İnsan kaynakları danışmanlık firması Mercer, ‘Esnek Yan Haklar Araştırması 2012’nin sonuçlarını açıkladı. Avrupa’da 12 ülkede gerçekleşen araştırmanın sonuçlarına göre, firmaların %60’ı Esnek Yan Haklar uygulamasını aktif bir şekilde kullanırken; %30’u ise uygulamaya geçmeyi hedefliyor. İşverenlerin Esnek Yan Haklar uygulamalarını tercih etme sebepleri ise yüzde 58 ile rekabet üstünlüğü yaratmak, yüzde 54 ile çalışan bağlılığını artırmak ve yine yüzde 54 oranla yetenekli personeli elinde tutmak olarak sıralanıyor.
Ekonomik olumsuzluklara rağmen Esnek Yan Haklara devam
Avrupa’daki olumsuz ekonomik koşullara rağmen firmalar, Esnek Yan Haklar uygulamalarına kayıtsız kalmadı ve çalışanların ilgi alanlarına göre programları geliştirme yönüne gitti. 2009 yılında gerçekleşen Esnek Yan Haklar Araştırması’nda, programları uygulamanın firmalar açısından karmaşık (%58) ve maliyetli (%53) olmasına ilişkin kaygı oranları, bu yılki araştırmada yüzde 40’ın altına düştü. Firmaların %62’si ekonomik krizin Esnek Yan Haklar stratejilerini etkilemediğini belirtirken, %13’ü ise bu sistemi daha fazla geliştirmek ve opsiyon eklemek üzere çalışma yaptıklarını açıkladı. Araştırmada diğer dikkat çeken bir durum ise, Esnek Yan Haklar uygulamasının firmaların %36’sında maliyeti azaltan bir etkisinin olması ve % 46’sında ekstra bir maliyet ortaya çıkarmaması.
Çokuluslu firmalar ülkelere özel yasal farklılıklar nedeniyle zorlanıyorlar
Çokuluslu firmalar, Esnek Yan Haklar konusunda en çok ülkeler arasındaki vergilendirme ve yasalardaki farklılıklar ile uygulamaların kültürel olarak ülkeye adapte edilmesi noktasında sıkıntı yaşıyorlar. Ancak araştırma sonuçlarına göre, çokuluslu firmaların %30’u bu uygulamaya geçmeyi planlıyor. Bu oran, 2009 Esnek Yan Haklar Araştırması sonuçlarına göre, %5’lik bir artışı ifade ediyor. Global stratejilerinde ‘Esnek Yan Haklar programlarını uygulamaya hazırız’ diyen firmaların oranında da %18’lik bir artış görülüyor. Esnek Yan Haklar uygulamaları, en yaygın biçimde İngiltere’de uygulanıyor. İngiltere’deki firmaların %48’i çalışanlarına bu fırsatı sunuyor.
Çalışanların yüzde 75’i sistemden memnun
Araştırmaya göre, insan kaynakları stratejisi, kurum kültürü, değerleri, maliyet yönetimi ilkeleri, çalışan demografik yapısının özelliklerine göre farklılaşabilen Esnek Yan Hakları paketlerini uygulayan firmaların çalışanlarının %75’i bu uygulamaları memnuniyetle karşılıyor.
Esnek Yan Haklar programlarını kapsamlı şekilde ülkemizde ilk uygulayan danışmanlık firması olan Mercer’ın Yan Haklar Danışmanlığı Müdürü Can Suntay, uygulamaların Türkiye’deki geçmişinin 2006 yıllarına dayandığını belirtti. Yerli ve yabancı firmalara hizmet verdiklerini söyleyen Suntay, firmaların çalışan rekabetini ve motivasyonunu artırmak, maliyet kontrolünü sağlamak amacıyla sisteme dahil olduklarını belirtti. Mercer’ın bu alanda Türkiye’deki tecrübelerine değinen Suntay şunları söyledi :
“Program, Türkiye’de bir yazılım üzerinden yönetiliyor. Firmaların yan haklar programlarını tamamen bu program üzerine kuruyor. Türkiye’de gerçekleştirdiğimiz projelerde gördüğümüz, çalışanların yüzde 80’inin yan haklar karmasında değişiklik yaptığı”. Genel piyasa içinde bu uygulamaların gerisinde kalmış firmaların yan haklar politikalarını standart seviyeye çekmeleri ve farklı yapılardaki şirketlerin programlarını birleştirmede de kolay ve maliyet açısından uygun çözümler sunabiliyoruz”
“Enflasyon baskısı şirketlerin bu alana ilgisini artıracak”
Can Suntay, çalışanların her yıl beklenti ve ihtiyaçlarının değişebildiğini ve bu programların çalışanlara esnek yan haklarını yeniden planlama ve seçme imkanı tanıdığını belirtti. Yükselen enflasyonun ücretlere getirdiği baskı, devletin özellikle sağlık ve emeklilik alanları ile yan haklardaki vergi avantajını yükseltmeyi planlamasıyla, bu programların firmaların yakın gelecekte daha çok gündemlerinde yer alacağını söyleyen Suntay, Esnek Yan Haklar programlarına olan ilginin artacağına inandıklarını belirtti.
Firmalar için çalışanlarına “esnek yan haklar programı” sağlanmasının başlıca nedenleri (Esnek yan haklar programı sağlayan firmaların cevaplarını içerir)
- Piyasada rekabet üstünlüğü kurmak – 58%
- Çalışanları elde tutmak – 54%
- Çalışan bağlılığını artırmak – 54%
- Farklı çalışan profil ve ihtiyaçlarına karşılık verebilmek – 45%
- Çalışanların kendilerine sağlanan yan hakların anlamını ve değerini anlamalarını sağlamak – 39%
- Vergi avantajı/sosyal sigortalar primi muafiyetlerinden yararlanmak – 38%
Kaynak : 