz konusu işlemlerin networklerde yarattığı yük ve maliyet açıklamalarının tartışılır olmasına yol açıyor.
Ülkemizde ise bu mekanizma nasıl işliyor tam olarak bilemiyoruz. Yapılan açıklamalara göre ülkemizde güvenlik güçlerinin teknik takip ve lokasyon bilgisi için direkt olarak operatörlerle temas kurması ve ilgili bilgileri bu operatörlerden almaları söz konusu değil. Mutlaka mahkeme kararı gerekmekte. Ancak mahkeme kararıyla alınan yetkilerde de mobil operatörler, emniyet güçlerine verilen hizmet için bir fatura çıkartıyorlar mı sorusu yanıtsız kalmakta.
[2]- ACLU Affiliate Nationwide Cell Phone Tracking Public Records Requests Findings and Analysis
Kaynak : 